Hình thành cách ứng xử đẹp ở trẻ từ câu nói cảm ơn

GD&TĐ - Từ những lời cảm ơn giản dị trong lớp học, lòng biết ơn có thể trở thành một nét đẹp trong văn hóa học đường.

Sự tận tâm của thầy cô được thể hiện qua những điều bình dị mỗi ngày, từ một lời chỉ dẫn, sự kiên nhẫn lắng nghe đến những lần động viên học trò vượt qua khó khăn.
Sự tận tâm của thầy cô được thể hiện qua những điều bình dị mỗi ngày, từ một lời chỉ dẫn, sự kiên nhẫn lắng nghe đến những lần động viên học trò vượt qua khó khăn.

>>> Nuôi dưỡng lòng biết ơn cho con từ những bài học cuộc sống

Khi được nuôi dưỡng từ những hành động nhỏ trong đời sống học đường, lòng biết ơn không chỉ hình thành cách ứng xử đẹp mà còn bồi đắp sự đồng cảm và gắn kết trong mối quan hệ thầy trò.

Để lòng biết ơn không chỉ là khẩu hiệu

Về cách con người bày tỏ lòng biết ơn trong giao tiếp, một nghiên cứu của giáo sư Nick Enfield – nhà ngôn ngữ học tại Đại học Sydney (Australia) - cho thấy: trong 20 trường hợp một người giúp đỡ người khác, chỉ có một trường hợp nhận được lời cảm ơn.

Con số ấy gợi ra điều đáng suy ngẫm: không phải lúc nào con người cũng chủ động bày tỏ sự trân trọng trước những điều tốt đẹp mình nhận được. Trong trường học, điều này càng đáng quan tâm, bởi mỗi ngày, phía sau những bài giảng, lời nhắc nhở hay sự động viên là rất nhiều nỗ lực của thầy cô mà học sinh đôi khi chưa đủ trải nghiệm để nhận ra.

Làm thế nào để lòng biết ơn thầy cô không chỉ được nhắc đến trong những bài học đạo đức hay dịp kỷ niệm, mà thực sự trở thành một phần trong cách học sinh ứng xử hằng ngày?

Tại hệ thống trường Leadership Public Schools ở bang California (Mỹ), lòng biết ơn được đưa vào văn hóa chung của nhà trường. Trong lớp học, hội trường hay các buổi gặp gỡ phụ huynh, học sinh và giáo viên thường xuyên công khai ghi nhận, cảm ơn nhau vì những hành động tử tế và sự hỗ trợ trong học tập, sinh hoạt.

Mike Fauteux, chuyên gia đổi mới thường trực tại Leadership Public Schools, cho rằng việc thường xuyên thể hiện lòng biết ơn góp phần tạo nên môi trường học đường thân thiện, giúp học sinh cảm nhận mình là một phần của cộng đồng. Theo ông, cảm giác thuộc về trường học có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe tinh thần và thành tích học tập. Khi không cảm thấy mình được đón nhận, học sinh sẽ khó xây dựng những mối quan hệ lành mạnh và hình thành nhận thức tích cực về bản thân.

Từ góc độ quan hệ thầy trò, sự ghi nhận cũng có ý nghĩa đặc biệt. Khi học sinh biết trân trọng một lời hướng dẫn tận tình, sự kiên nhẫn của giáo viên trước những sai sót hay những lần thầy cô dành thời gian lắng nghe, các em dần hiểu rằng việc dạy và học không chỉ là quá trình truyền đạt, tiếp nhận kiến thức mà còn là sự kết nối giữa những con người.

Tuy nhiên, không phải học sinh nào cũng dễ dàng bày tỏ cảm xúc; nhiều em còn gặp trở ngại khi thể hiện lòng biết ơn trước tập thể. Theo Fauteux, để trưởng thành, các em cần học cách mở lòng, chấp nhận những điểm chưa hoàn thiện, dám mắc sai lầm và hiểu rằng mình có thể tìm kiếm sự giúp đỡ từ người khác.

Từ thực tế đó, nhà trường xây dựng các hoạt động thực hành lòng biết ơn thông qua nền tảng trực tuyến GiveThx. Học sinh có thể viết lời cảm ơn ngắn gửi tới bạn cùng lớp, ghi nhận sự giúp đỡ hoặc những hành động tích cực mà các em nhận thấy ở người khác. Mỗi hoạt động kéo dài dưới 5 phút và được thực hiện khoảng 3 lần mỗi tuần.

