Tạo môi trường thuận lợi
Tại xã Phú Thịnh, tỉnh Thái Nguyên, HTX Trà Búp Ngọc là một trong những mô hình cho thấy hiệu quả của cách làm này khi không chỉ phát triển sản xuất chè theo hướng hiện đại mà còn tạo môi trường để người lao động học nghề, nâng cao tay nghề và có việc làm ngay tại địa phương.
Được thành lập năm từ 2023, với 7 thành viên HTX Chè Búp Ngọc đã và đang liên kết với các hộ dân phát triển vùng nguyên liệu chè rộng 20 ha và diện tích đất trồng chè của HTX hiện tại có 5 ha trồng và chăm bón theo hướng hữu cơ.
Bên cạnh việc tập trung mở rộng diện tích sản xuất, HTX lựa chọn đầu tư vào con người, coi nguồn nhân lực là yếu tố quyết định chất lượng sản phẩm và sự phát triển lâu dài. Từ những lao động vốn chỉ quen với phương thức canh tác truyền thống, nhiều hộ dân đã được HTX hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc chè an toàn, quy trình thu hái đạt tiêu chuẩn và các kỹ năng chế biến bằng công nghệ hiện đại.
Việc đào tạo được thực hiện ngay trong quá trình làm việc với phương châm "cầm tay chỉ việc", giúp người lao động dễ tiếp cận và nhanh chóng làm chủ kỹ thuật.
Ông Trần Ánh Việt - Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX Trà Búp Ngọc cho biết: Để tạo ra sản phẩm chất lượng cao, người lao động không chỉ cần sự cần cù mà còn phải được trang bị kiến thức nghề. Vì vậy, HTX thường xuyên tổ chức hướng dẫn kỹ thuật, cập nhật quy trình sản xuất mới, đồng thời khuyến khích các thành viên học hỏi, tiếp cận những tiến bộ khoa học, công nghệ trong sản xuất chè.
Điểm nổi bật của HTX là mạnh dạn đầu tư máy sấy thăng hoa, các dòng máy sao chè thế hệ mới, hệ thống kho lạnh bảo quản và phòng thí nghiệm kiểm tra chất lượng sản phẩm.
Cùng với việc đầu tư thiết bị, người lao động được đào tạo để vận hành máy móc, kiểm soát quy trình chế biến và bảo đảm các tiêu chuẩn về chất lượng. Đây là những kỹ năng mà trước đây phần lớn lao động nông thôn chưa từng được tiếp cận.
Nhờ được đào tạo bài bản, nhiều lao động đã thay đổi tư duy sản xuất, từ làm theo kinh nghiệm sang làm theo quy trình kỹ thuật. Không chỉ biết cách chăm sóc cây chè, họ còn hiểu tầm quan trọng của việc kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu sản phẩm.
Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nông thôn
Hiện nay, HTX Trà Búp Ngọc tạo việc làm thường xuyên cho 15 lao động địa phương và nhiều lao động thời vụ. Các công việc từ chăm sóc vùng nguyên liệu, thu hái, sao chè, đóng gói đến bảo quản sản phẩm đều được phân công phù hợp với năng lực của từng người. Mức thu nhập bình quân từ 8 - 15 triệu đồng/tháng đã giúp nhiều gia đình có cuộc sống ổn định hơn.
Chị Nguyễn Thị Ngọc người dân tộc Tày ở xã Phú Thịnh chia sẻ: Trước đây gia đình chủ yếu làm nông nghiệp, thu nhập phụ thuộc vào mùa vụ nên cuộc sống còn nhiều khó khăn. Sau khi tham gia làm việc tại HTX, tôi được hướng dẫn từng công đoạn sản xuất, từ cách hái chè đúng kỹ thuật đến vận hành máy sao chè.
"Điều tôi học được không chỉ là một nghề mà còn là cách làm việc chuyên nghiệp. Có việc làm ổn định, thu nhập đều hàng tháng nên cuộc sống gia đình cũng bớt vất vả hơn", chị Ngọc nói.
Cũng như nhiều lao động khác, chị Ngọc cho biết việc được học nghề ngay tại địa phương giúp chị không phải đi làm ăn xa mà vẫn có nguồn thu nhập ổn định để chăm lo cho gia đình. "Được đào tạo bài bản, tôi tự tin hơn khi làm việc. Thu nhập tốt hơn trước nên có điều kiện nuôi các con học hành", chị Ngọc chia sẻ.
Không chỉ tạo việc làm trong lĩnh vực sản xuất chè, HTX còn phát triển du lịch cộng đồng gắn với văn hóa trà Thái Nguyên. Người lao động được hướng dẫn thêm kỹ năng đón tiếp khách, giới thiệu sản phẩm, tổ chức trải nghiệm hái chè, thưởng trà và các hoạt động văn hóa truyền thống. Qua đó, nhiều lao động có thêm cơ hội việc làm và tăng thu nhập từ các dịch vụ du lịch.
Theo ông Trần Ánh Việt, trong bối cảnh thị trường ngày càng đòi hỏi sản phẩm chất lượng cao, đào tạo nghề là yêu cầu bắt buộc nếu muốn phát triển bền vững. "Chúng tôi xác định đầu tư cho con người là đầu tư lâu dài. Khi người lao động có tay nghề, họ sẽ tạo ra những sản phẩm chất lượng, góp phần nâng cao giá trị chè Thái Nguyên và chính bản thân họ cũng có việc làm, thu nhập ổn định", ông cho biết.
Thời gian tới, HTX sẽ tiếp tục mở rộng vùng nguyên liệu theo hướng hữu cơ, đầu tư thêm thiết bị hiện đại và tăng cường đào tạo nguồn nhân lực. Bên cạnh kỹ năng sản xuất, HTX sẽ chú trọng bồi dưỡng kỹ năng quản lý chất lượng, bán hàng, thương mại điện tử và phát triển du lịch trải nghiệm, đáp ứng yêu cầu của thị trường trong giai đoạn mới.
Thực tế cho thấy, khi đào tạo nghề gắn với nhu cầu của đơn vị sử dụng lao động, người học không chỉ được trang bị kiến thức, kỹ năng mà còn có cơ hội việc làm ngay sau quá trình đào tạo. Đây là hướng đi mang lại lợi ích cho cả người lao động và hợp tác xã, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nông thôn, tạo sinh kế bền vững và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
