“Thần tốc” truy vết và xét nghiệm có hiệu quả với Omicron?

GD&TĐ - Việt Nam cần bộ kit PCR đặc hiệu để sàng lọc phân biệt chủng Omicron. Bởi, nếu thiếu kỹ thuật hay chậm trễ sàng lọc, việc kiểm soát Omicron sẽ vô cùng khó khăn.
Omicron sống trong mũi và vùng hô hấp trên nên dễ lây lan.
Omicron sống trong mũi và vùng hô hấp trên nên dễ lây lan.

Trong khi đó, không có cách nào truy vết kịp tốc độ lây nhiễm của Omicron.

Phương pháp mất thời gian

Ngày 19/1, Bệnh viện 30-4 (Bộ Công an) cho biết, đã ghi nhận 3 ca nhiễm biến thể Omicron đầu tiên trong cộng đồng tại TPHCM. Ba trường hợp này đều liên quan đến một người nhập cảnh. Sau khi phát hiện ba ca nhiễm, Bệnh viện 30-4 đã có buổi làm việc với các chuyên gia của Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố (HCDC) về các trường hợp trên.

Theo đó, ngày 15/1, Bệnh viện 30-4 nhận được một số mẫu đề nghị xét nghiệm RT-PCR. Ba người này có triệu chứng đau họng và chảy nước mũi nên đến khám tại một phòng mạch tư. Họ được lấy mẫu xét nghiệm (phết họng) sau đó gửi đến Bệnh viện 30-4 làm xét nghiệm PCR.

Đến ngày 16/1, các mẫu xét nghiệm được gửi tới Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh để thực hiện giải trình tự gen xác định biến thể của virus SARS-CoV-2. Chiều 18/1, kết quả cho thấy, cả 3 bộ gen này thuộc biến thể Omicron. Đây được xem là 3 ca Covid-19 nhiễm biến chủng Omicron đầu tiên được phát hiện tại cộng đồng ở Thành phố Hồ Chí Minh.

TS Nguyễn Đức Thái - nhà đồng sáng lập của chuỗi hội thảo thường niên TransMed-VN nhằm trao đổi kinh nghiệm y sinh giữa giới khoa học quốc tế và Việt Nam chia sẻ, phương pháp hiện tại gồm 2 giai đoạn xét nghiệm dương tính với Covid bằng test nhanh. Sau đó phải giải trình tự để xác định là Omicron. Tuy nhiên, theo TS Thái, cách làm này tốn kém và mất thời gian.

“Việt Nam sẽ là môi trường cho Omicron hoành hành nếu không có kế hoạch kiểm soát hiệu quả. Con số 15 - 16 nghìn ca Delta hằng ngày sẽ được thay thế bằng Omicron và sẽ lây gia tốc thành 5 - 10 lần số lượng”, chuyên gia này nhận định.

Ông Thái cho rằng, vắc-xin vẫn là chọn lựa an toàn nhất. Giải pháp thực tế là cần khai triển vắc-xin nội địa để đáp ứng nhu cầu hiện nay và lâu dài. Trong khi đó, khoảng 20% số ca lây nhiễm có thể sẽ là trẻ em và đặc biệt nguy hiểm cho những trẻ chưa được tiêm chủng.

“Cũng như các làn sóng Covid trước, phần lớn người trẻ sẽ là nguồn lây và gây bệnh nặng cho người lớn tuổi trong gia đình. Số lượng này sẽ rất lớn trong trường hợp Omicron. Tuy được vắc-xin bảo vệ, nhưng họ vẫn là nhóm rất cần chăm sóc và trị liệu, nếu không sẽ trở bệnh nặng gây số tử vong cao.

Điều quan ngại cuối cùng là nếu để dịch lây lan lâu dài, sẽ tạo điều kiện cho biến chủng mới. Trong trường hợp này có thể là biến chủng hoàn toàn kháng các vắc-xin và gây bệnh trầm trọng hơn”, TS Thái dự đoán.

Cần kit xét nghiệm đặc hiệu?

Cũng theo chuyên gia này, hiện tại, Omicron không “hung bạo” như Delta, nhưng vẫn là mối đe doạ nguy hiểm tới y tế. Trong khi đó, Việt Nam cần bộ kit PCR đặc hiệu để sàng lọc phân biệt chủng Omicron.

Thiếu kỹ thuật hay chậm trễ sàng lọc, việc kiểm soát Omicron sẽ vô cùng khó khăn, dẫn đến các hệ luỵ khó lường. Bên cạnh đó, TS Thái cho rằng, cần chuẩn bị thuốc kháng virus Molnupiravir, Faviravir, Paxlovid và đầy đủ cho nhóm nguy cơ, bao gồm người cao tuổi và trẻ em.

“Việc xét nghiệm dựa trên nghi ngờ nhiễm Omicron quá mơ hồ và không hợp lý, khả năng bỏ sót rất cao. Có hai cách giải trình tự từ genome của virus hay từ sản phẩm PCR. Dù cách nào thì cũng phức tạp, tốn thời gian và tài chính.

Thực tế, chỉ cần làm multiplex PCR với Omicron và Delta thì có thể phát hiện Omicron đặc hiệu, chỉ dùng PCR thường quy. Xét nghiệm nhanh kháng nguyên có thể khó vì nhiều đột biến. Dù được, sẽ không có giá trị cho việc truy tìm Omicron vì bất khả phân biệt với Delta”, TS Thái cho biết.