Giáo viên cũng có thể đưa ra những chủ đề như sự đồng cảm, lòng kiên nhẫn hay khả năng thấu hiểu để học sinh tập trung quan sát và ghi nhận phẩm chất tích cực ở bạn bè. Theo Fauteux, mục tiêu không phải để học sinh nhận được nhiều lời cảm ơn nhất, mà là giúp các em nhận thức rõ hơn về những mối quan hệ mình đang có.

hinh-thanh-cach-ung-xu-dep-1.jpg
Những lời cảm ơn được viết bằng suy nghĩ và cảm xúc chân thành giúp học sinh học cách nhận ra, trân trọng sự quan tâm và tận tụy của thầy cô.

Khi lòng biết ơn trở thành nhịp cầu kết nối

Ý nghĩa của việc thực hành lòng biết ơn không chỉ nằm ở cảm xúc tích cực nhất thời. Đây còn là cách để học sinh học quan sát, thấu hiểu và nhận ra giá trị của những người đang đồng hành với mình.

Giacomo Bono, Phó Giáo sư tâm lý học tại Đại học Bang California ở Dominguez Hills, đồng thời là cố vấn của GiveThx, nhận định lòng biết ơn là hành vi khởi đầu cho năng lực cảm xúc – xã hội; ông cũng đề cập đến mối tương quan giữa lòng biết ơn với điểm số, mức độ hài lòng trong cuộc sống và khả năng hòa nhập xã hội cao hơn.

Tại Trường THCS Kickemuit, bang Rhode Island, giáo viên Jennifer Saarinen đã thử nghiệm hoạt động “gửi lời biết ơn” trên nền tảng trực tuyến với các học sinh lớp 7. Không chỉ khuyến khích học sinh bày tỏ lòng biết ơn với nhau, Saarinen còn sử dụng nền tảng để gửi những thông điệp động viên, ghi nhận tích cực tới các em.

Theo bà, điều quan trọng là học sinh nhận ra mối quan hệ với giáo viên không chỉ giới hạn trong bài học hay điểm số. Các em cần cảm nhận được sự quan tâm, sẻ chia và kết nối với thầy cô, đặc biệt khi ngoài gia đình, các em không có nhiều người để tin tưởng và tâm sự.

Đây cũng là gợi mở đáng chú ý trong giáo dục lòng biết ơn: muốn học sinh biết trân trọng thầy cô, trước hết các em cần được trải nghiệm một mối quan hệ thầy trò có sự tin tưởng, quan tâm và tôn trọng lẫn nhau. Khi giáo viên không chỉ là người truyền đạt kiến thức mà còn lắng nghe, động viên và ghi nhận sự tiến bộ của học sinh, những kết nối tình cảm sẽ có thêm cơ hội hình thành.

Giáo viên Saarinen cũng mong muốn mở rộng hoạt động thực hành lòng biết ơn tới đội ngũ cán bộ, giáo viên và nhân viên nhà trường, để chính những người trưởng thành có cơ hội ghi nhận, cảm ơn lẫn nhau. Bởi theo bà, thật khó để khuyến khích người khác thực hành một điều gì đó nếu bản thân mình không làm gương.

Từ những lời cảm ơn giản dị trong lớp học, lòng biết ơn có thể trở thành một nét đẹp trong văn hóa học đường. Một học sinh biết cảm ơn thầy cô vì bài giảng tâm huyết, lời động viên đúng lúc hay sự kiên nhẫn trước những lần mắc lỗi cũng là học sinh đang học cách nhìn nhận giá trị của những điều không phải lúc nào cũng được thể hiện bằng thành tích cụ thể.

Điều ý nghĩa nhất của giáo dục lòng biết ơn không nằm ở việc học sinh nói được bao nhiêu lời tri ân, mà ở chỗ các em có thực sự nhận ra những người đã âm thầm góp phần làm nên hành trình trưởng thành của mình. Khi ấy, lời cảm ơn không chỉ dành riêng cho một dịp lễ như ngày Nhà giáo, mà trở thành cách ứng xử tự nhiên trong từng ngày đến trường.

Theo Edsurge

Tin tiêu điểm

Đừng bỏ lỡ

Những đôi tay người Thái đang tiếp nối nghề xưa.

Bài học văn hóa từ nghề đan lát

GD&TĐ - Từ lớp truyền dạy nghề đan lát ở xã Nà Tấu (Điện Biên), những đôi tay người Thái đang tiếp nối nghề xưa, gìn giữ nét đẹp văn hóa cha ông.