Tại Lễ kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam và tuyên dương Nhà giáo tiêu biểu năm 2026, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh sứ mệnh của nhà giáo trong bồi đắp nhân cách, nuôi dưỡng hệ giá trị con người Việt Nam; đồng thời đề cao vai trò nêu gương, đổi mới của người thầy và sự quan tâm, đồng hành của toàn xã hội để nhà giáo yên tâm gắn bó với nghề.
Báo Giáo dục và Thời đại trân trọng đăng tải toàn văn bài phát biểu của Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng tại sự kiện:
Kính thưa các đồng chí đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương!
Thưa các đồng chí Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo!
Thưa các quý vị đại biểu, các thầy giáo, cô giáo và cán bộ quản lý giáo dục tiêu biểu, các em học sinh, sinh viên thân mến!
Trong không khí cả nước hướng về ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, hôm nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Lễ kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam và tuyên dương Nhà giáo tiêu biểu năm 2026. Thay mặt lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo, tôi nhiệt liệt chào mừng các quý vị đại biểu, các thầy giáo, cô giáo và đặc biệt là 70 nhà giáo tiêu biểu đại diện các cấp học, trình độ đào tạo, các vùng miền trong cả nước, cùng 3 nhà giáo tiêu biểu là đại biểu Quốc hội khóa XVI có mặt tại buổi lễ hôm nay. Tôi cũng xin gửi tới các thế hệ nhà giáo trên mọi miền Tổ quốc lời thăm hỏi, sự tri ân sâu sắc và những lời chúc mừng tốt đẹp nhất.
Thưa các đồng chí, thưa các thầy giáo, cô giáo!
Kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 năm nay diễn ra trong bối cảnh có nhiều dấu mốc ý nghĩa: năm đầu tiên thực hiện Luật Nhà giáo - đạo luật đầu tiên dành riêng cho nhà giáo; năm thứ hai triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam, biểu tượng bền bỉ của truyền thống hiếu học và trọng dụng nhân tài của dân tộc.
Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt, sâu sắc đối với sự nghiệp giáo dục và đào tạo, nhất là đội ngũ nhà giáo và thế hệ trẻ. Sự quan tâm đó được thể hiện bằng những chủ trương mang tính đột phá, những quyết sách mạnh mẽ và chính sách thiết thực. Từ quan điểm nhất quán xác định giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, Nghị quyết số 71-NQ/TW đã nâng tầm nhận thức, khẳng định giáo dục và đào tạo quyết định tương lai dân tộc. Điều đó không chỉ xác lập vị thế, tầm quan trọng của giáo dục, của người thầy mà còn là yêu cầu lịch sử, là sự gửi gắm niềm tin và kỳ vọng lớn lao đối với sự nghiệp trồng người trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. Đúng như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: “Trong mỗi bước trưởng thành của học trò đều có tâm huyết của người thầy, trong mỗi bước tiến của dân tộc, đều có nền móng của giáo dục”.
Thưa các quý vị đại biểu, các thầy giáo, cô giáo!
Đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với những yêu cầu cao về chất lượng nguồn nhân lực, về năng lực sáng tạo, bản lĩnh, văn hóa và trách nhiệm của mỗi con người Việt Nam. Trong tiến trình này, giáo dục không chỉ chuẩn bị cho thế hệ trẻ tri thức và kỹ năng để kiến tạo tương lai; quan trọng hơn, giáo dục có trách nhiệm bồi đắp nhân cách, nuôi dưỡng lòng yêu nước, lòng nhân ái, sự trung thực, ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiến. Đây cũng là yêu cầu giáo dục toàn diện, hình thành hệ giá trị con người Việt Nam trong thời đại mới được xác định tại Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Thế hệ trẻ hôm nay đang trưởng thành trong một bối cảnh rất khác. Các em có điều kiện tiếp cận tri thức rộng hơn, nhanh hơn; có khả năng kết nối, sáng tạo và thể hiện chính kiến mạnh mẽ hơn. Trong kỷ nguyên số, khi tri thức được tiếp cận ngày càng dễ dàng và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi cách dạy, cách học, vai trò dẫn dắt của người thầy càng trở nên quan trọng. Công nghệ có thể cung cấp thông tin, nhưng không thể thay thế sự thấu hiểu, tình yêu thương và trách nhiệm nêu gương. Càng nhiều công nghệ, giáo dục càng cần chiều sâu nhân văn; càng nhiều nguồn tri thức, người học càng cần người thầy giúp mình biết suy nghĩ độc lập, phương pháp tự học, tinh thần tự học suốt đời và lựa chọn điều đúng đắn.
Lòng yêu nước, sự nhân ái, trung thực, trách nhiệm, tinh thần hiếu học, sáng tạo và bản lĩnh không phải là những giá trị cũ trước một thời đại mới. Ngược lại, bối cảnh hội nhập sâu rộng và công nghệ bùng nổ càng đòi hỏi học sinh, sinh viên phải có những điểm tựa giá trị vững chắc hơn bao giờ hết.
Điều đó nhắc chúng ta rằng nhà giáo cần tiên phong đổi mới toàn diện phương pháp giáo dục; không ngừng tự học và học tập suốt đời; đổi mới, tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, lịch sử, văn hóa của đất nước, đạo đức, lối sống để học sinh, sinh viên trước khi làm công dân số, công dân toàn cầu thì phải tích cực học tập, rèn luyện để trở thành một con người Việt Nam với chuẩn mực, cốt cách Việt Nam: yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo. Thầy, cô giáo hãy giúp các em giữ vững những giá trị cốt lõi của hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình Việt Nam, đồng thời làm cho những giá trị ấy được lan tỏa, sâu rễ, bền gốc trong đời sống của người trẻ hôm nay.
