Khi tai nạn pháo nổ liên tục xảy ra, các bác sĩ cho rằng vai trò của cha mẹ trong việc giáo dục, giám sát và phòng ngừa là yếu tố then chốt để bảo vệ con trẻ.
Những ca cấp cứu chạy đua với tử thần
Ngày 20/1, Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa cho biết đã phẫu thuật kịp thời cho em T., một học sinh trên địa bàn, bị chấn thương nghiêm trọng ở bàn tay do pháo nổ. Hiện, bệnh nhân vẫn đang được theo dõi và chăm sóc tích cực.
Trước đó vài ngày, T. được đưa vào bệnh viện trong tình trạng bàn tay trái dập nát hoàn toàn sau khi pháo tự chế bất ngờ phát nổ. Các bác sĩ Trung tâm Chấn thương - Chỉnh hình - Bỏng đã phải phẫu thuật cấp cứu, cắt bỏ phần tổn thương và tạo hình mỏm cụt nhằm bảo tồn tối đa chức năng còn lại của bàn tay. Theo người nhà, trước khi tai nạn xảy ra, em T. đã tự tìm hiểu cách chế tạo pháo trên mạng và thử làm thì xảy ra sự cố.
BSCKII Phạm Đình Thành - Phó Giám đốc Trung tâm Chấn thương - Chỉnh hình - Bỏng, cho biết vào mỗi dịp cận Tết, số ca tai nạn do pháo tự chế gia tăng rõ rệt. Riêng Tết 2025, trung tâm đã tiếp nhận khoảng 15 trường hợp, phần lớn là thanh thiếu niên, trong đó nhiều ca bị thương rất nặng.
“Pháo tự chế có sức công phá lớn, khi phát nổ dễ gây dập nát bàn tay, mất chi, bỏng sâu và để lại di chứng lâu dài. Nhiều trường hợp dù được cứu sống nhưng không thể hồi phục như trước”, bác sĩ Thành cảnh báo.
Không chỉ tại Khánh Hòa, các bệnh viện tuyến cuối cũng đang ghi nhận số ca tai nạn do pháo nổ tăng lên trong những ngày giáp Tết. Ngày 14/1, PGS.TS Lưu Quang Thùy - Giám đốc Trung tâm Gây mê và Hồi sức ngoại khoa, Trưởng khoa Hồi sức tích cực 2 – Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, cho biết, bệnh viện vừa tiếp nhận một thiếu niên 15 tuổi ở Thái Nguyên nhập viện do tai nạn liên quan đến pháo nổ.
Tai nạn khi tự chế pháo khiến em này nhập viện trong tình trạng hai bàn tay dập nát hoàn toàn, kèm theo bỏng nặng ở vùng mặt, cẳng chân và ngực. Các bác sĩ đã phải chạy đua với thời gian để xử lý những tổn thương nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng bệnh nhân.
Theo PGS.TS Lưu Quang Thùy, tai nạn do pháo nổ thường gây chấn thương rất nặng và diễn biến nhanh. Nhiều bệnh nhân được đưa vào viện trong tình trạng sốc, suy hô hấp, mất máu nhiều, buộc các bác sĩ phải hồi sức và phẫu thuật cấp cứu ngay lập tức.
“Việc điều trị không chỉ nhằm cứu sống người bệnh, mà còn là nỗ lực hạn chế tối đa di chứng. Tuy nhiên, trên thực tế, dù qua cơn nguy kịch, không ít trường hợp vẫn phải mang thương tật suốt đời”, ông Thùy cảnh báo.
Theo thống kê của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, chỉ riêng trong kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026, bệnh viện đã tiếp nhận nhiều trường hợp cấp cứu do pháo nổ. Có những ngày, các bác sĩ phải liên tiếp xử lý các ca tai nạn pháo trong cùng một đêm.
Tại TPHCM, Bệnh viện Nhi đồng 2 cũng đang điều trị cho nhiều trẻ em bị thương do pháo. Ngày 10/1, đại diện bệnh viện cho biết đang chăm sóc tích cực một bệnh nhi bị bỏng nặng vùng mặt sau khi chơi pháo tại nhà.
Theo anh T.V.T. (Đồng Nai), bố của bệnh nhi, con trai anh gặp tai nạn khi cùng nhóm bạn 3 - 4 người tụ tập chơi tại nhà một người trong xóm. Trong nhóm có hai em trực tiếp đốt pháo. Loại pháo này được mua trên mạng với giá khoảng 500 nghìn đồng, do một người bạn đứng ra đặt mua.
Sau khi pháo phát nổ, em hoảng loạn chạy về nhà trong tình trạng bị bỏng. Gia đình đã nhanh chóng sơ cứu bằng nước sạch và đưa em đến cơ sở y tế. Qua trích xuất camera an ninh, gia đình xác định được thời điểm và nguyên nhân xảy ra vụ việc. Người nhà cho biết trước đó, bệnh nhi chỉ tò mò với pháo nổ, không thường xuyên sử dụng.
BSCKII Ngô Hồng Phúc - Trưởng khoa Bỏng - Chỉnh trực, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết, bệnh nhi bị bỏng độ II - III, tổn thương gần như toàn bộ vùng mặt với diện tích khá rộng. Nguy cơ lớn nhất hiện nay là hoại tử da do bỏng lửa. “Nếu tình trạng hoại tử tiến triển, bệnh nhân có thể phải phẫu thuật cắt lọc mô hoại tử hoặc ghép da. Thời gian điều trị sẽ phụ thuộc nhiều vào diễn biến vết bỏng trong những ngày tới”, bác sĩ Hồng Phúc cho hay.
