Thế khó của Nga trên chiến trường Donetsk
Chiến trường Ukraine đang bước vào một giai đoạn đáng chú ý khi Nga tiếp tục gia tăng sức ép trên nhiều hướng, trong khi Ukraine tìm cách dùng những đợt phản công cục bộ để làm chậm đà tiến của đối phương, ví dụ như trong chiến dịch phản công ở Lyman (vùng Donetsk) hiện nay.
Bức tranh hiện nay không cho thấy một bên đang tạo ra bước đột phá quyết định, mà giống một cuộc đọ sức về sức chịu đựng, nhân lực và khả năng duy trì nhịp độ chiến đấu.
Ở phía Bắc Donetsk, Lyman đang trở thành một trong những điểm nóng quan trọng nhất, sau khi lực lượng Ukraine tiếp tục phản công về phía bờ đông sông Zherebets, trong khuôn khổ chiến dịch phản công được Kiev gọi là “Chiến dịch Vivaldi” (Operation Vivaldi).
ISW dẫn các nguồn tin từ Nga thừa nhận Ukraine đang gây khó khăn cho lực lượng Nga trong việc củng cố những vị trí xung quanh Lyman, với lợi thế đáng kể về nhân lực và UAV tại khu vực này.
Đáng chú ý, những đợt phản công này không chỉ nhằm giành lại một vài khu vực. Lyman nằm trên hướng mà Nga cần kiểm soát nếu muốn tiến xa hơn về phía Sloviansk-Kramatorsk, trung tâm của “vành đai pháo đài” Donetsk.
Nếu Ukraine giữ được sức ép ở đây, Nga sẽ khó triển khai một cuộc tiến công thuận lợi từ phía bắc vào tuyến phòng thủ quan trọng này.
Theo ISW, Nga đang phải phân bổ lại lực lượng, điều thêm nhân sự tới khu vực Sloviansk-Kramatorsk, trong đó có cả các đơn vị đặc nhiệm, nhằm tạo điều kiện cho những chiến dịch hiệp đồng trong thời gian tới.
Tuy nhiên, ISW nhận định tốc độ tiến quân hiện tại chưa đủ để Nga hoàn thành mục tiêu kiểm soát “vành đai pháo đài Donetsk” trước mùa Đông và đây chính là điểm khiến chiến trường Donbass trở nên khó dự đoán.
Nga vẫn có khả năng duy trì sức ép nhờ ưu thế về hỏa lực và quy mô lực lượng, nhưng để biến ưu thế đó thành một bước đột phá chiến dịch lại là chuyện khác.
Những tuyến phòng thủ kéo dài, hệ thống UAV dày đặc và các cuộc phản công cục bộ của Ukraine đang khiến mỗi bước tiến trở nên tốn kém hơn.
Vấn đề đối với Ukraine
Trong khi Nga gặp nhiều khó khăn thì Ukraine cũng đối mặt với một vấn đề nghiêm trọng không kém là nhân lực, khi hầu như không còn lực lượng dự bị chiến lược, các đợt tăng viện thường là “giật gấu, vá vai”, điều chuyển từ chỗ nọ sang chỗ kia.
Một báo cáo mới của truyền thông Ukraine cho biết, tình trạng thiếu binh sĩ đủ khả năng chiến đấu đang ngày càng ảnh hưởng tới khả năng luân phiên lực lượng của Ukraine.
Một số đơn vị tiền tuyến chỉ còn khoảng một nửa quân số, trong khi khu vực phải phụ trách lại tăng lên, thậm chí có binh sĩ phải ở tuyến đầu trong thời gian rất dài tới vài năm do không đủ người thay thế.
Điều này tạo ra một nghịch lý: Ukraine vẫn có thể tổ chức những đòn phản công cục bộ rất hiệu quả, đặc biệt nhờ UAV và khả năng tập trung hỏa lực, nhưng lại khó biến các thắng lợi chiến thuật thành một chiến dịch phản công quy mô lớn.
Các chuyên gia nhận định, Ukraine hiện có thể tiến hành những cuộc phản công cục bộ với quy mô hạn chế, nhưng chưa đủ nguồn lực để mở những chiến dịch tấn công lớn làm thay đổi căn bản cán cân toàn mặt trận.
Trong khi đó, Nga cũng chưa thể coi những khó khăn của Ukraine là cơ hội chắc chắn để đột phá.
Thay vì một cuộc tiến công tốc độ cao, Nga dường như đang tiếp tục chiến lược bào mòn từng bước, gây sức ép từ nhiều hướng và buộc Ukraine phải liên tục điều chuyển lực lượng. Nếu Nga có thể duy trì áp lực tới mùa Đông, vấn đề nhân lực của Ukraine có nguy cơ trở nên nghiêm trọng hơn.
Ngược lại, nếu các cuộc phản công tại Lyman tiếp tục kéo dài và Ukraine giữ được những vị trí quan trọng dọc sông Zherebets, kế hoạch của Nga nhằm bao vây Sloviansk-Kramatorsk từ phía bắc sẽ tiếp tục bị trì hoãn.
Vì vậy, mùa Đông sắp tới có thể không chứng kiến một bên đột ngột sụp đổ, mà là cuộc đua xem bên nào chịu được sức ép lâu hơn.
Nga cần tốc độ để biến ưu thế về lực lượng và hỏa lực thành những kết quả lãnh thổ rõ ràng; Ukraine cần thời gian để duy trì phòng tuyến và tận dụng UAV nhằm bù đắp sự thiếu hụt nhân lực. Và cuộc đua đó đang diễn ra rõ nhất chính tại Lyman.
