Quyết sách lớn, quyết tâm từ cơ sở
Thông báo Kết luận số 81-TB/TW, ngày 18/7/2025 của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại 248 xã biên giới đất liền mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với học sinh vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới còn nhiều khó khăn.
Không chỉ khắc phục tình trạng trường lớp phân tán, thiếu thốn, mô hình trường nội trú liên cấp còn tạo điều kiện để học sinh được học tập, ăn ở tập trung trong môi trường an toàn, thuận lợi; góp phần phát triển nguồn nhân lực và củng cố thế trận lòng dân nơi phên giậu Tổ quốc.
Với 21 xã biên giới, Cao Bằng triển khai 11 dự án trường học trong năm 2025 - 2026, tổng vốn đầu tư gần 1.518 tỷ đồng. Đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng nhưng cũng đầy thách thức đối với tỉnh miền núi có địa hình chia cắt, giao thông khó khăn, thời tiết diễn biến phức tạp.
Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Chỉ thị số 06-CT/TU ngày 27/5/2026, yêu cầu tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, xác định rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và tiến độ. Tỉnh thành lập Sở Chỉ huy “Chiến dịch 100 ngày đêm cao điểm”, phân công các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy trực tiếp phụ trách từng công trình, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc tại hiện trường.
Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Cao Bằng Phan Thăng An xác định xây dựng các trường nội trú liên cấp là nhiệm vụ chính trị có ý nghĩa chiến lược đối với phát triển con người, bảo đảm quốc phòng, an ninh và chủ quyền biên giới.
Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hải Hòa trực tiếp kiểm tra, yêu cầu các chủ đầu tư, nhà thầu rà soát từng hạng mục, bổ sung nhân lực, máy móc, linh hoạt phương án thi công theo thời tiết. Tinh thần chỉ đạo xuyên suốt là không chờ đợi, không cầm chừng, nhưng tuyệt đối không đánh đổi chất lượng, an toàn lấy tiến độ.
Lòng dân và sức mạnh quân dân
Để xây dựng 11 trường học, bài toán đầu tiên Cao Bằng phải giải quyết là mặt bằng. Tại xã Trà Lĩnh, để xây dựng trường trên diện tích khoảng 5ha ở xóm Cốc Cáng, địa phương phải thu hồi 42.337,6m² đất của 31 hộ, bố trí tái định cư cho 10 hộ và di chuyển 25 phần mộ. Nhờ tuyên truyền, vận động kiên trì, công khai chính sách bồi thường, hỗ trợ, cả 31 hộ đều đồng thuận bàn giao mặt bằng.
Gia đình chị Lục Thị Lẻn thuộc diện thu hồi hơn 5.000m² đất và di chuyển phần mộ. Chị chia sẻ, dù ban đầu lo lắng khi mất đi diện tích đất sản xuất lớn, gia đình vẫn thống nhất ủng hộ vì mong muốn con cháu có điều kiện học tập tốt hơn.
Tại xã Đàm Thủy, 31 hộ dân nhường đất sản xuất để xây dựng trường. Tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư hơn 12,7 tỷ đồng, trong đó hơn 7,1 tỷ đồng hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, tạo việc làm. Ở xã Đức Long, gia đình bà Vũ Thị Bình cũng tự nguyện bàn giao hơn 3.000m² đất nông nghiệp, đồng thời vận động các hộ xung quanh cùng đồng thuận.
Không chỉ bàn giao mặt bằng, người dân còn tiếp tục hỗ trợ công trường. Tại xóm Pú Dô, xã Quang Hán, hai hộ Hầu Văn Tiến và Hầu Văn Kinh đồng ý cho đơn vị thi công mượn đất làm nơi tập kết vật liệu, không trồng lúa và hoa màu trong 2 vụ để phục vụ xây dựng.
Cùng với sự đồng thuận của nhân dân, lực lượng vũ trang trở thành nguồn lực quan trọng trên các công trường. Cao Bằng tiếp nhận 790 cán bộ, chiến sĩ Quân khu 1 tăng cường hỗ trợ thi công. Tại xã Đình Phong, 140 cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 346 tham gia vận chuyển vật liệu, san gạt mặt bằng, chỉnh trang khuôn viên. Bộ đội Biên phòng tỉnh cũng huy động cán bộ, chiến sĩ hỗ trợ hơn 800 công lao động tại các công trường.
Ở nhiều địa phương, hoạt động “Tiếp sức công trường” được tổ chức, người dân đóng góp lương thực, thực phẩm, động viên các lực lượng đang làm nhiệm vụ.
Thực tế thi công cho thấy, mỗi địa bàn đều có những trở ngại riêng. Trước áp lực tiến độ, các nhà thầu bổ sung nhân lực, thiết bị, tổ chức nhiều mũi thi công song song. Tuy nhiên, các hạng mục kết cấu, hệ thống điện, nước, phòng cháy, chữa cháy, nhà ăn và khu nội trú vẫn được kiểm tra, giám sát chặt chẽ.
Đến nay, cả 11 dự án đã hoàn thiện, đưa vào vận hành, phục vụ trên 11.200 học sinh vùng biên giới. Những phòng học, khu nội trú và nhà ăn đồng bộ giúp học sinh có điều kiện học tập, sinh hoạt tốt hơn.
Em Đinh Nông Hải Quốc, học sinh lớp 5A, Trường Tiểu học và THCS Đức Long, phấn khởi khi được học tập, nghỉ lại tại trường mới, không còn phải đi học xa như trước.
Những ngôi trường mới là kết quả của một chủ trương lớn được cụ thể hóa bằng hành động quyết liệt và sự đồng thuận từ cơ sở. Sau đầu tư xây dựng, nhiệm vụ quan trọng là tổ chức vận hành nền nếp, bảo đảm an toàn, nâng cao chất lượng dạy học, chăm lo đời sống học sinh và quan tâm sinh kế những gia đình đã nhường đất. Khi tiếng đọc bài vang lên giữa núi rừng biên giới, giá trị của quyết sách được thể hiện bằng cơ hội học tập và tương lai tốt đẹp hơn cho trẻ em nơi phên giậu Tổ quốc.
