Đào tạo nghề gắn với nhu cầu việc làm
Theo Sở GD&ĐT Phú Thọ, những năm gần đây, hệ thống giáo dục nghề nghiệp (GDNN) của tỉnh Phú Thọ tiếp tục được củng cố, mở rộng. Năm 2025, toàn tỉnh đào tạo hơn 51.500 học sinh, sinh viên và học viên. Trong đó, trình độ trung cấp hơn 22.400 người; cao đẳng hơn 11.400 người; sơ cấp và đào tạo dưới 3 tháng hơn 17.600 người.
Tuy nhiên, đào tạo nghề cho lao động nông thôn còn những hạn chế. Mạng lưới cơ sở GDNN phân tán, quy mô một số đơn vị nhỏ, ngành nghề còn trùng lặp. Cơ sở vật chất, thiết bị tại nhiều nơi thiếu đồng bộ; liên kết giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp, hợp tác xã chưa chặt chẽ. Công tác dự báo nhu cầu nhân lực ở một số lĩnh vực còn hạn chế, dẫn tới đào tạo chưa sát nhu cầu thực tế.
Đây là vấn đề cần được giải quyết khi Phú Thọ triển khai chương trình “Đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo nghề nông thôn đến năm 2030”.
Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Phú Thọ phấn đấu hỗ trợ đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng kỹ năng nghề cho khoảng 76.500 lao động nông thôn, bình quân khoảng 15.300 lao động/năm. Nghề phi nông nghiệp dự kiến chiếm khoảng 70%; tỷ lệ lao động có việc làm sau đào tạo đạt từ 85% trở lên.
Để đạt mục tiêu này, tỉnh tập trung đổi mới nội dung, phương thức đào tạo theo nhu cầu doanh nghiệp và thị trường lao động; tăng đào tạo lại, chuyển đổi nghề, kỹ năng số và các nghề phục vụ phát triển công nghiệp, dịch vụ, nông nghiệp công nghệ cao. Cơ sở vật chất, thiết bị dạy nghề được định hướng đầu tư theo hướng hiện đại, chuẩn hóa, số hóa, trong đó ưu tiên địa bàn khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng an toàn khu.
Cùng với nâng chất lượng đào tạo, việc kết nối doanh nghiệp, hợp tác xã và các trung tâm dịch vụ việc làm được xác định là giải pháp quan trọng. Sự tham gia của doanh nghiệp từ xây dựng chương trình, tổ chức thực hành đến tuyển dụng giúp quá trình đào tạo bám sát hơn yêu cầu của vị trí việc làm, qua đó tăng khả năng tìm được việc sau khi học nghề.
Thực tế tại Trường Cao đẳng Y tế Phú Thọ (phường Âu Cơ, tỉnh Phú Thọ) cho thấy, hướng đào tạo gắn thực hành đang được triển khai trong các ngành Y - Dược. Chương trình được cập nhật định kỳ, tổ chức theo hệ thống tín chỉ. Ngoài thực hành tại trường, sinh viên được thực tập, thực tế tại bệnh viện và doanh nghiệp nhằm nâng kỹ năng nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu công việc sau tốt nghiệp.
Mùa tuyển sinh năm 2026, nhà trường xác định 1.320 chỉ tiêu cho 9 ngành gồm Y sĩ đa khoa, Điều dưỡng, Dược, Kỹ thuật hình ảnh y học, Kỹ thuật xét nghiệm y học, Kỹ thuật vật lý trị liệu và phục hồi chức năng, Hộ sinh, Y học cổ truyền và Dinh dưỡng. Trong đó, Điều dưỡng có 340 chỉ tiêu, Dược 270 chỉ tiêu, Y sĩ đa khoa 200 chỉ tiêu, Kỹ thuật vật lý trị liệu và phục hồi chức năng 170 chỉ tiêu.
TS.BS Nguyễn Quang Ân - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Y tế Phú Thọ cho biết, nhà trường xác định chương trình đào tạo tập trung theo hướng chú trọng thực hành, thực tế và cập nhật định kỳ trên cơ sở tiếp cận các chương trình tiên tiến. Sinh viên học theo học chế tín chỉ, bên cạnh thực hành tại trường còn được tham gia thực tập, thực tế tại các bệnh viện và doanh nghiệp.
Mở cơ hội việc làm trong nước và ngoài nước
Gắn đào tạo với việc làm là hướng đi trực tiếp để GDNN hỗ trợ người lao động tạo sinh kế bền vững. Với người học ở vùng khó khăn, cơ hội tiếp cận nghề phù hợp, giảm chi phí học tập và được kết nối việc làm sau tốt nghiệp càng có ý nghĩa thiết thực.
Theo thông báo tuyển sinh năm 2026 của Trường Cao đẳng Y tế Phú Thọ, sinh viên được hưởng các chế độ, chính sách theo quy định; có cơ hội nhận học bổng của nhà trường và doanh nghiệp, học liên thông lên trình độ cao hơn và được hỗ trợ tìm kiếm việc làm tại các cơ sở y tế trong nước. Nhà trường đồng thời mở cơ hội để người học trở thành thực tập sinh và làm việc tại Nhật Bản, Cộng hòa Liên bang Đức và Hàn Quốc.
Đây là hướng kết nối đáng chú ý giữa đào tạo nghề với thị trường lao động ngoài nước. Người học không chỉ được trang bị chuyên môn, kỹ năng nghề mà còn có thêm lựa chọn sau tốt nghiệp, từ làm việc tại các cơ sở y tế trong nước đến tìm kiếm cơ hội thực tập, làm việc ở nước ngoài.
Đáng chú ý, sinh viên chính quy của 5 ngành gồm Dược, Điều dưỡng, Kỹ thuật xét nghiệm y học, Hộ sinh và Y sĩ đa khoa được giảm 70% học phí theo quy định của Nhà nước. Chính sách này góp phần giảm chi phí học nghề, mở rộng khả năng tiếp cận GDNN, nhất là đối với các ngành đòi hỏi đào tạo chuyên môn tương đối cao.
Từ mục tiêu Phú Thọ hỗ trợ 76.500 lao động nông thôn được đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng kỹ năng nghề trong giai đoạn 2026 - 2030 đến việc tăng liên kết doanh nghiệp và mở cơ hội làm việc ở nước ngoài, trọng tâm đặt ra là đào tạo phải gắn với đầu ra. Với vùng khó khăn, hiệu quả của GDNN không chỉ được đo bằng số người tham gia học nghề mà còn ở khả năng có việc làm, chuyển đổi nghề nghiệp và tạo sinh kế ổn định sau đào tạo.
Khi đào tạo bám sát nhu cầu thị trường, người học được tăng thời lượng thực hành và kết nối với nơi sử dụng lao động, GDNN sẽ phát huy tốt hơn vai trò phát triển nguồn nhân lực. Đây cũng là cơ sở để Phú Thọ nâng tỷ lệ lao động có việc làm sau đào tạo, hỗ trợ người lao động tiếp cận cơ hội việc làm trong nước, ngoài nước và hướng tới việc làm bền vững.
