Nhớ mãi ơn thầy

GD&TĐ - Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, xin được tri ân tất cả những người thầy, người cô đã đóng góp cho sự nghiệp “trồng người” cao cả.

Hình ảnh đoàn công tác của Việt Nam đến thăm GS Viện sĩ Erik Erison.
Hình ảnh đoàn công tác của Việt Nam đến thăm GS Viện sĩ Erik Erison.

Mỗi độ tháng Mười một về, khi những cơn gió se lạnh đầu đông khẽ chạm vào lòng người và sắc hoa tươi thắm chào đón Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, trong tôi lại dâng lên những cảm xúc khó tả. Đó là nỗi nhớ, niềm xúc động và lòng biết ơn đối với những người thầy, người cô đã từng dìu dắt mình trên hành trình học tập và trưởng thành.

Có những người đã hơn nửa thế kỷ tôi chưa một lần được gặp lại, có những người đã mãi mãi đi xa, nhưng hình ảnh, giọng nói và những bài giảng năm nào vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức. Càng đi qua nhiều năm tháng, tôi càng thấm thía rằng, trên hành trình cuộc đời mỗi con người, bên cạnh sự nỗ lực của bản thân và sự yêu thương, nâng đỡ của gia đình, công ơn thầy cô luôn có một vị trí đặc biệt, thiêng liêng và không gì thay thế được.

Tôi thường nghĩ, cuộc đời mỗi người giống như một dòng sông. Dòng sông ấy bắt đầu từ một miền đất nhỏ, chảy qua bao ghềnh thác, bồi đắp phù sa rồi xuôi về biển lớn. Trên dòng chảy ấy, những người thầy chính là những người đã khơi nguồn tri thức, dẫn lối và tiếp thêm sức mạnh để mỗi chúng ta tự tin bước tới tương lai.

image003.png
GS.TS Nguyễn Công Thành chủ nhiệm khoa môi trường AIT.

Từ mái trường quê hương đến giảng đường đại học

Những ký ức đầu tiên về thầy cô của tôi gắn với mái trường THPT thị xã Thái Bình, nay là Trường THPT Lê Quý Đôn. Tôi thuộc khóa học 1963–1966. Hơn sáu mươi năm đã trôi qua, vậy mà mỗi khi nhớ lại, tên tuổi các thầy vẫn hiện lên thân thương như mới hôm qua.

Tôi nhớ thầy Thụ, thầy Khoái dạy Toán; thầy Trực, thầy Vân dạy Văn; thầy Chi dạy Lịch sử; thầy Tốn dạy Hóa học; thầy Thầm dạy tiếng Nga... Mỗi người một môn học, một phong cách giảng dạy, nhưng đều để lại trong tôi những dấu ấn không thể phai mờ.

Ngày ấy, chúng tôi chỉ là những cô cậu học trò tuổi mười bảy, mười tám, mang trong mình nhiều ước mơ nhưng còn ít trải nghiệm về cuộc sống. Những bài giảng của thầy không chỉ giúp chúng tôi mở mang kiến thức mà còn gieo vào tâm hồn tuổi trẻ niềm say mê học tập, khát vọng khám phá và ý chí vươn lên. Khi còn ngồi trên ghế nhà trường, có lẽ chúng tôi chưa hiểu hết những tâm huyết mà thầy cô gửi gắm trong từng giờ lên lớp.

Chỉ đến khi đã đi qua nhiều chặng đường đời, tôi mới nhận ra những hạt giống tri thức được gieo từ thuở ấy đã âm thầm nảy mầm, trở thành hành trang theo mình suốt cuộc đời.

Rời mái trường phổ thông, tôi bước vào Đại học Bách khoa, khóa 11, Khoa Xây dựng, ngành Cảng – Đường thủy. Một chân trời tri thức mới mở ra với những kiến thức chuyên ngành sâu hơn và những thử thách của tuổi trẻ trước ngưỡng cửa nghề nghiệp. Tôi được học với thầy Hậu môn Chỉnh trị sông; thầy Giáp, thầy Phúc môn Công trình cảng; cô Cầm môn Hóa học và thầy Hanh môn Cơ lý thuyết…

Những bài giảng về dòng sông, luồng lạch, công trình cảng hay các nguyên lý cơ học tưởng chừng khô khan đã giúp chúng tôi hình thành tư duy khoa học và nền tảng chuyên môn cho công việc sau này.

Giờ đây, sau nhiều năm làm việc, nghiên cứu và tiếp xúc với các công trình khoa học, tôi càng hiểu rằng phía sau mỗi kiến thức mà người học tiếp nhận là biết bao công sức, trí tuệ và tâm huyết của người truyền đạt. Những điều tưởng như bình dị trên giảng đường ngày ấy, hóa ra lại có sức nâng đỡ chúng tôi trên cả một hành trình dài.

Những người thầy trên hành trình học tập và nghiên cứu quốc tế

image001.jpg
Tác giả bài viết thắp hương viếng mộ cô giáo Phan Lương Cầm.