Theo bác sĩ Bệnh viện Nhi đồng 2, bỏng vùng mặt không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, mà còn có nguy cơ để lại di chứng lâu dài về thẩm mỹ và chức năng, nhất là ở những vị trí dễ co rút như mắt, khóe miệng và vùng mũi. Vì vậy, ngoài điều trị vết thương, bệnh nhi cần được tập phục hồi chức năng sớm và hỗ trợ tâm lý sau giai đoạn cấp cứu.
Trách nhiệm thuộc về người lớn
Theo ghi nhận từ các bệnh viện, trung bình mỗi năm, các đơn vị tiếp nhận khoảng 10 - 15 trường hợp trẻ em bị tai nạn do pháo nổ. Trong số này, nhiều ca bị tổn thương nặng ở tay và mặt, tiềm ẩn nguy cơ tàn phế suốt đời.
BSCKII Diệp Quế Trinh - Trưởng khoa Phỏng - Tạo hình, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TPHCM), cho biết các vết bỏng do pháo và hỏa khí thường rất sâu, mức độ tàn phá lớn, thậm chí có thể đe dọa tính mạng.
Nhiều trường hợp để lại di chứng nặng nề như mất chi, mù mắt, điếc tai hoặc suy giảm chức năng các cơ quan. “Tai nạn không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, mà còn tác động lâu dài đến tâm lý, sinh hoạt và sự phát triển của trẻ, đồng thời trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội”, bác sĩ Trinh cảnh báo.
Bác sĩ Bệnh viện Nhi đồng 1 cho rằng, lứa tuổi thiếu niên vốn hiếu kỳ, thích khám phá và dễ làm theo các clip hướng dẫn trên mạng xã hội nhưng chưa lường hết được mức độ nguy hiểm. Đáng lo ngại, hiện vẫn còn tình trạng sản xuất, mua bán, tàng trữ các nguyên liệu dùng để chế tạo pháo như bột que diêm, lưu huỳnh… khiến học sinh có thể dễ dàng tiếp cận và thử nghiệm, tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng.
Bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết, trên thực tế có không ít bệnh nhân hoặc người nhà chưa khai báo trung thực về nguyên nhân tai nạn. Nhiều trường hợp cho rằng chấn thương do nổ bình gas mini hoặc tai nạn sinh hoạt thông thường.
Tuy nhiên, qua thăm khám và đánh giá, các bác sĩ nhận thấy mức độ tổn thương không phù hợp với những tai nạn này. Trên cơ thể người bệnh còn xuất hiện nhiều bụi bẩn, dị vật có đặc điểm điển hình của pháo nổ.
Theo các chuyên gia, việc che giấu nguyên nhân tai nạn thường xuất phát từ tâm lý lo ngại vi phạm pháp luật. Dù vậy, điều này có thể gây ảnh hưởng đến quá trình chẩn đoán, xử trí và công tác thống kê, theo dõi tai nạn.
PGS.TS Lưu Quang Thùy nhấn mạnh, khai báo trung thực giúp bác sĩ lựa chọn hướng điều trị phù hợp và đánh giá chính xác mức độ tổn thương. Ngược lại, việc giấu giếm nguyên nhân có thể khiến quá trình điều trị gặp nhiều khó khăn, thậm chí ảnh hưởng đến tính mạng người bệnh.
Việc chế tạo, mua bán, tàng trữ hay sử dụng pháo nổ không chỉ tiềm ẩn nguy cơ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng, mà còn là hành vi vi phạm pháp luật, có thể bị xử phạt hành chính hoặc thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự. Thực tế cho thấy, nhiều trường hợp phải nhập viện cấp cứu với bàn tay dập nát, bỏng sâu vùng mặt, thậm chí đứng trước nguy cơ tàn phế suốt đời. Đây là cái giá quá đắt cho sự tò mò và thiếu hiểu biết.
Trước thực trạng tai nạn do pháo tự chế gia tăng vào mỗi dịp cận Tết, các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần quan tâm, giám sát chặt chẽ hơn các hoạt động của con em mình, đặc biệt là việc sử dụng mạng xã hội và tiếp cận các clip hướng dẫn nguy hiểm. Tuyệt đối không để trẻ tự ý mua bán, tàng trữ hoặc thử nghiệm các vật liệu dễ gây cháy nổ.
Bên cạnh đó, gia đình, nhà trường và xã hội cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục để trẻ hiểu rõ hậu quả nghiêm trọng của pháo nổ đối với sức khỏe và tính mạng. Chỉ một phút tò mò, thử nghiệm theo trào lưu cũng có thể đánh đổi bằng thương tật suốt đời, để lại nỗi ám ảnh không chỉ cho bản thân người trẻ mà còn cho cả gia đình.
Khi xảy ra tai nạn bỏng, các bác sĩ khuyến cáo cần nhanh chóng đưa nạn nhân ra khỏi khu vực nguy hiểm và đánh giá sơ bộ mức độ tổn thương. Với những trường hợp bỏng nhẹ, nên làm mát vùng da bị bỏng bằng nước sạch. Nếu vết bỏng sâu, có chảy máu, cần băng ép cầm máu ban đầu và nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời. Đặc biệt, tuyệt đối không đắp các bài thuốc dân gian như lá cây, lòng trắng trứng, kem đánh răng… vì những cách này có thể khiến vết bỏng nặng hơn và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.
