Tự tử do trầm cảm: Đừng xem nhẹ bất cứ dấu hiệu bất thường nào của con trẻ

GD&TĐ - Nhiều phụ huynh coi những biến đổi tâm lý của trẻ nhiều khi là do phản ứng thái quá của tuổi dậy thì... Đến khi trẻ có những phản ứng gây nguy hiểm tính mạng thì việc can thiệp quá muộn.
Hội thảo Rối loạn tâm thần học đường do Bệnh viện Nhi Trung ướng tổ chức.
Hội thảo Rối loạn tâm thần học đường do Bệnh viện Nhi Trung ướng tổ chức.

Tự gây thương tích vì rối loạn tâm thần

Tại Hội thảo Rối loạn tâm thần học đường do Bệnh viện Nhi Trung ướng tổ chức mới đây, TS.BS Đỗ Minh Loan - Trưởng khoa Sức khỏe thành niên, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, rối loạn sức khỏe tâm thần ở trẻ em được coi là sự chậm trễ hoặc gián đoạn trong công việc phát triển duy, hành vi, kỹ năng xã hội hoặc điều chỉnh cảm xúc phù hợp với lứa tuổi.

Những vấn đề này làm trẻ em lo lắng và gây gián đoạn hoạt động tốt của trẻ ở nhà, ở trường hoặc trong các xã hội khác nhau. Nhiều trẻ em lướt qua nỗi sợ hãi và lo lắng, hoặc các hành vi gây rối.

Đặc điểm rối loạn tâm thần học đường thường là rối loạn lo âu và rối loạn tâm thần học tập. Nhiều gia đình khi đưa các cháu đến khám đều cho các cháu không có vấn đề gì nghiêm trọng, nhưng thực tế, khi làm việc với các em nhỏ, các bác sĩ mới nhận ra rất nhiều điều kiện không ổn định như stress, sang chấn.

Hầu hết các ca đến khám tại khoa đều ở trong tình trạng mắc các rối loạn vừa và nặng.

Theo Tổ chức Y tế thế giới, 20% trẻ em và thành niên có rối loạn tâm thần, 50% khởi động ở độ tuổi 14. Trầm cảm là một trong những nhân hàng đầu gây bệnh và tàn tật ở trẻ thành niên. Tự tử là nguyên nhân thứ ba gây vong ở lứa tuổi 15-19.

Tự tử do trầm cảm: Đừng xem nhẹ bất cứ dấu hiệu bất thường nào của con trẻ ảnh 1
GS.TS Lê Thanh Hải – Giám đốc BV Nhi Trung ương chia sẻ tại buổi hội thảo.

Các phát hiện từ chương trình học tập của các quốc gia có thu nhập cao cho thấy, 8-18% trẻ em ở độ tuổi đi học mắc rối loạn tâm thần.

Hiện tại, Khoa Sức khỏe Vị thành niên đang điều trị cho một bệnh nhân nữ 13 tuổi. Cô bé không hợp bố mẹ và chỗ dựa tinh thần chính là anh trai. Nhưng cách đây vài tháng, anh trai đã sang nước ngoài học tập khiến bạn bị chuếnh choáng, rơi vào trạng thái trầm cảm và từng có ý định tự sát.

Hiện khoa đã làm can thiệp tâm lý cho bạn gái được một thời gian và kết quả được gia đình phản hồi rất tốt, tâm trạng của bạn cải thiện, điểm một số môn tốt hơn.

Khoảng 1,5 tháng trước, Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp nhận trẻ nữ 12 tuổi được cô giáo phê bình ở trên lớp nói chuyện riêng. Khi gia đình yêu cầu làm bản kiểm điểm, em đã thắt cổ tự tử.

“Bé gái được đưa đến bệnh viện trong trạng thái phải thở ô-xy và đã quá muộn, chúng tôi không thể cứu được cháu bé”, BS Loan cho biết.

Theo nghiên cứu gần đây nhất, tại Việt Nam, tỷ lệ mắc rối loạn tâm thần dao động từ 8-29% ở trẻ em và vị thành niên. Trong đó, ADHD chiếm 14,1%; Rối loạn cảm xúc là 11,5%; Rối loạn ứng xử là 9,2%. 5% trong 10 nghìn người nghiện có hồ sơ quản lý là trẻ dưới 18 tuổi (50% là trẻ dưới 16 tuổi).

