Không còn là đồng minh
Trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình Antena 3 của Tây Ban Nha tuần trước, ông Borrell, cựu Cao ủy phụ trách Ngoại giao của Liên minh châu Âu nói rằng ông "không biết Tổng thống Mỹ Donald Trump cần làm gì thêm để chúng ta hiểu rằng Mỹ và châu Âu không còn là đồng minh như trước đây nữa".
Ông Borrell cũng bình luận về mối lo ngại của ông Trump rằng các cường quốc hạt nhân châu Âu – Pháp và Anh – một ngày nào đó có thể có những chính phủ không thân thiện với Washington.
Cựu nhà ngoại giao này nói: "Có nhiều người không muốn chấp nhận thực tế này bởi vì họ vẫn cho rằng Mỹ là đồng minh chính của EU, nhưng hiện tại thì không còn như vậy nữa".
Ông cũng chỉ ra lệnh cấm cấp visa của Mỹ đối với 5 người châu Âu, trong đó có cựu ủy viên thị trường nội địa Thierry Breton, người mà các quan chức Washington cáo buộc là người đi đầu trong các nỗ lực lập pháp nhằm phân biệt đối xử với các gã khổng lồ công nghệ của Mỹ.
Vấn đề cốt lõi nằm ở Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số và Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số của EU, áp đặt những nghĩa vụ nghiêm ngặt lên các nền tảng trực tuyến lớn, mà trên thực tế hầu hết đều có trụ sở tại Mỹ.
Tuy nhiên, các quan chức EU đã bảo vệ luật này, cho rằng đó là cách để bảo vệ chủ quyền của châu Âu.
Chuyển sang vấn đề Mỹ tấn công Venezuela, ông Borrell cho rằng sự can thiệp quân sự của Mỹ nên là "một bài học cho người châu Âu bởi vì nếu chúng ta muốn tồn tại trên thế giới, chúng ta cũng nên có khả năng tự vệ nhất định và không nên trông chờ vào người bạn Mỹ để bảo vệ chúng ta".
Những bình luận của ông Borrell cũng được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Trump tiếp tục khẳng định rằng Mỹ phải giành quyền kiểm soát Greenland vì lý do an ninh quốc gia, với việc Nhà Trắng cho rằng sử dụng quân đội Mỹ "luôn là một lựa chọn" để theo đuổi mục tiêu đó.
Những phát ngôn này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Đan Mạch, quốc gia nắm giữ chủ quyền đối với hòn đảo chiến lược này, và các thủ đô châu Âu, những nước nhấn mạnh rằng Greenland thuộc về người dân của nó.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cũng cảnh báo rằng: "Nếu Mỹ chọn cách tấn công quân sự một quốc gia NATO khác, thì mọi thứ sẽ dừng lại".
Nghi ngờ của Mỹ
Trong khi nhiều quan chức châu Âu coi Mỹ không còn là đồng minh chính như trước thì Tổng thống Trump cũng cho rằng ông không tin Liên minh Bắc Đại Tây Dương có thể sẵn sàng hỗ trợ Mỹ trong trường hợp cần thiết.
"Tôi nghi ngờ NATO sẽ không sát cánh cùng chúng ta khi chúng ta thực sự cần đến họ", ông Trump viết trên Truth Social. Ông Trump cũng khẳng định rằng Nga và Trung Quốc sẽ không lo sợ liên minh này nếu Mỹ không tham gia.
Tháng 12, nghị sĩ đảng Cộng hòa Thomas Massie đã đệ trình dự luật rút Mỹ khỏi NATO. Ông lập luận rằng việc Mỹ tham gia liên minh này không phục vụ lợi ích an ninh quốc gia. Ông gọi đó là tàn tích của Chiến tranh Lạnh, thứ kéo người Mỹ vào các cuộc xung đột ở nước ngoài.
Văn phòng của nhà lập pháp cũng lưu ý trong một tuyên bố rằng dự luật đề xuất ngăn chặn việc sử dụng tiền thuế của người dân Mỹ để tài trợ cho ngân sách chung của khối. Hơn nữa, họ nhấn mạnh rằng các thành viên châu Âu của tổ chức này sở hữu tiềm lực kinh tế và quân sự đủ mạnh để đảm bảo quốc phòng cho chính mình.
Tổng thống Nga Vladimir Putin gọi Mỹ là người sáng lập, nhân tố chủ chốt và nhà tài trợ của NATO.
