Hướng nghiệp cho con: Bắt đầu trước khi quá muộn

0:00 / 0:00
0:00
GD&TĐ - Tương lai của con, con hay cha mẹ quyết định; làm sao khi định hướng ngành nghề của con thay đổi liên tục; nên bắt đầu định hướng nghề nghiệp cho con từ lúc nào?,…Đây là những nội dung được đưa ra thảo luận sôi nổi tại hội Hội thảo “Hướng nghiệp cho con: Bắt đầu trước khi quá muộn” do Hệ thống Trường quốc tế Canada (TPHCM) tổ chức vào ngày 2/7.
Nhiều câu hỏi về hướng nghiệp được phụ huynh đưa ra tại hội thảo.
Nhiều câu hỏi về hướng nghiệp được phụ huynh đưa ra tại hội thảo.

Sở thích của con thay đổi liên tục là điều bình thường

Tại hội thảo, TS Nguyễn Thị Thu Huyền, Hiệu trưởng Trường Song ngữ quốc tế Canada (BCIS) chia sẻ, thực tế nhiều phụ huynh hay áp đặt con chọn ngành nghề A, B khi thấy bạn bè, người thân xung quanh làm những ngành nghề đó và có thu nhập cao, có địa vị trong xã hội.

Thậm chí nhiều người khi mới sinh con đã đi xem tử vi hoặc thịnh hành hơn trong 5 năm gần đây là sinh trắc học vân tay và mới nhất là phân tích thần số học, giải mã gen để xem tương lai, thế mạnh, thiên hướng nghề nghiệp của con.

“Tôi đều đã tham khảo và thử làm các phân tích này nhưng dưới góc nhìn khoa học, đây không phải là những công cụ để hướng nghiệp”, TS Nguyễn Thị Thu Huyền cho hay.

Theo TS Nguyễn Thị Thu Huyền hướng nghiệp là hoạt động giáo dục con để con tự quyết định nghề nghiệp trong tương lai của mình trên cơ sở phân tích khoa học: năng lực của con, hứng thú, sự yêu thích và nhu cầu của thị trường.

Quá trình hướng nghiệp bắt đầu từ việc con có ý niệm, suy nghĩ đến việc con muốn theo một ngành, nghề nào đó. Việc này có thể diễn ra từ tiểu học, thông qua các cuộc trò chuyện, chia sẻ hàng ngày với con về những công việc của bố mẹ, người thân xung quanh.

Hướng nghiệp cho con: Bắt đầu trước khi quá muộn ảnh 1

TS Nguyễn Thị Thu Huyền chia sẻ tại hội thảo.

Thực tế, nhiều phụ huynh bối rối khi sở thích của con thay đổi theo thời gian. Nhưng theo TS Nguyễn Thị Thu Huyền đây là điều rất bình thường. Cô đưa ra ví dụ từ chính bản thân mình, ban đầu là giảng viên đại học, sau đó làm điều hành trường học, làm việc trong tổ chức phi chính phủ, sau đó lại quay về làm công việc điều hành trường học.

“Phụ huynh và cả con trẻ hãy hiểu và chấp nhận những mong muốn, sự yêu thích này có thể thay đổi theo thời gian. Tiểu học con có thể thích làm giáo viên, bác sĩ nhưng lên cấp 2 muốn làm phóng viên, lên lớp 11, 12 con lại nghĩ khác, có đam mê khác. Điều này hoàn toàn bình thường, phụ huynh không cần quá lo lắng vì kể cả người lớn, khi đi làm chúng ta vẫn có thể thay đổi nghề nghiệp của mình”, TS Huyền chia sẻ.

Tiếp theo, con cần biết những phẩm chất, tài năng, giá trị mà con có và mong muốn theo đuổi. Con sống tình cảm, hài hước, lạc quan cũng là thế mạnh. Nữ TS chia sẻ trường hợp một phụ huynh từng kể rất lo khi con mình không biết lo xa, tới đâu thì tới, hời hợt nhưng thực ra đó đó là điểm mạnh. Với tính cách như vậy, bạn ấy có thể thích nghi với những thay đổi, vững vàng trước khó khăn, thử thách.

Cho con trải nghiệm thực tế

Tại hội thảo, chị Huyền Trang, phụ huynh học sinh lớp 8 ở TPHCM băn khoăn và đặt câu hỏi: “Lựa chọn nghề nghiệp liên quan đến sở thích nhưng nếu con thích nhiều thứ, về năng lực con cũng không có gì đặc biệt thì định hướng cho con như thế nào?”.

Tương tự, anh Ngô Hùng Cường, phụ huynh học sinh lớp 9 tại TPHCM cũng bày tỏ lo lắng khi sở thích của con mình thay đổi theo thời gian. Lúc trước, con gái mê truyện Connan nên thích làm cảnh sát điều tra nhưng sau lại thích làm nhà văn, hiện con đang học Văn rất tốt, là học sinh giỏi Văn của trường nhưng lại đột ngột muốn chuyển sang môn Toán. Trong khi hiện nay con đã lên lớp 9, cần ổn định hướng nghiệp.

TS Nguyễn Thị Thu Huyền cho rằng khi con trẻ bày tỏ sự yêu thích với nhiều lĩnh vực khác nhau, không có cách nào tốt hơn là cho con trải nghiệm thực tế với những lĩnh vực đó.

