Nghiên cứu mới về thuốc điều trị trầm cảm

GD&TĐ - Theo khuyến cáo của các chuyên gia y tế, việc lựa chọn thuốc chống trầm cảm thường dựa trên hồ sơ y tế, tiền sử dùng thuốc và tiền sử gia đình của từng cá nhân.

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Thuốc chống trầm cảm là một trong những nhóm thuốc được kê đơn phổ biến nhất tại Hoa Kỳ, với thời gian sử dụng có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng, thậm chí là nhiều năm.

Do đó, việc xác định các loại thuốc vừa có khả năng làm giảm triệu chứng, vừa giúp duy trì trạng thái khỏe mạnh là một phần quan trọng trong quá trình điều trị trầm cảm dài hạn.

Một bài đánh giá hệ thống mới, được công bố vào tháng 11/2026 trên tạp chí The Lancet Psychiatry, đã so sánh hiệu quả dài hạn của 20 loại thuốc khác nhau với fluoxetine – một loại thuốc chống trầm cảm phổ biến.

Các nhà nghiên cứu đã xác định được ba loại thuốc mang lại tỷ lệ đáp ứng bền vững cao nhất, đó là: Escitalopram, agomelatine và duloxetine.

Những kết quả này có thể giúp các bác sĩ lâm sàng và bệnh nhân đưa ra quyết định sáng suốt hơn khi cân nhắc sử dụng thuốc chống trầm cảm; tuy nhiên, loại thuốc phù hợp nhất vẫn sẽ khác nhau tùy thuộc vào hoàn cảnh cụ thể của từng cá nhân.

3 lựa chọn tốt trong điều trị trầm cảm

Các nhà nghiên cứu đã tìm hiểu xem liệu một số loại thuốc chống trầm cảm nhất định có mang lại hiệu quả duy trì tốt hơn các loại khác hay không. Họ phát hiện ra rằng escitalopram, agomelatine và duloxetine cho tỷ lệ duy trì hiệu quả điều trị cao hơn so với fluoxetine.

Để xác định điều này, họ đã phân tích bằng chứng từ 115 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng, với dữ liệu thu thập từ hơn 30.000 người tham gia. Kết quả cho thấy, những người sử dụng escitalopram có khả năng đạt được sự thuyên giảm triệu chứng lâu dài cao hơn 62% so với những người dùng fluoxetine.

Đối với những người sử dụng duloxetine và agomelatine, tỷ lệ đạt được sự cải thiện triệu chứng lâu dài lần lượt cao hơn 57% và 40%.

Bác sĩ Perry Anthony Maliuanag, Hội viên danh dự của Hiệp hội Tâm thần học Hoa Kỳ, một bác sĩ tâm thần đang làm việc tại phòng khám Tâm thần học và Y học giấc ngủ Menlo Park, đã chia sẻ với Medical News Today về các loại thuốc này.

Bác sĩ Maliuanag – người không tham gia vào nghiên cứu – cho biết: “Escitalopram là một trong những loại thuốc có ít tương tác với các thuốc khác nhất, vì vậy đây được coi là lựa chọn tối ưu cho những bệnh nhân mắc nhiều bệnh lý đi kèm và phải sử dụng đồng thời nhiều loại thuốc. Duloxetine là thuốc chống trầm cảm tác động kép, ảnh hưởng đến cả serotonin và norepinephrine, đồng thời cũng hỗ trợ những người mắc hội chứng đau mãn tính”.

Ông nói thêm: “Đáng tiếc là agomelatine chưa được FDA phê duyệt, dù tôi đã biết đến loại thuốc này từ giai đoạn thử nghiệm ban đầu như một loại thuốc chống trầm cảm mới. Thuốc tác động lên cả serotonin và melatonin, rất phù hợp cho những người bị trầm cảm kèm theo các vấn đề về nhịp sinh học. Tuy nhiên, tác động của thuốc lên các enzyme gan – dù hiếm khi xảy ra – lại chính là rào cản lớn nhất”.

Trong một thông cáo báo chí, bác sĩ Eric Ruhé, Tiến sĩ, Giáo sư chuyên ngành Trầm cảm khó điều trị tại Trung tâm Y tế Đại học Radboud, giải thích: “Trong số các thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI) – vốn được khuyến nghị bởi nhiều hướng dẫn quốc tế – hiện nay escitalopram có vẻ có hiệu quả cao nhất, kể cả trong việc sử dụng lâu dài. Nghiên cứu này có thể mang lại những tác động quan trọng đối với các hướng dẫn điều trị trong tương lai”.

