Chung sức chăm lo học sinh vùng biên
Xây dựng các trường nội trú liên cấp tại xã biên giới là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, thể hiện sự quan tâm đối với con em đồng bào dân tộc thiểu số. Nhiệm vụ đặt ra không chỉ là xây dựng trường lớp khang trang mà còn phải vận hành hiệu quả, bảo đảm môi trường học tập, ăn ở an toàn, nền nếp, thực sự trở thành mái nhà thứ hai của học sinh.
Theo bà Đàm Thị Trung Thu, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cao Bằng, trường nội trú liên cấp tại xã biên giới trên địa bàn tỉnh tuyển sinh từ lớp 1 đến lớp 9, trong đó học sinh nội trú chiếm trên 60%. Các em đến từ nhiều xóm, bản, có điều kiện gia đình và thói quen sinh hoạt khác nhau; nhiều em lần đầu xa nhà. Trong khi đó, đội ngũ quản lý, giáo viên, nhân viên của các trường cũng mới được kiện toàn, kinh nghiệm tổ chức sinh hoạt tập trung cho số lượng lớn học sinh còn cần tích lũy.
Nhận diện những khó khăn này, từ ngày 2/9/2026, UBND tỉnh Cao Bằng đã ban hành công văn đề nghị Tư lệnh Bộ đội Biên phòng quan tâm chỉ đạo các đơn vị phối hợp, hỗ trợ nhà trường trong giai đoạn đầu vận hành.
Trên cơ sở đó, thời gian qua, nhiều trường nội trú liên cấp xã biên giới của tỉnh Cao Bằng triển khai ký kết phối hợp với các đồn biên phòng. Cụ thể, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Lũng Nặm ký kết phối hợp với Đồn Biên phòng Lũng Nặm; Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Tà Lùng ký kết với Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Phục Hòa; Đồn Biên phòng Ngọc Côn ký kết với Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Đình Phong; Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Trà Lĩnh ký kết với Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Trà Lĩnh; Đồn Biên phòng Thị Hoa ký kết với Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Hạ Lang…
Hoạt động phối hợp tập trung hỗ trợ học sinh hình thành nền nếp sinh hoạt nội trú, kỹ năng tự phục vụ, ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần đoàn kết. Cán bộ, chiến sĩ biên phòng hướng dẫn học sinh thực hiện thời gian biểu, ăn nghỉ, vệ sinh cá nhân, sắp xếp đồ dùng; rèn luyện ý thức chấp hành nội quy, giữ gìn tài sản chung, tinh thần đoàn kết và kỹ năng tự quản.
Lực lượng biên phòng cũng chia sẻ kinh nghiệm với cán bộ, giáo viên về quản lý nội trú, tổ chức sinh hoạt tập thể và hoạt động trải nghiệm phù hợp lứa tuổi. Đồng thời phối hợp tổ chức hoạt động tập thể, giáo dục truyền thống, tình yêu quê hương và ý thức bảo vệ chủ quyền biên giới.
Sự đồng hành này góp phần bổ sung kinh nghiệm thực tiễn, giúp nhà trường từng bước hoàn thiện phương thức quản lý, đồng thời tạo môi trường để học sinh rèn luyện tính tự lập, kỷ luật.
Từ mái trường mới đến môi trường giáo dục toàn diện
Năm học 2026 - 2027, 11 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới Cao Bằng có tổng số 11.287 học sinh. Sau hơn 2 tháng hoạt động, công tác dạy học, ăn ở và sinh hoạt tập thể từng bước đi vào ổn định. Hệ thống phòng học, phòng ở và các công trình phụ trợ đồng bộ hơn giúp học sinh có điều kiện học tập, nghỉ ngơi thuận lợi.
Tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Phục Hòa, nhà trường đã huy động 1.010 học sinh đến trường. Cùng với tổ chức dạy học, giáo viên và nhân viên được phân công theo dõi, quản lý học sinh, hướng dẫn các em thực hiện thời gian biểu, giữ gìn vệ sinh và sắp xếp nơi ở.
Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Phục Hòa Đinh Trung Hiếu cho biết, nhà trường chú trọng xây dựng nền nếp ngay từ đầu năm học, phối hợp với phụ huynh nắm bắt hoàn cảnh, tâm tư của từng em. Các hoạt động văn nghệ, thể thao, sinh hoạt đội và trải nghiệm cũng được tăng cường, giúp học sinh tự tin, hòa nhập và phát triển kỹ năng sống.
Với những học sinh ở xa, mô hình nội trú mang lại lợi ích thiết thực khi giảm bớt khó khăn đi lại, có thêm thời gian học tập và nghỉ ngơi. Ban đầu các em còn nhớ nhà, chưa quen với sinh hoạt tập thể, nhưng được thầy cô hướng dẫn, dần biết tự sắp xếp đồ dùng, vệ sinh nơi ở và học tập cùng các bạn. Em rất vui khi được học tập trong ngôi trường mới khang trang, có thầy cô quan tâm và nhiều bạn bè.
Bên cạnh việc củng cố nền nếp, các trường chú trọng tổ chức hoạt động tập thể, lao động vừa sức, chăm sóc khuôn viên, qua đó hình thành ý thức trách nhiệm và tinh thần cộng đồng cho học sinh.
Sau hơn 2 tháng vận hành, những chuyển biến bước đầu cho thấy hiệu quả của mô hình không chỉ nằm ở điều kiện cơ sở vật chất mà còn ở sự thay đổi trong môi trường giáo dục, khả năng tự lập và ý thức của học sinh. Sự phối hợp giữa ngành giáo dục, chính quyền địa phương, gia đình và lực lượng biên phòng sẽ tiếp tục là yếu tố quan trọng để duy trì hoạt động ổn định, nâng cao chất lượng giáo dục.
Những mái trường mới đang từng bước trở thành điểm tựa tri thức cho trẻ em vùng biên, góp phần bồi dưỡng nguồn nhân lực, củng cố thế trận lòng dân và xây dựng biên cương vững chắc từ cơ sở.
