Tại Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ II năm 2026 diễn ra chiều 27/8, GS.TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội, cho rằng doanh nghiệp cần thay đổi cách tiếp cận vốn, giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng và chủ động tìm kiếm các nguồn vốn trung, dài hạn.
Theo ông Mạc Quốc Anh, bên cạnh các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp của thành phố về đào tạo nhân lực, quản trị, chuyển đổi số, xúc tiến đầu tư và kết nối thị trường, SME vẫn phải giải quyết ba bài toán lớn gồm vốn và cấu trúc tài chính; nội địa hóa, phát triển hệ thống nhà cung ứng; và mở rộng thị trường quốc tế.
Về vốn, doanh nghiệp được khuyến nghị mở rộng các kênh như vốn cổ phần, M&A và hợp tác đầu tư. Cùng với đó, cần tăng kết nối giữa ngân hàng, tổ chức tài chính và cộng đồng doanh nghiệp để cải thiện khả năng tiếp cận vốn.
Theo GS.TS Mạc Quốc Anh, Hà Nội hiện có khoảng 1.000 doanh nghiệp FDI tại 10 khu công nghiệp, tạo dư địa để SME trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Muốn tận dụng cơ hội này, doanh nghiệp phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng, chi phí, thời gian giao hàng, truy xuất nguồn gốc và quản trị minh bạch.
Ở góc độ thị trường vốn, ông Phạm Đức Dũng, đại diện Công ty Chứng khoán SHS, cho biết SME chiếm khoảng 90% tổng số doanh nghiệp nhưng chưa đầy 10% tiếp cận được vốn ngân hàng, trong khi tỷ lệ này ở doanh nghiệp lớn là hơn 50%. Những hạn chế về tài sản bảo đảm, báo cáo tài chính, kế hoạch kinh doanh và mô hình quản trị khiến khả năng tiếp cận vốn của SME còn hạn chế.
Ông Dũng cho rằng doanh nghiệp cần chủ động tiếp cận trái phiếu, IPO, quỹ đầu tư tư nhân (PE), các tổ chức tài chính phát triển và nhà đầu tư chiến lược. Điểm chung của các kênh này là yêu cầu cao hơn về tính minh bạch, quản trị và triển vọng tăng trưởng.
Đáng chú ý, M&A được nhìn nhận không chỉ là phương thức huy động vốn mà còn giúp doanh nghiệp tiếp cận công nghệ, nhân sự, mạng lưới phân phối và thương hiệu. Tuy nhiên, trước khi tìm kiếm đối tác, doanh nghiệp cần tái cấu trúc, xử lý công nợ, minh bạch giao dịch với bên liên quan, tách bạch tài sản cá nhân và doanh nghiệp, đồng thời chuẩn hóa cơ cấu sở hữu và báo cáo tài chính.
Theo ông Dũng, nhà đầu tư ngày càng chọn lọc hơn trong các thương vụ M&A, ưu tiên doanh nghiệp có chiến lược tăng trưởng rõ ràng và tiềm năng dài hạn. Vì vậy, SME không nên chờ đến khi thiếu dòng tiền mới tìm kiếm đối tác, mà cần chuẩn bị sớm về tài chính, quản trị và chiến lược để có thể tận dụng các cơ hội vốn mới.