Nếu con thích làm nghề sáng tạo nội dung trên các nền tảng Youtube, Tiktok phụ huynh hãy đưa con đến gặp những người làm trong lĩnh vực đó để con hiểu là đằng sau sản phẩm, lượt view hàng triệu đó là những khó khăn gì, con phải đối mặt với những áp lực nào?. Nếu con thích múa, hát hãy cho con gặp nhạc công, vũ công để họ chia sẻ về môi trường làm việc, năng lực cần có. Phụ huynh hãy tích cực cho con trải nghiệm và ghi nhận những điều con yêu thích cũng như năng lực mà con có. Tất nhiên việc này diễn ra càng sớm càng tốt để con có thời gian trải nghiệm, suy nghĩ, lựa chọn.

Nếu có thể, phụ huynh nên đưa con đến môi trường đó để con trải nghiệm thực tế. Trong chương trình học của BCIS, học sinh sẽ có thời gian trải nghiệm nghề nghiệp. Bằng mối quan hệ hợp tác với hơn 60 doanh nghiệp, học sinh sẽ có khoảng 10 ngày để trải nghiệm, làm thực tập sinh ở các doanh nghiệp theo ngành nghề mà học sinh lựa chọn để hiểu hơn về công việc mà các em yêu thích.

Hướng nghiệp cho con: Bắt đầu trước khi quá muộn ảnh 2

Phụ huynh đặt câu hỏi tại buổi hội thảo.

Một số phụ huynh cũng băn khoăn thời điểm nào bắt đầu hướng nghiệp cho con là tốt nhất. Về vấn đề này, TS Thu Huyền chia sẻ thực tế nhiều phụ huynh chờ khi con đến trung học phổ thông, thậm chí lớp 12 mới bắt đầu nghĩ đến những ngành, nghề mà con dự định sẽ học, sẽ làm trong tương lai. Sự thiếu hụt về thời gian chuẩn bị các kiến thức, kỹ năng nền tảng, thiếu hụt thông tin nghề nghiệp, khiến không ít học sinh không đặt chân vào được các trường đại học như mục tiêu đặt ra hoặc không theo đuổi được nghề nghiệp như mơ ước.

Do đó, việc hướng nghiệp là cả một quá trình, phụ huynh nên bắt đầu sớm, có thể từ cấp tiểu học bằng việc cho con những hình dung, ý niệm về các ngành nghề khác nhau và trải nghiệm dần.

“Chọn ngành nghề quan trọng như chọn người bạn đời của mình. Chọn được một công việc mình yêu thích, đi làm vẫn vui vẻ từng ngày, từng giờ là điều rất hạnh phúc, may mắn. Tất nhiên sẽ có những lúc này lúc khác, có lúc gập ghềnh sóng gió. Nhưng không phải ai cũng may mắn như vậy, không ít bạn trẻ khi đi làm vẫn loay hoay hoặc gặp bi kịch vì không yêu thích công việc, không biết bắt đầu lại từ đâu. Do đó, định hướng nghề nghiệp rất quan trọng và phụ huynh cần hỗ trợ, tạo điều kiện cho con trải nghiệm sớm và tôn trọng quyết định của con”, TS Huyền nói.

Chia sẻ về việc tôn trọng đam mê, quyết định của con trong hướng nghiệp, TS Nguyễn Thị Thu Huyền cũng nhắc đến tình huống phụ huynh và con xung đột khi ngành nghề con chọn không như mong muốn, định hướng của bố mẹ. Đây cũng là một “bài toán” thường gặp phải của các gia đình. Sự cam kết, trách nhiệm của con khi lựa chọn-đây là yếu tố mà theo TS Huyền nếu trẻ nhận ra được thì phụ huynh có thể yên tâm và tôn trọng quyết định của con.

“Sở thích có thể thay đổi nhưng khi đã yêu thích, dành thời gian tìm hiểu, nghiên cứu thì sở thích đó đã trở thành đam mê. Nếu trẻ có đam mê với ngành nghề nào đó, đã biết những khó khăn, áp lực, mặt trái của nghề nhưng vẫn yêu thích và quyết tâm theo đuổi thì phụ huynh có thể tin tưởng. Đến lúc này, phụ huynh nên tôn trọng lựa chọn của con mình”, TS Nguyễn Thị Thu Huyền nhấn mạnh.

Ảnh minh họa.

Từ nay đến 2030 tiếp tục tìm kiếm, quy tập khoảng 15.000 hài cốt liệt sĩ

GD&TĐ - Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu từ nay đến năm 2030, thực hiện tìm kiếm, quy tập được khoảng 15.000 hài cốt liệt sĩ; hoàn thành việc tìm kiếm, quy tập và kết luận khu vực, địa bàn có thông tin mộ liệt sĩ tập thể; từ năm 2031 trở đi, tiếp tục tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đến khi không còn thông tin về hài cốt liệt sĩ, mộ liệt sĩ.
Giáo dục STEM giúp học sinh tiểu học phát triển phẩm chất và năng lực. Ảnh minh họa

Trình độ giáo viên là thách thức lớn khi triển khai giáo dục STEM

GD&TĐ - Giáo dục STEM có vai trò quan trọng trong thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở cấp tiểu học, góp phần phát triển các phẩm chất, năng lực chung và năng lực đặc thù cho học sinh. Tuy nhiên, để triển khai hiệu quả đòi hỏi có sự đầu tư, chuẩn bị kỹ càng để những khó khăn không trở thành rào cản.