Ngày 12/5, theo các số liệu mới nhất được công bố tại hội thảo “Thẩm mỹ an toàn: Từ pháp lý đến thực hành y khoa” do báo Tiền Phong tổ chức, mỗi năm cả nước ghi nhận từ 25.000 đến 35.000 ca biến chứng thẩm mỹ. Đây hoàn toàn không chỉ là những con số thống kê khô khan trên giấy tờ, mà đó là hiện thân của hàng vạn cuộc đời đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng, thậm chí nhiều trường hợp rơi vào cảnh tàn phế vĩnh viễn hoặc nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng.
Ma trận làm đẹp và những "lỗ hổng" pháp lý
Sự nở rộ của các cơ sở thẩm mỹ từ hệ thống bệnh viện, phòng khám chuyên khoa cho đến các spa, viện thẩm mỹ "chui" tạo ra một ma trận bủa vây người tiêu dùng.
Đáng lo ngại nhất là tình trạng nhiều cơ sở hoàn toàn không có giấy phép, người thực hiện không hề có chuyên môn y khoa nhưng vẫn ngang nhiên thực hiện các thủ thuật xâm lấn phức tạp như tiêm filler, botox, nâng mũi, cắt mí.
Nhà báo Lý Thành Tâm - Ủy viên Ban biên tập, Trưởng Cơ quan đại diện báo Tiền Phong tại TPHCM, nhận định rằng, nhu cầu làm đẹp của người Việt ngày càng gia tăng cùng với sự phát triển kinh tế, xã hội. Tuy nhiên, sự phát triển "nóng" này đã kéo theo nhiều hệ lụy đáng lo ngại,
Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến hàng chục nghìn ca biến chứng mỗi năm đến từ các cơ sở hoạt động không đảm bảo chuyên môn, hành nghề vượt quá phạm vi cho phép. Đặc biệt, sự tiếp tay của các nền tảng mạng xã hội với những quảng cáo thiếu kiểm chứng, sai sự thật đã đánh trúng vào tâm lý ham rẻ của một bộ phận người dân.
Đồng quan điểm, PGS.TS.BS Nguyễn Thanh Vân - Chủ tịch Hội phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ TPHCM cho rằng, để hạn chế các tai biến thẩm mỹ, điều quan trọng là phải tăng cường truyền thông, giúp người dân hiểu đúng bản chất của các can thiệp thẩm mỹ trước khi quyết định thực hiện.
Do đó, người dân cần đặc biệt lưu ý hai yếu tố: Thứ nhất là lựa chọn bác sĩ có chứng chỉ hành nghề, được đào tạo chuyên môn và có kinh nghiệm trong lĩnh vực phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ. Tại TPHCM, thông tin bác sĩ, giấy phép hành nghề đều được công khai trên cổng thông tin của ngành y tế để người dân tra cứu.
Bên cạnh đó, bác sĩ tư vấn phải cung cấp đầy đủ thông tin cho khách hàng, không chỉ nói về hiệu quả làm đẹp mà còn phải giải thích rõ những nguy cơ, biến chứng có thể xảy ra trong và sau phẫu thuật. Khách hàng phải được biết trước các rủi ro có thể gặp phải chứ không chỉ nghe những điều tích cực.
Yếu tố thứ hai là các thủ thuật thẩm mỹ phải được thực hiện tại cơ sở được cấp phép hoạt động, bảo đảm điều kiện chuyên môn, hồi sức cấp cứu và kiểm soát vô khuẩn. Nếu tuyên truyền tốt hai vấn đề này thì sẽ góp phần giảm đáng kể các biến chứng trong lĩnh vực phẫu thuật thẩm mỹ.
Đứng từ góc độ quản lý nhà nước, BS.CKII Đào Văn Sinh - Trưởng Đại diện Văn phòng Bộ Y tế tại TPHCM chỉ rõ những thách thức khổng lồ trong việc kiểm soát hoạt động thẩm mỹ. Ông Sinh nhấn mạnh, quy mô thị trường rất lớn và nhu cầu làm đẹp là chính đáng, song song với sự bùng nổ đó là những rủi ro chực chờ khi nhiều tai biến xảy ra tại các cơ sở không phép hoặc do những cá nhân không có chuyên môn y khoa thực hiện. Việc các cơ sở mạo danh spa để lén lút thực hiện các dịch vụ y tế xâm lấn đang tạo ra một "lỗ hổng" chí mạng.
“Điều này đòi hỏi các cơ quan chức năng phải khẩn trương hoàn thiện hành lang pháp lý, đồng thời tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra để siết chặt kỷ cương, bảo vệ quyền lợi và sức khỏe của người dân”, ông Sinh cho hay.
Gánh nặng đè lên vai bác sĩ chính quy
Một thực trạng vô cùng đau lòng và đầy nghịch lý đang diễn ra hàng ngày tại các bệnh viện lớn ở TPHCM là các bác sĩ chính quy, được đào tạo bài bản lại đang phải dành phần lớn thời gian của mình để khắc phục hậu quả cho những ca phẫu thuật thẩm mỹ hỏng từ các cơ sở trôi nổi.
PGS.TS.BS.CKII Lê Hành - một chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực phẫu thuật thẩm mỹ đã lên tiếng cảnh báo gay gắt về nguy cơ tiềm ẩn đằng sau những lời quảng cáo hoa mỹ. Khi một người không được trang bị nền tảng y khoa bài bản mà lại tự ý cầm dao mổ hay kim tiêm, mọi tiêu chuẩn về an toàn kiểm soát nhiễm khuẩn đều bị triệt tiêu hoàn toàn. Những lời hứa hẹn về sự an toàn tuyệt đối hay mức giá rẻ bất ngờ thường là những cái bẫy chết người, dẫn người bệnh tới những tai biến khủng khiếp như hoại tử các mô, mù mắt, nhiễm trùng máu và thậm chí là đột quỵ ngay trên bàn mổ.
Thực tế tiếp nhận bệnh nhân cho thấy, nhiều người nhập viện trong tình trạng viêm nhiễm nghiêm trọng, biến dạng hoàn toàn vùng mặt hoặc các bộ phận khác trên cơ thể do can thiệp sai kỹ thuật. Việc sửa chữa, tái tạo lại một ca thẩm mỹ hỏng không chỉ khó khăn, phức tạp mà còn tốn kém gấp hàng chục lần so với một ca phẫu thuật mới. Thậm chí, có những trường hợp dù đội ngũ y bác sĩ đã nỗ lực hết sức bằng mọi biện pháp y khoa tiên tiến nhất, họ vẫn không thể nào trả lại diện mạo ban đầu cho bệnh nhân.
Làm đẹp rõ ràng là một nhu cầu chính đáng và thiết yếu trong cuộc sống hiện đại. Tuy nhiên, sự an toàn tính mạng và sức khỏe phải luôn được đặt lên hàng đầu. Người dân cần hết sức tỉnh táo trước các luồng thông tin quảng cáo tràn lan trên mạng, kiên quyết chỉ tìm đến các cơ sở y tế uy tín và các bác sĩ có chứng chỉ hành nghề rõ ràng. Đừng để khát khao hoàn thiện nhan sắc trở thành một cơn ác mộng vĩnh viễn không có lối thoát.