Tại sao lại chọn fluoxetine làm thuốc tham chiếu?

Các nhà nghiên cứu đã so sánh 20 loại thuốc chống trầm cảm với fluoxetine – loại thuốc được thông cáo báo chí mô tả là “loại thuốc chống trầm cảm được biết đến nhiều nhất”.

Escitalopram, agomelatine và duloxetine đều cho kết quả tốt hơn fluoxetine. Điều này cho thấy, mặc dù ít được kê đơn hơn fluoxetine, nhưng chúng có thể là lựa chọn phù hợp hơn cho việc sử dụng lâu dài đối với một số người.

Ông Maliuanag cho biết: “Fluoxetine được chọn làm thuốc tham chiếu chủ yếu vì đây là loại thuốc đầu tiên trong nhóm của nó và đã xuất hiện lâu nhất. Nếu bệnh nhân đang đáp ứng tốt với loại thuốc này, họ nên tiếp tục sử dụng”.

Ông nói thêm rằng, nếu một người chỉ đáp ứng một phần hoặc không đáp ứng với thuốc, họ nên tham khảo ý kiến ​​bác sĩ trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào. Việc lựa chọn thuốc chống trầm cảm thường dựa trên hồ sơ y tế, tiền sử dùng thuốc và tiền sử gia đình của từng cá nhân.

Khuyến nghị sử dụng escitalopram, agomelatine hay duloxetine

Mặc dù cho kết quả tốt hơn fluoxetine, nhưng escitalopram, agomelatine và duloxetine có thể không phù hợp với tất cả mọi người.

Chẳng hạn, bác sĩ Ruhé giải thích rằng: “Agomelatine có hiệu quả tốt, nhưng một trong những tác dụng phụ của nó là nguy cơ gây suy gan”. Do đó, đây có thể không phải là lựa chọn phù hợp cho những người mắc các vấn đề về gan hoặc có nguy cơ cao bị suy gan.

Medical News Today đã hỏi bác sĩ Maliuanag về khả năng hoặc tính thực tiễn của việc các bác sĩ lâm sàng thường xuyên khuyến nghị sử dụng escitalopram, agomelatine hoặc duloxetine cho bệnh nhân trầm cảm, cũng như liệu có những trở ngại hay chống chỉ định nào khác cần cân nhắc hay không.

Ông Maliuanag chia sẻ: “Mỗi loại thuốc này đều có những ưu điểm riêng, nhưng chúng tôi cũng cần lưu ý đến một số tình trạng thể chất nhất định. Đối với duloxetine, tốt nhất nên tránh dùng cho người bị suy giảm chức năng thận nghiêm trọng. Còn với escitalopram, cần thận trọng khi sử dụng cho những người có tiền sử hoặc đang dùng các loại thuốc khác có thể gây ra tình trạng kéo dài khoảng QT, một vấn đề ảnh hưởng đến hoạt động điện của tim”.

“Agomelatine đã có mặt tại châu Âu và nhiều nơi khác trên thế giới từ năm 2009, nhưng vẫn chưa được lưu hành tại Hoa Kỳ do ghi nhận một số trường hợp hiếm gặp gây tổn thương gan khi sử dụng ở liều cao. Ngoài ra, khi kê đơn thuốc chống trầm cảm, luôn tồn tại nguy cơ khởi phát hoặc bộc lộ các triệu chứng hưng cảm, dẫn đến thay đổi chẩn đoán sang rối loạn lưỡng cực", ông cho biết thêm.

“Mặc dù nghiên cứu này chỉ ra rằng một số loại thuốc có vẻ hiệu quả hơn những loại khác, nhưng nhìn chung, các thuốc chống trầm cảm đều có tác dụng, dù mức độ đáp ứng ở mỗi bệnh nhân có thể khác nhau. Việc lựa chọn thuốc chống trầm cảm nên được thảo luận cùng bác sĩ điều trị để tìm ra loại phù hợp nhất, dựa trên các triệu chứng hiện tại (như chán ăn, khó ngủ), các bệnh lý đi kèm, tiền sử hoặc tình trạng sử dụng chất gây nghiện, các loại thuốc kê đơn khác đang dùng, cũng như các mục tiêu cá nhân của bệnh nhân", bác sĩ Maliuanag kết luận.

Theo Medical News Today

Tin tiêu điểm

Đừng bỏ lỡ