Một số quan chức châu Âu và Ukraine hôm 16 tháng 12 nói kế hoạch đảm bảo an ninh, vốn được Washington ca ngợi là "tiêu chuẩn bạch kim", không bao gồm việc Mỹ triển khai lực lượng bộ binh trên thực địa.
Lựa chọn của Mỹ sẽ là nước này dẫn đầu nỗ lực giám sát lệnh ngừng bắn và hòa giải tranh chấp với mục tiêu giải quyết bất đồng trước khi leo thang thành đụng độ.
Nếu điều này thất bại, Mỹ sẽ phải quyết định xem có sử dụng biện pháp quân sự hay không trong trường hợp xung đột giữa Nga và Ukraine lại bùng phát.
Nguồn tin này cho biết lựa chọn khả thi nhất với Mỹ trong tình huống đó là sử dụng lực lượng không quân để can thiệp.
Theo kế hoạch, tiêm kích tàng hình F-35 và tên lửa hành trình Tomahawk của Mỹ hoặc các hệ thống tương tự đang được triển khai tại các nước thành viên NATO "có thể tham gia phản công nếu Nga vi phạm lệnh ngừng bắn".
Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner là con rể ông Donald Trump cùng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 14-15 tháng 12 đã thảo luận trực tiếp trong vòng 18 tiếng về thỏa thuận hòa bình tiềm năng với Nga.
Kết thúc cuộc gặp, Mỹ cho biết hai bên đạt đồng thuận 90% về kế hoạch chấm dứt xung đột Nga - Ukraine. Tổng thống Zelensky nói Mỹ đã đề xuất đảm bảo an ninh tương tự Điều 5 của NATO.
Điều khoản này quy định bất cứ cuộc tấn công nào nhằm vào một thành viên của khối cũng được coi là đòn tấn công nhằm vào cả liên minh và NATO sẽ phối hợp đáp trả.
Những đảm bảo an ninh được thiết kế để làm nền tảng cho thỏa thuận lớn hơn nhằm đạt lệnh ngừng bắn chấm dứt xung đột Nga - Ukraine sắp kéo dài 4 năm.
Các đảm bảo an ninh cũng được coi là điều kiện thuyết phục Ukraine nhượng bộ lãnh thổ trong thỏa thuận hòa bình với Nga, cũng như đồng ý từ bỏ tham vọng gia nhập NATO.
Nhưng giới chuyên gia nhận định vấn đề lớn nhất đối với lệnh ngừng bắn tiềm năng là Nga không được mời tham dự các cuộc đàm phán ở Berlin.
Lãnh đạo Nga tuyên bố không thay đổi bất cứ yêu cầu nào đã đưa ra, trong đó có việc Ukraine phải rút khỏi vùng Donbass, gồm hai tỉnh Lugansk và Donetsk mà Nga đã tuyên bố sáp nhập vào lãnh thổ liên bang trước đó.
