Theo hãng tin Reuters, Tổng thống Cộng hòa Séc Petr Pavel đã tuyên bố gói viện trợ quân sự mới hôm 16 tháng 1 trong cuộc gặp với người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky tại Kyiv.
"Cộng hòa Séc có thể cung cấp một số máy bay chiến đấu tầm trung trong thời gian tương đối ngắn, những phương tiện này cực kỳ hiệu quả trong việc chống lại UAV của Nga. Tôi tin rằng chúng ta sẽ có thể giải quyết vấn đề này một cách nhanh chóng và thành công", ông Pavel phát biểu tại cuộc họp báo.
Chúng ta hãy nhớ lại rằng vào năm 2023, tổ hợp công nghiệp quốc phòng Séc đã chuẩn bị một dự án hợp tác sản xuất máy bay F/A-259 với Ukraine do hãng Aero Vodochody phát triển.
F/A-259 là phiên bản phát triển tiếp theo của L-159 ALCA, một máy bay tấn công đa năng dùng cho huấn luyện và diễn tập chiến đấu, thực hiện chuyến bay đầu tiên vào ngày 2 tháng 8 năm 1997 và được trình diễn công khai tại triển lãm hàng không SIAD-1999 ở Bratislava.
Máy bay này có thể sử dụng đường băng không được trang bị và có 7 điểm gắn vũ khí. Là một tùy chọn, F/A-259 có thể tích hợp radar mảng pha chủ động (AESA). Ngoài ra nhiều tùy chọn nâng cấp hoặc thay thế thiết bị khác nhau cũng có thể được cung cấp cho từng khách hàng.
Việc chuyển giao máy bay L-159 ALCA cũng khả thi, mặc dù vậy tờ báo Armadni Noviny của Séc kết luận rằng khả năng phòng không của chúng vẫn còn hạn chế. Một trong những vấn đề then chốt là thiếu thiết bị quang điện tử hiện đại tích hợp có khả năng phát hiện và theo dõi hiệu quả mục tiêu cỡ nhỏ.
Chiến đấu cơ L-159A của Iraq từng được trang bị container ASELPOD của Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng việc tích hợp chưa hoàn thiện và chức năng không đáp ứng được yêu cầu chống lại máy bay không người lái.
Việc sử dụng ASELPOD trên L-159 cho thấy một số hạn chế: thiếu sự tích hợp hoàn toàn với hệ thống điện tử hàng không trên máy bay, kích thước màn hình nhỏ và cần phải nhập tọa độ mục tiêu thủ công.
Một giải pháp khả thi có thể là sử dụng máy bay L-159T2 hai chỗ ngồi, trong đó thành viên phi hành đoàn thứ hai - người điều khiển vũ khí - có thể bù đắp một phần cho những thiếu sót của hệ thống điện tử hàng không.
Một lựa chọn khác là pod ngắm bắn SiNAB Phoenix Pod của Australia, được định vị là phương tiện chi phí thấp để dẫn đường cho đạn dẫn đường laser và về mặt lý thuyết có thể được sử dụng để chống lại máy bay không người lái.
Tuy nhiên ngay cả khi bổ sung thiết bị, L-159 vẫn còn hạn chế trong việc thực hiện các nhiệm vụ phòng không. Hiệu quả của chúng trong việc chống lại máy bay không người lái kiểu Shahed sẽ phụ thuộc vào hệ thống dẫn đường bên ngoài, hỗ trợ radar mặt đất và khoản đầu tư tài chính đáng kể.