Năm 2019, Bệnh viện Nhi Trung ương có tiến hành một cuộc khảo sát với 834 học sinh tại Hà Nội và 726 học sinh tại Hưng Yên cho thấy, tỷ lệ trầm cảm với các mức độ khác nhau ở Hà Nội là 31,3% và Hưng Yên là 18,6%; Tỷ lệ lo âu tại Hà Nội là 42,6% và Hưng Yên là 36,5%; Tỷ lệ trẻ stress tại Hà Nội là 38,8% và Hưng Yên là 21,8%.

“Chúng tôi đánh giá, ở các khu đô thị lớn, tỷ lệ rối loạn tâm thần có vẻ có xu hướng cao hơn ở tỉnh, thành khác. Trẻ nữ tỷ lệ lo âu trầm cảm, sang chấn tâm lý cao hơn so với trẻ nam. Trẻ trong gia đình có mâu thuẫn, tỷ lệ rối loạn cao hơn so với các em trong gia đình có sự hòa hợp”, BS Loan cho biết.

Cần quan tâm hỗ trợ tâm lý trẻ vị thành niên

Theo GS.TS Lê Thanh Hải - Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, trẻ em là nhóm phát triển tâm sinh lý chưa hoàn thiện nên dễ gặp những rối loạn tuổi học đường. Nếu không phát hiện sớm, can thiệp đúng cách sẽ để lại hậu quả vô cùng to lớn, học hành sút kém, rối loạn hành vi và rối loạn về tâm thần.

Các khu vực đại diện cho khu vực phía Bắc như Mường Khương, Hà Giang, Sơn La, Lai Châu và một số tỉnh đồng bằng Bắc bộ và đặc biệt là Hà Nội đều ghi nhận tình trạng này. Điều này đòi hỏi các bác sĩ y khoa phải có kiến thức về tâm lý, tâm thần của trẻ em và đặc biệt là ở lứa tuổi học đường để can thiệp cho các em.

Tự tử do trầm cảm: Đừng xem nhẹ bất cứ dấu hiệu bất thường nào của con trẻ ảnh 2
TS.BS Đỗ Minh Loan chia sẻ về “Nhận biết rối loạn tâm thần tuổi học đường”.

Theo BS Đỗ Minh Loan, hiện nay, một số trường đã có Phòng tham vấn tâm lý học đường với các cán bộ tâm lý có khả năng hỗ trợ các vấn đề tâm lý không quá phức tạp. Giúp các em học sinh được tiếp cận với các chương trình phòng ngừa sớm và ngay tại trường học.

62-71% học sinh mong muốn có chuyên gia tư vấn trong trường học. Các mạng lưới tâm lý học đường được kết nối với các cơ sở y tế. Tuy nhiên, việc này chưa được triển khai đồng đều tại các trường học, sự gắn kết vẫn còn lỏng lẻo. Khoa Sức khỏe vị thành niên thời gian qua đã gửi công văn tới các trường thiết lập mạng lưới y tế – giáo dục để khi có vấn đề phức tạp về tâm lý của trẻ em, khoa sẵn sàng tiếp nhận điều trị.

BS Loan cũng cho biết, khoa cũng cố gắng cung cấp thông tin chuyên môn để các thầy cô nhận dạng một số vấn đề với học sinh của mình để tư vấn cho cha mẹ đưa con đi khám. Hoặc các thầy cô khi thấy trẻ có vấn đề trong môi trường học đường sẽ có cách thưởng phạt phù hợp hơn.

Nhiều phụ huynh cũng coi những biến đổi tâm lý của trẻ em nhiều khi là do phản ứng thái quá vì căng thẳng hoặc cho rằng đó là tâm lý tuổi dậy thì. Đến khi trẻ có những phản ứng gây nguy hiểm cho tính mạng, thì việc can thiệp quá muộn. Việc phát hiện, điều trị giúp các em vượt qua những rối loạn đòi hỏi sự quan tâm sát sao của các bậc phụ huynh.

