Tại sao Tổng thống Donald Trump lại quyết định dấn thân vào cuộc phiêu lưu này và những hậu quả có thể xảy ra là gì, tất cả đều có trong bài viết của hãng Novosti.
Những tối hậu thư định mệnh
Năm 2015, Tổng thống Mỹ thuộc đảng Dân chủ Barack Obama đã ký kết một thỏa thuận hạt nhân với Tehran, qua đó dỡ bỏ một phần các lệnh trừng phạt đối với Iran.
Ngoài Iran và Mỹ, Nga, Anh, Đức, Trung Quốc và Pháp cũng tham gia thỏa thuận này, được gọi là Kế hoạch Hành động Toàn diện chung (JCPOA). Đây được coi là một thắng lợi ngoại giao quốc tế lớn.
Năm 2017, ông Trump nhậm chức Tổng thống. Là một người kiên quyết phản đối đảng Dân chủ, ông ngay lập tức tuyên bố sẽ xóa bỏ di sản của Obama, bao gồm cả thỏa thuận hạt nhân Iran, mà ông cho là một sự sỉ nhục đối với Mỹ.
Năm 2018, Washington rút khỏi thỏa thuận. Đổi lại, Tehran cũng từ bỏ một số cam kết của mình.
Đại dịch virus corona đã tạm thời gác lại vấn đề này. Sau đó, ông Trump được thay thế bởi ông Joe Biden, cựu phó tổng thống của ông Obama. Ông Biden đã cố gắng đưa vấn đề Iran trở lại khuôn khổ JCPOA. Nhưng một lần nữa, Iran không còn sẵn lòng làm như vậy.
Các điều khoản sẽ phải được đàm phán lại, và những người ủng hộ ông Trump trong Quốc hội Mỹ đã không giúp đỡ gì cho ông Biden.
Trở lại Nhà Trắng, ông Trump một lần nữa lại đối đầu với Iran. Ông đưa ra những tối hậu thư ngày càng gay gắt: Giờ đây ông không chỉ yêu cầu chấm dứt làm giàu uranium, mà còn phải cắt giảm chương trình tên lửa và công nhận chính thức Israel. Các cuộc đàm phán rơi vào bế tắc.
Sự leo thang mới
Trong giai đoạn 2020-2021, nhờ có Tổng thống Trump, cái gọi là Hiệp định Abraham đã được ký kết - bình thường hóa quan hệ giữa Israel và một số quốc gia Ả Rập.
Con rể kiêm cố vấn cấp cao của Tổng thống, Jared Kushner, đã đóng vai trò chủ chốt, trở thành hiện thân của phe ủng hộ Israel.
Tháng 6/2025, Mỹ can thiệp vào cuộc xung đột giữa Israel và Iran. Mọi chuyện kết thúc nhanh chóng.
Nhưng bắt đầu từ tháng 12/2025, Thủ tướng Benjamin Netanyahu, trong các cuộc đàm phán với ông Trump, đã thúc giục ông chủ Nhà Trắng phát động một cuộc "tấn công phủ đầu" quy mô lớn nhằm vào Iran.
Rõ ràng, sự kiện gần đây ở Venezuela - cuộc đảo chính chớp nhoáng lật đổ Tổng thống Nicolas Maduro đã ảnh hưởng đến Nhà Trắng. Nhưng Trung Đông không phải là Mỹ Latinh.
Dĩ nhiên, các quốc gia quân chủ vùng Vịnh Ba Tư có rất nhiều vấn đề với Tehran, nhưng họ lại đổ lỗi cho Israel và Mỹ về những sự kiện hiện tại. Trong khi đó, khu vực này đang dần rơi vào hỗn loạn.
Đàm phán là vô ích
Các cuộc thăm dò cho thấy đa số người Mỹ phản đối cuộc chiến này. Ví dụ, theo CNN, 59% người dân phản đối.
"Tôi không quan tâm đến các cuộc thăm dò dư luận. Tôi cần làm điều đúng đắn. Việc này đáng lẽ phải được thực hiện từ lâu rồi", Tổng thống Trump khẳng định. Tuy nhiên, hành động gây hấn với Iran chắc chắn sẽ tạo ra hàng loạt vấn đề cho đảng Cộng hòa.
Nhưng Tehran không có ý định nhượng bộ, đặc biệt là sau khi Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei bị sát hại. Đại diện thường trực của Cộng hòa Hồi giáo Iran tại Liên Hợp Quốc tuyên bố rằng các cuộc đàm phán đã trở nên vô nghĩa.