Theo ông Thái, điều quan trọng nhất hiện tại là có chiến lược xét nghiệm hiêu quả truy tìm để kiểm soát nhanh Omicron và trên diện rộng. Diện rộng có thể là sân bay, khách sạn, chung cư, các bệnh viện, doanh nghiệp hay khu phố nghi lây nhiễm. Diện rộng không nhất thiết làm toàn thành phố, mà là khả năng xét nghiệm mẫu thử lớn vài chục hay trăm nghìn trong ngày cho một khu ổ dịch.

Trong khi đó, theo PGS.TS Nguyễn Văn Kình - Cố vấn cao cấp Trung tâm Gen trị liệu Bệnh viện Bạch Mai, test nhanh đạt độ nhạy 50 - 80% với những người có triệu chứng. Những người không có triệu chứng đạt 30 - 60%. Ngoài ra, truy vết sẽ không còn giá trị. Bởi, không có cách nào truy vết kịp tốc độ lây nhiễm.

“Omicron sống trong mũi và vùng hô hấp trên. Điều này làm cho nó rất dễ lây lan. Tuy nhiên, nó không gây tổn thương nặng ở phổi như các biến thể khác”, PGS Kình chia sẻ.

Theo chuyên gia này, số ca nhập viện do Omicron có thể tăng, nhưng hầu hết là nhập viện thứ cấp (tức là những người nhập viện để phẫu thuật, gãy xương... được xét nghiệm Covid). Ngoài ra, người dân được khuyến cáo không nên quá lo lắng về Omicron.

“Covid sẽ cùng với 4 Coronavirus khác gây ra cảm lạnh thông thường, nhiễm khuẩn đường hô hấp trên, RSV... nó sẽ trở thành một bệnh nhi khoa chủ yếu ảnh hưởng đến trẻ nhỏ chưa có khả năng miễn dịch”, chuyên gia này nhận định.

NÓNG 247/Chương trình GDPT 2018: Giải pháp toàn diện tăng cường tố chất văn hóa và phát triển con người

NÓNG 247/Chương trình GDPT 2018: Giải pháp toàn diện tăng cường tố chất văn hóa và phát triển con người

GD&TĐ -  Tại Phiên họp thứ 14 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội chiều 10/8, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn đã giải trình ý kiến của đại biểu Quốc hội liên quan đến văn hóa học đường, giáo dục đạo đức cho học sinh. Theo Bộ trưởng, đây là vấn đề rộng lớn và quan trọng đối với trường học. Đối với việc triển khai giáo dục hiện nay, lấy việc dạy người làm nội dung trọng tâm và ưu tiên, thì vấn đề về văn hóa học đường, ứng xử trong trường học càng trở nên đặc biệt quan trọng.
8 bài học kinh nghiệm từ 'năm học đặc biệt'

8 bài học kinh nghiệm từ 'năm học đặc biệt'

GD&TĐ -  Nhiều bài học kinh nghiệm quý được rút ra từ việc thực hiện nhiệm vụ năm học 2021-2022 - một năm học đặc biệt khi toàn ngành Giáo dục phải ứng phó với diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19.
Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp đưa ra nhiều chính sách học bổng cho tân sinh viên

Trường ĐH Kỹ thuật Công nghiệp (ĐH Thái Nguyên): Học bổng hấp dẫn thu hút thí sinh

GD&TĐ - Những ngày này, thí sinh cả nước vẫn đang trong thời gian đăng ký nguyện vọng xét tuyển trực tuyến, thời hạn sẽ kéo dài đến ngày 20/8. Để thu hút thí sinh đăng ký xét tuyển hoặc chọn ngành trường đầu tiên nhập học, trường đại học Kỹ thuật Công nghiệp (ĐH Thái Nguyên) đã đưa ra nhiều học bổng, đãi ngộ hấp dẫn.
Ảnh minh họa/ITN

Cán bộ, giáo viên mầm non, tiểu học ngoài công lập ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 được hỗ trợ tới 3,7 triệu đồng

GD&TĐ - Trước ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 đối với ngành Giáo dục, ngày 11/8, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 103/NQ-CP về chính sách hỗ trợ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục tiểu học ngoài công lập gặp khó khăn do đại dịch Covid-19.
Vợ chồng và các con mang lễ vật đi Tết nhà ngoại

Yên Bái tổ chức 'Ngày hội Pay Tái' - đi Tết nhà ngoại

GD&TĐ - Ngày 11/8, tại nhà văn hóa thôn Khéo Lẹng, xã Lâm Thượng, huyện Lục Yên (Yên Bái) diễn ra “Ngày hội Pay Tái” với chủ đề “Vui rằm tháng bảy”. Đây là địa phương đầu tiên trên địa bàn huyện Lục Yên tổ chức ngày hội này.
Cô trò Trường Tiểu học Ái Mộ, Long Biên, Hà Nội.

9 kết quả Giáo dục - Đào tạo nổi bật năm học 2021-2022

GD&TĐ -  Năm học 2021-2022 diễn ra trong bối cảnh dịch Covid-19 bùng phát trở lại và diễn biến phức tạp. Trước những những thách thức, ngành Giáo dục đã linh hoạt ứng phó, chuyển trạng thái hoạt động, hoàn thành cơ bản các nhiệm vụ của năm học.
Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn.

Phát động cuộc thi 'Tôi khoẻ đẹp hơn'

GD&TĐ - Ngày 11/8, Báo Sức khỏe và Đời sống (Bộ Y tế) với sự đồng hành của Tập đoàn dinh dưỡng toàn cầu Herbalife Nutrition tổ chức gặp mặt các cơ quan báo chí để thông tin chính thức về cuộc thi 'Tôi khỏe đẹp hơn'. Cuộc thi do Báo Sức khỏe và Đời sống – Cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế phát động.