Nếu những năm tháng phổ thông và đại học đặt nền móng cho con đường học vấn của tôi thì những năm học tập, nghiên cứu ở nước ngoài đã mở rộng tầm nhìn và giúp tôi trưởng thành hơn về chuyên môn cũng như phương pháp tư duy. Trên chặng đường ấy, tôi may mắn nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ tận tình của nhiều người thầy đáng kính.

Từ năm 1983 đến năm 1985, qua thi tuyển chọn, nhờ học bổng của Chính phủ Hà Lan, tôi có cơ hội theo học chương trình Master tại Viện Công nghệ châu Á (AIT). Được tiếp cận một môi trường học thuật quốc tế là cơ hội quý báu, nhưng cũng đặt ra không ít khó khăn. Tôi bước vào một lĩnh vực học tập mới, hoàn toàn khác với chuyên môn được đào tạo trước đó, lại phải thích nghi với môi trường xa lạ và những hạn chế ban đầu về tiếng Anh.

Trong hoàn cảnh ấy, tôi nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ của GS Nguyễn Công Thành, GS Huỳnh Ngọc Phiên và GS Samon. Đặc biệt, tôi luôn ghi nhớ sự quan tâm của GS Nguyễn Công Thành. Thầy hiểu những khó khăn mà tôi gặp phải, kiên nhẫn chỉ dẫn, động viên và giúp tôi từng bước vượt qua những trở ngại ban đầu để hoàn thành chương trình học tập.

Có những sự giúp đỡ, khi đón nhận, ta chỉ nghĩ đó là may mắn. Nhưng càng về sau, khi nhìn lại, ta mới hiểu phía sau sự giúp đỡ ấy là tấm lòng và trách nhiệm của người thầy đối với học trò.

Thầy không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn nhận ra những giới hạn của người học, khích lệ họ vượt qua chính mình và trao cho họ niềm tin để không bỏ cuộc. Đó là một ân tình mà tôi luôn trân trọng, dù thời gian đã trôi qua hơn bốn thập kỷ.

Bước sang thập niên 90, tôi tiếp tục có cơ hội sang Thụy Điển làm nghiên cứu sinh tại Đại học Nông nghiệp Thụy Điển. Luận án của tôi được thực hiện dưới sự hướng dẫn của GS Viện sĩ Erik Erison và GS Per Erik Jansson.

Đây là một chặng đường đòi hỏi sự kiên trì, tư duy độc lập và tinh thần nghiên cứu nghiêm túc. Những chỉ dẫn khoa học, các cuộc trao đổi chuyên môn và sự tận tâm của các giáo sư hướng dẫn đã giúp tôi trưởng thành hơn trong phương pháp nghiên cứu, biết cách tiếp cận và giải quyết vấn đề một cách khoa học, độc lập.

Trong quá trình công tác và nghiên cứu khoa học ở trong nước, tôi còn nhận được sự quan tâm, chia sẻ và giúp đỡ của nhiều nhà khoa học, trong đó có GS Lê Huy Bá và GS Bùi Cách Tuyến. Những góp ý chuyên môn chân thành, sự trao đổi cởi mở và động viên đúng lúc của các thầy đã giúp tôi hoàn thành nhiều công việc nghiên cứu.

Càng đi sâu vào con đường khoa học, tôi càng nhận ra rằng không ai có thể trưởng thành trong nghiên cứu nếu chỉ dựa vào sức mình. Đằng sau mỗi kết quả đều có sự kế thừa tri thức, sự cộng tác và những bàn tay nâng đỡ của nhiều thế hệ thầy cô, đồng nghiệp.

Vì thế, lòng biết ơn đối với những người đã từng dìu dắt mình không chỉ là tình cảm cá nhân mà còn là sự trân trọng đối với truyền thống truyền thụ tri thức từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Một đời người, một đời nhớ ơn thầy

Nhìn lại chặng đường đã qua, từ cậu học trò ở thị xã Thái Bình đến những năm tháng học tập, nghiên cứu tại Đại học Bách khoa, AIT và Thụy Điển, tôi càng thấm thía rằng mỗi bước trưởng thành của mình đều có dấu ấn của những người thầy. Thầy cô không chỉ trao truyền kiến thức mà còn mở mang trí tuệ, bồi đắp nhân cách và nâng đỡ tôi vượt qua những chặng đường khó khăn của cuộc sống.

Nay đã bước sang tuổi 80, nhiều mái trường xưa đã đổi thay, nhiều thầy cô kính yêu đã đi xa. Nhưng thời gian có thể làm phai mờ bao kỷ niệm, chứ không thể xóa nhòa công ơn và hình bóng những người đã từng dạy dỗ, dìu dắt mình. Những bài giảng, lời khuyên và tình thương của thầy cô vẫn mãi là hành trang quý giá theo tôi suốt cuộc đời.

Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, xin kính chúc các thầy giáo, cô giáo trong ngành giáo dục luôn mạnh khỏe, bình an, hạnh phúc và mãi giữ ngọn lửa yêu nghề. Riêng tôi, xin được cúi đầu tưởng nhớ và tri ân tất cả những người thầy, người cô đã góp phần làm nên con người tôi hôm nay.

Ơn thầy, nghĩa cô – một đời khắc ghi, một đời không quên!

Tin tiêu điểm

Đừng bỏ lỡ