Tháng 11 tới, Mỹ sẽ tổ chức bầu cử giữa nhiệm kỳ. Hiện tại, đảng Cộng hòa đang kiểm soát cả hai viện. Giờ đây, mọi thứ có thể thay đổi.
Trái ngược với kỳ vọng của cử tri
Nhà khoa học chính trị người Mỹ Pavel Svyatenkov, trả lời phỏng vấn hãng thông tấn RIA Novosti, chỉ ra rằng ông Trump chủ yếu đã mâu thuẫn với lời hứa tranh cử của chính mình về việc chấm dứt xung đột.
"Cho đến gần đây, ông ấy đã giữ được lời hứa đó. Ông ấy đã phát động các cuộc tấn công ở nước ngoài, nhưng chúng đều có mục tiêu rõ ràng. Như trường hợp của Venezuela, những cuộc tấn công này có thể được tận dụng để có lợi cho ông ấy", chuyên gia này nói.
Tình hình hiện nay đã khác: Việc đánh bại Iran khó khăn hơn nhiều, nếu không muốn nói là bất khả thi. Và một cuộc xung đột kéo dài chắc chắn sẽ không hấp dẫn những người ủng hộ tầm nhìn MAGA (Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại) của chính Tổng thống Trump.
"Những người này tin rằng họ nên tập trung vào các vấn đề trong nước, chứ không phải những cuộc phiêu lưu chính sách đối ngoại. Vấn đề đối với ông Trump là vào tháng 11/2026, nhóm cử tri cốt lõi của ông có thể sẽ ở nhà. Ngược lại, những người ủng hộ Đảng Dân chủ sẽ ra ngoài và bỏ phiếu cho các ứng cử viên của họ", Svyatenkov nhận xét.
Đúng vậy, đảng Dân chủ không có nhân vật nổi bật nào cho cuộc bầu cử tổng thống năm 2028, nhưng họ lại có rất nhiều người có tầm ảnh hưởng ở cấp địa phương.
"Một Quốc hội do đảng Dân chủ chiếm đa số có khả năng đối phó hiệu quả với ông Trump. Thất bại của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ dĩ nhiên sẽ gây tổn hại cho cả Phó Tổng thống J.D. Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio, người, với vị trí thứ hai của mình (cố vấn an ninh quốc gia), về cơ bản giám sát toàn bộ chính sách đối ngoại của Mỹ", nhà khoa học chính trị này nói thêm.
Chuyển giao trách nhiệm
Cả ông Rubio và Vance được coi là những ứng cử viên hàng đầu cho chức tổng thống năm 2028. Tổng thống Trump có lợi ích thiết thực trong việc đảm bảo kế hoạch chọn một người kế nhiệm trung thành với đảng Cộng hòa thành công. Nếu không, chính ông sẽ gặp rắc rối.
"Ông Trump hiện đang nghiêm túc truy tố những người đã xúc phạm ông, chẳng hạn như cựu Giám đốc FBI James Comey. Gần đây, vợ chồng Clinton đã bị chất vấn tại Quốc hội liên quan đến vụ Epstein.
Tương tự, một tổng thống Dân chủ mới, dù là ai đi nữa, cũng có thể mở ra hàng loạt cuộc điều tra chống lại người tiền nhiệm của mình, những cuộc điều tra hiện đang bị tạm dừng do vị thế của ông ta.
Do đó, tình hình xung quanh Iran, tất nhiên, là một thách thức rất khó khăn đối với cả người đang nắm giữ chức vụ Tổng thống và những người ủng hộ ông ấy", Svyatenkov kết luận.
Vladimir Vasiliev, nhà nghiên cứu chính tại Viện Nghiên cứu Mỹ và Canada thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga, nhấn mạnh rằng việc chính quyền Tổng thống Trump thiếu một kế hoạch rõ ràng để đối phó với Iran đã gây bất lợi cho họ.
"Dựa trên các tuyên bố của các quan chức, dường như không có chiến lược quân sự-chính trị nào. Theo như tôi hiểu, Nhà Trắng phụ thuộc rất nhiều vào tình báo Israel. Do đó, rất khó để nói chính xác điều gì đang xảy ra sai sót hiện nay; không có gì để so sánh và cũng không có kế hoạch nào cả", chuyên gia này lập luận.
Thực tế, Washington đột nhiên bắt đầu phủ nhận sự liên quan của mình đến cái chết của lãnh tụ Khamenei, đổ lỗi cho Israel. Ví dụ, ông Rubio tuyên bố rằng việc ám sát Đại giáo chủ không phải là mục tiêu của Mỹ. Nhưng điều đó sẽ không giúp ích gì. Tehran sẽ đáp trả.