“Chúng tôi cần phải đặt vào vị trí của các em nhỏ chứ không phải đặt tâm của người lớn lên trẻ em. Chúng tôi mong muốn được đồng hành cùng các gia đình và nhà trường, bảo vệ các em có sự phát triển hoàn thiện khi trưởng thành”, BS Loan nói.

NÓNG 247/Chương trình GDPT 2018: Giải pháp toàn diện tăng cường tố chất văn hóa và phát triển con người

NÓNG 247/Chương trình GDPT 2018: Giải pháp toàn diện tăng cường tố chất văn hóa và phát triển con người

GD&TĐ -  Tại Phiên họp thứ 14 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội chiều 10/8, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn đã giải trình ý kiến của đại biểu Quốc hội liên quan đến văn hóa học đường, giáo dục đạo đức cho học sinh. Theo Bộ trưởng, đây là vấn đề rộng lớn và quan trọng đối với trường học. Đối với việc triển khai giáo dục hiện nay, lấy việc dạy người làm nội dung trọng tâm và ưu tiên, thì vấn đề về văn hóa học đường, ứng xử trong trường học càng trở nên đặc biệt quan trọng.
8 bài học kinh nghiệm từ 'năm học đặc biệt'

8 bài học kinh nghiệm từ 'năm học đặc biệt'

GD&TĐ -  Nhiều bài học kinh nghiệm quý được rút ra từ việc thực hiện nhiệm vụ năm học 2021-2022 - một năm học đặc biệt khi toàn ngành Giáo dục phải ứng phó với diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19.
Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp đưa ra nhiều chính sách học bổng cho tân sinh viên

Trường ĐH Kỹ thuật Công nghiệp (ĐH Thái Nguyên): Học bổng hấp dẫn thu hút thí sinh

GD&TĐ - Những ngày này, thí sinh cả nước vẫn đang trong thời gian đăng ký nguyện vọng xét tuyển trực tuyến, thời hạn sẽ kéo dài đến ngày 20/8. Để thu hút thí sinh đăng ký xét tuyển hoặc chọn ngành trường đầu tiên nhập học, trường đại học Kỹ thuật Công nghiệp (ĐH Thái Nguyên) đã đưa ra nhiều học bổng, đãi ngộ hấp dẫn.
Ảnh minh họa/ITN

Cán bộ, giáo viên mầm non, tiểu học ngoài công lập ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 được hỗ trợ tới 3,7 triệu đồng

GD&TĐ - Trước ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 đối với ngành Giáo dục, ngày 11/8, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 103/NQ-CP về chính sách hỗ trợ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục tiểu học ngoài công lập gặp khó khăn do đại dịch Covid-19.
Vợ chồng và các con mang lễ vật đi Tết nhà ngoại

Yên Bái tổ chức 'Ngày hội Pay Tái' - đi Tết nhà ngoại

GD&TĐ - Ngày 11/8, tại nhà văn hóa thôn Khéo Lẹng, xã Lâm Thượng, huyện Lục Yên (Yên Bái) diễn ra “Ngày hội Pay Tái” với chủ đề “Vui rằm tháng bảy”. Đây là địa phương đầu tiên trên địa bàn huyện Lục Yên tổ chức ngày hội này.
Cô trò Trường Tiểu học Ái Mộ, Long Biên, Hà Nội.

9 kết quả Giáo dục - Đào tạo nổi bật năm học 2021-2022

GD&TĐ -  Năm học 2021-2022 diễn ra trong bối cảnh dịch Covid-19 bùng phát trở lại và diễn biến phức tạp. Trước những những thách thức, ngành Giáo dục đã linh hoạt ứng phó, chuyển trạng thái hoạt động, hoàn thành cơ bản các nhiệm vụ của năm học.
Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn.

Phát động cuộc thi 'Tôi khoẻ đẹp hơn'

GD&TĐ - Ngày 11/8, Báo Sức khỏe và Đời sống (Bộ Y tế) với sự đồng hành của Tập đoàn dinh dưỡng toàn cầu Herbalife Nutrition tổ chức gặp mặt các cơ quan báo chí để thông tin chính thức về cuộc thi 'Tôi khỏe đẹp hơn'. Cuộc thi do Báo Sức khỏe và Đời sống – Cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế phát động.