Trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko tại Minsk hôm 24/5/2024, khi được các nhà báo yêu cầu bình luận về nhiệm kỳ tổng thống của ông Zelensky đã hết hạn vào đầu tháng này, và tác động của diễn biến này đối với các cuộc đàm phán tiềm năng, Tổng thống Nga Vladimir Putin thẳng thắn chia sẻ:
“Moscow tin rằng, hiện đang có một dấu hỏi về việc ai có thể đại diện hợp pháp cho Ukraine.
Chúng tôi phải hoàn toàn chắc chắn rằng, chúng tôi đang làm việc với chính quyền hợp pháp của Ukraine trước khi có thể tham gia vào các cuộc đàm phán có ý nghĩa và ràng buộc về mặt pháp lý nhằm kết thúc cuộc xung đột giữa hai quốc gia”.
Ông Putin nhắc lại sự sẵn sàng của Nga trong việc tham gia các cuộc đàm phán với Ukraine để chấm dứt tình trạng thù địch, đồng thời tuyên bố rằng, các cuộc đàm phán phải dựa trên “lẽ thường tình” và thừa nhận “tính thực tế của tình hình”, đồng thời sử dụng thỏa thuận sơ bộ đạt được trong những ngày đầu của cuộc xung đột.
“Nhưng đàm phán với ai? Đó là một câu hỏi đặc biệt, tôi đồng ý. Chúng tôi nhận thấy rằng, tính hợp pháp của người đứng đầu đương nhiệm nhà nước Ukraine đã hết hạn”, nhà lãnh đạo Nga nói.
Ông Putin cũng cho biết thêm, “hội nghị thượng đỉnh hòa bình” sắp tới, dự kiến diễn ra ở Thụy Sĩ vào tháng 6, và được Kiev tích cực thúc đẩy, được thiết kế cùng với những mục đích khác để hỗ trợ Tổng thống Zelensky trong vai trò của ông.
“Tôi nghĩ một trong những mục tiêu của hội nghị này đối với cộng đồng phương Tây, những nhà tài trợ cho chế độ Kiev ngày nay, là xác nhận tính hợp pháp của nguyên thủ quốc gia hiện tại - mặc dù không còn giá trị nữa”, ông Putin lưu ý, và nói thêm rằng, “những động thái PR như vậy là vô nghĩa đối với các văn bản pháp luật”.
Theo ông Putin, tùy thuộc vào hệ thống pháp luật của Ukraine, “quốc hội, tòa án hiến pháp và một số cơ quan quản lý khác” để xác định liệu ông Zelensky hiện có phải là nhà lãnh đạo hợp pháp hay không.
“Đối với Nga, để tham gia vào bất kỳ cuộc đàm phán có ý nghĩa nào với Kiev, chúng tôi phải tuyệt đối chắc chắn rằng, chúng tôi đang làm việc với các cơ quan có thẩm quyền hợp pháp của đất nước”, Tổng thống Putin nhấn mạnh lại một lần nữa.
Nhiệm kỳ của Tổng thống Ukraine Zelensky đã hết hạn vào ngày 20/5/2024, trong khi không có cuộc bầu cử nào được tổ chức với lý do thiết quân luật do Kiev đưa ra ngay từ đầu trong cuộc xung đột với Nga.
Hiến pháp Ukraine nghiêm cấm tổ chức bầu cử quốc hội trong những trường hợp như vậy nhưng lại không đề cập đến bầu cử tổng thống. Tuy nhiên, trong khi ấn định thời hạn nhiệm kỳ tổng thống, Hiến pháp cũng quy định rằng, quyền lực được chuyển giao vào thời điểm tổng thống mới tuyên thệ nhậm chức.
