Thông tin được các chuyên gia nhấn mạnh tại Hội thảo khoa học với chủ đề “Kỹ năng số và chuyển đổi phương pháp học tập của người học trong kỷ nguyên mới” do Trường Đại học Mở Hà Nội tổ chức ngày 1/6.
TS Thái Thanh Tùng - Trưởng khoa Đào tạo Cơ bản, Trường Đại học Mở Hà Nội nhìn nhận, những năm gần đây, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia và đổi mới giáo dục đào tạo.
Trong bối cảnh đó, giáo dục đại học đứng trước yêu cầu không chỉ đổi mới phương pháp giảng dạy, mà còn phải thay đổi căn bản cách thức học tập của người học. Theo TS Thái Thanh Tùng, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI), kỹ năng số, tư duy số, năng lực sử dụng AI có trách nhiệm và khả năng học tập suốt đời sẽ trở thành những năng lực cốt lõi của công dân thế kỷ XXI.
Người học hiện nay không còn tiếp cận tri thức theo phương thức truyền thống mà đang chuyển sang các mô hình học tập linh hoạt, cá nhân hóa và dựa trên công nghệ. “Điều này đòi hỏi giáo dục phải chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực; từ dạy những gì có sẵn sang hướng dẫn người học cách học, cách thích ứng và cách sáng tạo”- TS Thái Thanh Tùng nhấn mạnh.
Chia sẻ về việc ứng dụng AI trong học tập của sinh viên, TS Nguyễn Thị Huyền Trang (Trường Đại học Công đoàn) cho rằng, AI đang mở ra nhiều cơ hội trong giáo dục khi hỗ trợ người học tiếp cận thông tin nhanh chóng, cá nhân hóa quá trình học tập và nâng cao hiệu quả tự học.
Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, AI cũng đặt ra không ít thách thức như nguy cơ lệ thuộc vào công nghệ, suy giảm tư duy độc lập, khó kiểm chứng độ tin cậy của thông tin và gia tăng rủi ro vi phạm đạo đức học thuật.
Theo TS Nguyễn Thị Huyền Trang, AI cần được sử dụng như một công cụ hỗ trợ, không phải thay thế tư duy của người học. Việc khai thác AI phải gắn với năng lực phản biện, kiểm chứng thông tin, minh bạch trong trích dẫn nguồn và có sự định hướng phù hợp từ các cơ sở giáo dục đại học.
Các chuyên gia nhận định, nếu như trước đây tri thức chủ yếu được truyền đạt theo mô hình tuyến tính từ người dạy đến người học thì trong kỷ nguyên số, tri thức đang được kiến tạo thông qua dữ liệu, nền tảng học tập mở, kết nối số và đặc biệt là sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo tạo sinh.
Người học ngày nay không còn giới hạn trong không gian lớp học truyền thống mà có thể học tập mọi lúc, mọi nơi thông qua các nền tảng số, dữ liệu mở, tương tác với AI và môi trường học tập toàn cầu.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của giáo dục đại học hiện nay không đơn thuần là đưa công nghệ vào lớp học, mà là tái thiết kế toàn bộ quá trình học tập. Mục tiêu hướng tới là giúp người học phát triển tư duy độc lập, biết khai thác công nghệ một cách hiệu quả, có khả năng phản biện thông tin, cộng tác với AI và chịu trách nhiệm học thuật đối với sản phẩm tri thức của mình.
Hội thảo gồm ba phiên chuyên đề tập trung vào các nội dung mang tính thời sự và có ý nghĩa thực tiễn như: kỹ năng số, AI có trách nhiệm và an toàn dữ liệu trong học tập; Đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá và công cụ số; Chuyển đổi số trong giảng dạy lý luận chính trị, pháp luật và giáo dục tư tưởng. Đây được xem là những vấn đề then chốt để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số.
