Không ít “điểm nghẽn” cần được tháo gỡ
Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, với nhiều yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực, khoa học – công nghệ cùng nhiều vấn đề quan trọng khác.
Theo ông Lê Tuấn Tứ - nguyên Giám đốc Sở GD&ĐT Khánh Hòa, đại biểu Quốc hội khóa XIV, những năm gần đây, giáo dục Việt Nam có nhiều chuyển biến tích cực, trong đó có việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đẩy mạnh tự chủ đại học và chuyển đổi số giáo dục và đào tạo.
Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, không ít “điểm nghẽn” cần được tháo gỡ. Áp lực đối với đội ngũ giáo viên vẫn còn lớn; chênh lệch chất lượng giáo dục giữa các vùng miền chưa được thu hẹp như kỳ vọng; việc gắn kết giữa đào tạo và nhu cầu thị trường lao động còn khoảng cách.
“Vì vậy, tôi và đội ngũ nhà giáo mong đợi không chỉ là những định hướng chung, mà là các chính sách cụ thể, khả thi và có nguồn lực bảo đảm” – ông Tứ bày tỏ và cho rằng, trước hết, cần có những quyết sách mạnh mẽ hơn để nâng cao vị thế và đời sống của giáo viên.
Đây không chỉ là câu chuyện thu nhập, mà còn là môi trường làm việc, cơ hội phát triển nghề nghiệp và sự tôn vinh xứng đáng. Khi giáo viên thực sự yên tâm với nghề, họ mới có thể toàn tâm toàn ý đổi mới phương pháp, đồng hành cùng học sinh.
Bên cạnh đó, ông Tứ mong muốn Quốc hội tiếp tục hoàn thiện thể chế để thúc đẩy tự chủ đại học đi vào chiều sâu. Tự chủ không chỉ dừng lại ở quyền quyết định về tài chính hay tuyển sinh, mà phải đi kèm với cơ chế kiểm soát chất lượng minh bạch, trách nhiệm giải trình rõ ràng. Thực tế cho thấy, nhiều cơ sở giáo dục đại học đã năng động hơn khi được trao quyền, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về hệ thống kiểm định và giám sát hiệu quả.
Bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục
Một vấn đề khác mang tính thời sự là đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số và trí tuệ nhân tạo. Theo ông Tứ, không ít doanh nghiệp phản ánh tình trạng “khát” nhân lực chất lượng cao, trong khi sinh viên ra trường vẫn gặp khó khăn khi tìm việc phù hợp.
Điều này cho thấy cần có sự điều chỉnh mạnh mẽ trong cấu trúc chương trình đào tạo, tăng cường học qua thực tiễn, gắn kết chặt chẽ hơn giữa nhà trường và doanh nghiệp. “Tôi kỳ vọng Quốc hội khóa XVI sẽ tạo đột phá về hành lang pháp lý để thúc đẩy mô hình này phát triển bền vững”- ông Tứ đặt vấn đề.
Ở bậc phổ thông, bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục vẫn là mối quan tâm lớn của xã hội. Nguyên Giám đốc Sở GD&ĐT Khánh Hòa cho rằng, việc ứng dụng công nghệ trong dạy học và kiểm tra đánh giá cần được đầu tư đồng bộ, tránh tình trạng “nửa vời”, gây khó cho cả giáo viên và học sinh.
Đề cập đến giáo dục vùng khó khăn, ông Tứ dẫn thực tế, ở nhiều địa phương miền núi, điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và cơ hội học tập của học sinh còn hạn chế. Nếu không có những chính sách đủ mạnh thì khoảng cách giáo dục sẽ tiếp tục bị kéo giãn. Do đó, các chương trình mục tiêu quốc gia cần được triển khai hiệu quả hơn, với cơ chế giám sát chặt chẽ và sự tham gia của cộng đồng.
Ông Tứ cũng kỳ vọng Quốc hội khóa XVI sẽ quan tâm đến giáo dục kỹ năng sống và năng lực công dân trong bối cảnh xã hội thay đổi nhanh chóng. Một nền giáo dục hiện đại không chỉ đào tạo con người có tri thức, mà còn phải hình thành những công dân có trách nhiệm, biết thích ứng và có khả năng học tập suốt đời.
Niềm tin của đội ngũ nhà giáo không phải là sự kỳ vọng chung, mà được đặt trên cơ sở những chuyển động tích cực đã và đang diễn ra. Khi các chính sách được xây dựng dựa trên thực tiễn, lắng nghe ý kiến từ cơ sở và được tổ chức thực hiện nghiêm túc, giáo dục sẽ thực sự trở thành động lực then chốt cho phát triển đất nước.
Từ những phân tích nêu trên, ông Tứ nhìn nhận, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI không chỉ là dấu mốc chính trị quan trọng, mà còn là cơ hội để khẳng định quyết tâm đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Mỗi nhà giáo sẽ tin tưởng và sẵn sàng đồng hành, góp sức để biến những quyết sách thành hành động cụ thể trong từng lớp học, từng ngôi trường.