Thưa các đồng chí, thưa các thầy giáo, cô giáo!
Có một điều rất đẹp ở nghề dạy học: những gì thầy cô trao đi hôm nay có khi nhiều năm sau mới đơm hoa kết trái. Một lời động viên đúng lúc, một bài giảng khơi dậy ham học, một sự kiên nhẫn dành cho học trò có thể trở thành điểm tựa theo các em suốt cuộc đời. Bởi vậy, tôn vinh nhà giáo không chỉ là ghi nhận thành tích mà còn là trân trọng nhân cách, lòng yêu thương và những cống hiến bền bỉ. Giá trị của một người thầy được thể hiện sâu sắc trong những thay đổi tốt đẹp đem đến cho học trò, nhà trường và cộng đồng.
Vì vậy, các thầy giáo, cô giáo hãy luôn khẳng định vai trò nêu gương, thực sự là những tấm gương sáng về chuẩn mực đạo đức, trí tuệ, lòng nhân ái, sự tận tụy và văn hóa ứng xử để nghề giáo “là nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý” như cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng khẳng định.
Để thực hiện sứ mệnh cao cả đó, ngành Giáo dục, các thầy cô giáo rất cần sự thấu hiểu, chia sẻ, quan tâm, đồng hành của cả hệ thống chính trị, đúng như chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh trong thư gửi ngành Giáo dục nhân dịp Khai giảng năm học mới 2026-2027: “Chăm lo giáo dục trước hết là chăm lo cho người thầy, để nhà giáo yên tâm với nghề, giữ gìn phẩm giá, không ngừng trau dồi chuyên môn”.
Nếu gia đình, nhà trường và xã hội có thể thường xuyên kết nối, chân thành chia sẻ và nâng đỡ nhau, áp lực trên vai các thầy cô sẽ vơi đi đáng kể. Cấp uỷ, chính quyền các cấp quan tâm chăm lo đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên, đủ thiết bị dạy học tối thiểu, bảo đảm sỹ số học sinh trên lớp đúng theo quy định thì công việc của nhà giáo không bị quá tải. Các thầy, cô giáo được toàn tâm làm công việc chuyên môn, không bị phân tán thời gian và sức lực cho các cuộc họp, hội thi, công việc hành chính không cần thiết, có đủ thời gian quan tâm tới từng học sinh, nâng cao chất lượng giáo dục. Nơi nào chưa thực hiện đúng, đủ, chưa thực hiện tốt điều đó thì chẳng những công việc của nhà giáo còn gian nan, vất vả mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả học tập, rèn luyện của học sinh.
Thưa các quý vị đại biểu, các thầy giáo, cô giáo và cán bộ quản lý giáo dục tiêu biểu thân mến!
Hôm nay, khi chúc mừng những nhà giáo tiêu biểu được vinh danh, chúng ta cũng hướng lòng tri ân tới biết bao thầy cô chưa có dịp được tôn vinh, chưa được đón những ngày 20/11 với đầy đủ ý nghĩa giản dị và sâu sắc nhưng vẫn lặng lẽ, tận tụy với nghề. Từ bản làng vùng cao, biên giới, hải đảo đến đồng bằng, đô thị; từ lớp học còn nhiều thiếu thốn đến giảng đường, phòng thí nghiệm hiện đại, hoàn cảnh có thể khác nhau nhưng các thầy cô đều gặp nhau ở lòng yêu nghề, tình thương học trò và trách nhiệm với tương lai đất nước. Có những thành tựu được ghi nhận bằng công trình, giải thưởng nhưng cũng có rất nhiều những dấu ấn lặng thầm nằm trong sự tiến bộ của mỗi học sinh. Và điều đáng trân trọng nhất chính là: Vinh quang của thầy cô giáo hóa thân trong thành công của học trò!
Các nhà giáo được tuyên dương hôm nay hãy tiếp tục là những tấm gương lan tỏa tinh thần đổi mới, lòng yêu nghề và tình thương học trò; truyền cảm hứng cho đồng nghiệp, cộng đồng, đồng thời đóng góp những kinh nghiệm từ thực tiễn vào việc hoàn thiện chính sách giáo dục; thực sự trở thành những bông hoa đẹp nhất trong vườn hoa muôn sắc hương của ngành giáo dục; những tấm gương tận tuỵ, hết lòng vì học sinh, vì sự nghiệp giáo dục đào tạo được học sinh, phụ huynh, đồng nghiệp, nhà trường và xã hội tôn vinh.
Tôi tin rằng, từ truyền thống hiếu học của dân tộc, từ tâm huyết và bản lĩnh của đội ngũ nhà giáo, cùng sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội, giáo dục Việt Nam sẽ tiếp tục có những bước chuyển thực chất. Thành công của giáo dục, suy cho cùng, không chỉ nằm ở những báo cáo hay con số, mà còn hiện diện trong sự trưởng thành của mỗi học trò, niềm tin của phụ huynh và niềm vui được làm nghề của các thầy cô.
Một lần nữa, tôi trân trọng tri ân các thế hệ nhà giáo; nhiệt liệt chúc mừng các nhà giáo tiêu biểu năm 2026. Kính chúc các đồng chí lãnh đạo, quý vị đại biểu, các thầy giáo, cô giáo sức khỏe, hạnh phúc, thành công. Chúc Lễ kỷ niệm và tuyên dương thành công tốt đẹp.
Xin trân trọng cảm ơn.