Sắc màu văn hóa trên sân khấu học đường
Tối 18/11, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Nậm Kè, tỉnh Điện Biên tổ chức chương trình liên hoan văn nghệ chào mừng kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11. Không chỉ là dịp để học sinh thể hiện tình cảm tri ân thầy cô, chương trình còn tạo không gian để những lời ca, điệu múa và sắc màu văn hóa đến gần hơn với các em.
Mang chủ đề “Thầy cô trong trái tim em – Sắc màu Nậm Kè”, chương trình được nhà trường xây dựng với nhiều hình thức biểu diễn, kết hợp nội dung ca ngợi quê hương, đất nước, nghề giáo và các giá trị văn hóa truyền thống.
Trong chương trình có những tiết mục như “Một vòng Việt Nam” của lớp 9A4, “Mái trường vùng cao” của lớp 6A3, “Bông hồng tặng cô” của lớp 4A2 và tiết mục múa “Sắc màu Nậm Kè” do đội văn nghệ nhà trường thực hiện.
Mỗi tiết mục mang một màu sắc riêng, thể hiện sự tự tin, sáng tạo và tình cảm của học sinh dành cho mái trường. Qua những hình thức biểu diễn tập thể, các em còn được rèn luyện kỹ năng phối hợp, tinh thần đoàn kết và khả năng thể hiện bản thân trước đông người.
Năm học 2026–2027, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Nậm Kè có 30 lớp với 1.010 học sinh. Bên cạnh nhiệm vụ dạy học, nhà trường quan tâm tổ chức các hoạt động giáo dục nghệ thuật, trải nghiệm nhằm bồi dưỡng tình yêu quê hương và ý thức gìn giữ truyền thống.
Trong đợt hoạt động chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam, nội dung văn nghệ được tổ chức theo hai nhóm tuổi tiểu học và THCS. Việc lựa chọn tiết mục khuyến khích khai thác dân ca, dân vũ, nhạc cụ và những hình thức biểu diễn mang bản sắc văn hóa dân tộc.
Qua đó, sân khấu học đường không chỉ là nơi thể hiện năng khiếu mà còn trở thành không gian để học sinh tiếp cận những giá trị văn hóa gần gũi với đời sống gia đình, bản làng.
Tìm hiểu văn hóa từ những trải nghiệm gần gũi
Ở Nậm Kè, nghệ thuật múa của đồng bào Cống là một trong những giá trị văn hóa đặc trưng được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ. Những động tác mô phỏng lao động, sản xuất cùng nhịp điệu truyền thống thể hiện quan niệm về thiên nhiên và mong ước cuộc sống tốt đẹp.
Đưa những giá trị ấy đến gần học sinh là cách giúp các em hiểu thêm văn hóa quê hương bằng những trải nghiệm cụ thể.
Tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Nậm Kè, nội dung giáo dục truyền thống được lồng ghép trong hoạt động văn nghệ, trải nghiệm và sinh hoạt tập thể. Thông qua sự hướng dẫn của những người am hiểu văn hóa dân tộc, học sinh có cơ hội làm quen với các động tác, nhịp điệu trong nghệ thuật múa truyền thống của người Cống.
Từ những bước múa ban đầu còn bỡ ngỡ, các em dần biết phối hợp động tác, cảm nhận nhịp điệu và hiểu thêm ý nghĩa của những hình thức sinh hoạt văn hóa được trao truyền từ thế hệ trước.
Em Giàng Thị Ly, học sinh nhà trường, bày tỏ sự yêu thích đối với những điệu múa truyền thống. Em mong muốn tiếp tục tham gia các hoạt động văn nghệ tại trường và địa phương, góp phần giữ gìn nét đẹp văn hóa của dân tộc mình.
Sự hào hứng của những học sinh như em Giàng Thị Ly cho thấy giáo dục văn hóa không nhất thiết phải bắt đầu từ những bài học mang tính lý thuyết. Một điệu múa được hướng dẫn đúng cách, một tiết mục văn nghệ được chuẩn bị công phu cũng có thể giúp các em thêm hiểu và tự hào về truyền thống quê hương.
Đối với học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số, việc được tiếp cận văn hóa ngay tại trường còn có ý nghĩa bồi đắp sự tự tin, khuyến khích các em chủ động tìm hiểu và chia sẻ những giá trị tốt đẹp của cộng đồng mình.
Nuôi dưỡng tình yêu văn hóa từ nhà trường
Để những hoạt động văn hóa phát huy hiệu quả giáo dục, vai trò hướng dẫn của giáo viên có ý nghĩa quan trọng.
Tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Nậm Kè, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên Âm nhạc và các bộ phận chuyên môn phối hợp lựa chọn, hướng dẫn học sinh tập luyện những tiết mục phù hợp với lứa tuổi và điều kiện thực tế.
Việc chuẩn bị chương trình văn nghệ chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam cũng là dịp để học sinh phát huy năng khiếu, tìm hiểu những hình thức biểu diễn truyền thống và rèn luyện kỹ năng làm việc tập thể.
Theo định hướng giáo dục của nhà trường, các hoạt động nghệ thuật cần bảo đảm tính phù hợp, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời không ảnh hưởng đến chương trình học chính khóa và sinh hoạt của học sinh nội trú.
Thầy Lê Thành Văn, Hiệu trưởng nhà trường, chịu trách nhiệm chỉ đạo chung việc tổ chức các hoạt động. Chương trình văn nghệ chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 là một trong những hoạt động thuộc Kế hoạch tổ chức các hoạt động giáo dục đặc thù của nhà trường năm học 2026–2027. Mục đích nhằm giáo dục truyền thống tôn sư trọng đạo, bồi dưỡng tình cảm, lòng biết ơn đối với thầy cô giáo. Qua đó, tạo sân chơi văn hóa, nghệ thuật lành mạnh, phát huy năng khiếu, sự sáng tạo của học sinh; gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc trên địa bàn xã biên giới Nậm Kè.
Không những thế, các hoạt động trải nghiệm còn góp phần tăng cường tinh thần đoàn kết, giao lưu văn hóa giữa học sinh các dân tộc, góp phần xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, tích cực và phát triển toàn diện cho học sinh. Từ sân khấu văn nghệ tối 18/11 có thể thấy, khi được tạo điều kiện tham gia những hoạt động phù hợp, học sinh không chỉ thể hiện năng khiếu mà còn có cơ hội bộc lộ tình yêu quê hương qua từng lời ca, điệu múa.
Tuy nhiên, để việc giáo dục văn hóa có chiều sâu, những hoạt động ấy cần được duy trì thường xuyên, kết hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng. Người am hiểu phong tục, nghệ nhân và các thế hệ đi trước có thể trở thành những người hướng dẫn, giúp học sinh hiểu đúng giá trị truyền thống.
Với Nậm Kè, việc đưa văn hóa vào hoạt động giáo dục không chỉ nhằm tạo nên những chương trình văn nghệ giàu sắc màu. Quan trọng hơn, từ những trải nghiệm gần gũi, học sinh được bồi đắp tình yêu quê hương, thêm tự hào về nguồn cội và từng bước hình thành ý thức gìn giữ bản sắc dân tộc trong cuộc sống hôm nay.