Bệnh nhân N.N.B., 54 tuổi, sống ở TP Hồ Chí Minh đang sinh sống và làm việc tại tỉnh Sóc Trăng được bệnh viện địa phương chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ lúc 22 giờ 29 phút ngày 9/10/2021 với tình trạng bụng chướng, ấn đau thượng vị, đau quanh rốn, đau hông phải ngày càng nhiều kèm nôn ói nhiều.
Thầy thuốc thăm khám ban đầu phát hiện có dấu hiệu thiếu máu cấp, bụng đau và chướng nhiều. Ông B. được xử trí cấp cứu bù máu, truyền dịch…
Qua siêu âm bụng kiểm tra phát hiện nhiều máu đông trong ổ bụng, máu tụ sau phúc mạc. Bệnh nhân có chỉ định chụp và can thiệp nội mạch với chẩn đoán: xuất huyết nội do vỡ phình động mạch vị tá tràng do BS. CKI Phạm Minh Phước – Khoa Chẩn đoán hình ảnh thực hiện.
Kết quả ghi nhận nhiều ổ thoát mạch từ nhánh của động mạch vị tá tràng cấp máu vùng tá tràng đoạn D III, ngay lập tức êkíp tiến hành tắc mạch bằng hỗn hợp keo, chụp kiểm tra thấy tắc hoàn toàn nhánh thoát mạch. Thời gian can thiệp 40 phút, sau can thiệp, tình trạng huyết động bệnh nhân ổn định.
Sau 3 ngày can thiệp, hiện nay bệnh nhân tỉnh, sinh tồn ổn, niêm hồng, bụng mềm, không sốt, tình trạng chung ổn, đang được theo dõi và điều trị tại Khoa Ngoại Lồng ngực - Mạch máu.
Bệnh nhân bị xuất huyết đa ổn do vỡ phình động mạch vị tá tràng. Ảnh: BVCC.
Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ thông tin, phình động mạch vị tá tràng là một trong những dạng hiếm nhất, chỉ chiếm khoảng 1,5% trong các dạng phình mạch máu tạng, nguy cơ tử vong rất cao nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
Tỉ lệ tử vong khi vỡ khoảng 40% phụ thuộc vào mức độ nặng, tốc độ mất máu và đặc điểm giải phẫu của vị trí vỡ. Các triệu chứng khác có thể gặp là tắc nghẽn dạ dày, nôn, có khối u ở bụng…
Phình mạch máu tạng là một dạng bệnh lý khá hiếm gặp (0.01-0.2% dân số) trong đó túi phình thường nằm ở các động mạch thân tạng, động mạch gan, động mạch lách.
Theo bác sĩ, cơ chế sinh ra các túi phình chưa thực sự được hiểu rõ, nhưng đa số các trường hợp khởi phát sau viêm tụy cấp, chấn thương, sau phẫu thuật, tăng huyết áp.
Nhìn chung, túi phình thường không có triệu chứng và được phát hiện một cách tình cờ trên các khảo sát hình ảnh hoặc khi có biến chứng. Tuy nhiên, các biến chứng của nó có thể rất đa dạng và nghiêm trọng.
Xuất huyết tiêu hóa do vỡ phình mạch là bệnh cảnh hay gặp nhất (chiếm 52% trường hợp) với triệu chứng phổ biến là đau bụng, chiếm 46% các trường hợp.
Chỉ 7,5% các bệnh nhân là không có triệu chứng. Tùy thuộc tương quan giải phẫu, kích thước và sự ăn mòn mà túi phình có thể được biểu hiện như tràn máu ổ bụng, xuất huyết tiêu hóa hoặc hiếm gặp hơn là chảy máu đường mật nếu túi phình vỡ vào ống mật chủ và ống tuỵ chính.
