Trong tầm ngắm
Theo báo Izvestia, hệ thống Citadel bao gồm hai module chiến đấu với pháo 30mm, một trạm radar, một hệ thống thu thập mục tiêu quang học và một sở chỉ huy được bảo vệ, nơi đặt các nhân viên vận hành.
Hai nhân viên vận hành làm nhiệm vụ cùng lúc, mỗi người phụ trách một module phòng không. Trước mặt họ là những màn hình lớn hiển thị thông tin từ trạm radar và quang học. Thiết bị phát hiện máy bay địch và bắt đầu theo dõi chúng.
ZAK-30 Citadel sử dụng trí tuệ nhân tạo, có thể xác định loại máy bay không người lái (UAV) đi vào tầm nhìn của trạm quang học dựa trên hình dáng của nó.
Chỉ có vài giây để quyết định có tiêu diệt kẻ thù hay không. Lệnh khai hỏa lập tức được đưa ra. Người điều khiển nhấn một nút, và sự im lặng bị phá vỡ bởi tiếng súng phòng không.
Các cụm chiến đấu trang bị súng được đặt cách xa trung tâm điều khiển, và tiếng hoạt động của chúng hầu như không thể nghe thấy ở trung tâm. Nhưng kíp lái hoàn toàn kiểm soát được tình hình.
Trên màn hình, nơi hiển thị hình ảnh từ trạm quang học, bạn có thể thấy UAV của đối phương rung lắc, bắt đầu nghiêng và rơi xuống khu rừng gần đó. Chỉ một loạt bắn với vài quả cũng đủ để phá hủy UAV của đối phương.
Chỉ huy tiểu đoàn pháo phòng không Nga với mật danh Spartak, cho biết việc đưa vào sử dụng các hệ thống mới tích hợp trí tuệ nhân tạo như ZAK-30 Citadel giúp công việc của các pháo thủ phòng không đã trở nên dễ dàng hơn.
"Phần mềm nội địa đã có những tiến bộ đáng kể trong thời gian gần đây. Hệ thống Citadel không chỉ nhận diện mục tiêu mà còn tính toán cả độ lệch khi khai hỏa. Công việc của người vận hành giờ đây giống như chơi trò chơi điện tử chỉ cần chọn loại đạn và ra lệnh tiêu diệt, và hệ thống điện tử sẽ làm phần còn lại", chỉ huy Spartak nói.
Khắc tinh với tên lửa Flamingo
Chỉ huy Spartak giải thích kíp trắc thủ của ông không chỉ bắn UAV mà còn cả tên lửa hành trình FP-5 Flamingo của Ukraine. Nó bay ở độ cao cực thấp chỉ khoảng 100m và với tốc độ hơn 500km/h, không khó để radar của Citadel phát hiện và khóa chặt.
Một loạt ngắn gồm hai quả đạn 30mm với kiểu kích nổ từ xa mới đã đủ để phá hủy Flamingo. Chúng còn được gọi là đạn thông minh trong quân đội.
Hệ thống Citadel sử dụng rộng rãi loại đạn dược này. Mỗi module chiến đấu của hệ thống được trang bị hai băng đạn, mỗi băng chứa 150 viên: Một băng chứa đạn phân mảnh nổ mạnh tiêu chuẩn, băng còn lại chứa đạn mảnh thông minh.
"Quả đạn tiếp cận máy bay không người lái, phát nổ cách đó khoảng 1m, mảnh vỡ sẽ phá hủy mục tiêu bằng một luồng mảnh vỡ được định hướng. Mặc dù kích thước nhỏ, đạn 30mm này rất mạnh khi có thể dễ dàng xé tan một chiếc xe buýt nhỏ GAZelle thành từng mảnh", Spartak nói.
Một tấn thuốc nổ từ đầu đạn của tên lửa Flamingo đã phát nổ trên không trung khi trúng đòn. Mảnh vỡ rơi xuống khu rừng, nhưng không có thiệt hại hay thương vong nào trên mặt đất, theo lời chỉ huy.
"Trong trận chiến đó, đội ngũ lái xe lành nghề và khả năng của hệ thống mới đã đóng vai trò quyết định", Spartak cho biết thêm.
Trí tuệ nhân tạo đã không thất bại
Sau trận chiến, các kỹ sư từ đơn vị công binh đã mang xác máy bay không người lái bị phá hủy đến cho các pháo thủ phòng không. Giờ đây họ đã an toàn: Các chuyên gia công binh đã thu hồi được đầu đạn vẫn còn nằm trong một trong những chiếc máy bay không người lái.
Cuộc kiểm tra xác nhận rằng các UAV Maya và Lyuty của Ukraine đã bị bắn hạ. Trí tuệ nhân tạo của Citadel đã xác định chính xác kiểu máy bay.
"Không khó để nhận ra hàng loạt lỗ thủng lởm chởm trên cánh của chiếc Maya, đó là cách mảnh đạn từ một loại đạn thông minh của ZAK-30 Citadel xuyên thủng mục tiêu", vị chỉ huy Nga giải thích.
Không chỉ riêng Citadel
Theo Bộ Quốc phòng Nga, các đơn vị pháo phòng không được trang bị các hệ thống vũ khí tiên tiến nhất, bao gồm các hệ thống pháo Zubr, Strelets và Anklav, tên lửa phòng không vác vai Verba MANPADS, cùng các hệ thống laser Barrier-L và Diona.
Ngoài ra, các đội hỏa lực cơ động đã được thành lập trong quân đội. Đóng góp của họ vào việc tiêu diệt máy bay không người lái đã tăng gấp 3,5 lần kể từ đầu năm.
Số lượng UAV bị bắn hạ bởi các máy bay đánh chặn FPV cũng đã tăng lên với số lượng 4.500 máy bay không người lái mỗi tháng. Vai trò của lực lượng không quân lục quân trong việc đẩy lùi các cuộc tấn công UAV cũng đã tăng lên đáng kể, với hiệu quả tăng gần 2,5 lần.
Để đảm bảo khả năng nhận thức tình huống, phạm vi phủ sóng radar đã được tăng cường đáng kể và một môi trường thông tin phòng không tích hợp đã được tạo ra. Những biện pháp này cho phép tiêu diệt 98% máy bay không người lái do Lực lượng vũ trang Ukraine sử dụng.
Như vậy, vào đêm 15/10, lực lượng phòng không Nga đã đẩy lùi cuộc tấn công lớn nhất vào một nhà máy lọc dầu ở Ryazan bằng máy bay không người lái và tên lửa hành trình Flamingo.
Theo Bộ Quốc phòng Nga, lực lượng tên lửa phòng không, máy bay chiến đấu và máy bay lục quân, cùng các đội hỏa lực cơ động đã đánh chặn và phá hủy 4 tên lửa Flamingo và 69 máy bay không người lái cánh cố định.
Một đám cháy đã bùng phát trong khuôn viên nhà máy lọc dầu do mảnh vỡ của máy bay không người lái rơi xuống.
