Đưa người học đến gần doanh nghiệp
Với những học sinh ở vùng sâu, vùng xa có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, lựa chọn học nghề nhiều khi gắn với một mục tiêu rất thực tế, đó là có nghề, sớm tìm được việc làm và tạo thu nhập để tự lập.
Học viên Cổ Minh Vũ sinh năm 2008, là người dân tộc Tày cũng có mong muốn như vậy. Hiện nay, Vũ đang theo học nghề Kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí tại Trường Cao đẳng Cơ khí Nông nghiệp (CAM), đóng tại xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ.
Vũ sinh ra và lớn lên tại xã Nghĩa Đô, tỉnh Lào Cai. Theo nam sinh người Tày, quê em còn nhiều khó khăn, sinh kế của người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, trong đó cây quế là một trong những nguồn thu nhập chính. Chính điều kiện kinh tế gia đình khiến Vũ khi lựa chọn học nghề không chỉ quan tâm mình sẽ học gì, mà còn cân nhắc cơ hội tìm được việc làm sau khi tốt nghiệp.
“Gia đình còn khó khăn nên em mong muốn học được một nghề để sau khi tốt nghiệp có thể sớm đi làm, tự lo cho bản thân và hỗ trợ gia đình. Việc được thực hành, tiếp xúc với môi trường doanh nghiệp ngay khi còn đi học giúp em hình dung rõ hơn công việc sau này cũng như rèn luyện, nâng cao tay nghề ngay trong quá trình học tập”, Cổ Minh Vũ chia sẻ.
Để đưa người học đến gần hơn với môi trường sản xuất, CAM đang triển khai các mô hình đào tạo 2+1, 1+1+1, tăng thời lượng thực hành, thực tập tại doanh nghiệp. Qua đó, sinh viên không chỉ học kiến thức, kỹ năng nghề mà còn làm quen với quy trình sản xuất, kỷ luật lao động và tác phong công nghiệp.
Một trong những mô hình cụ thể là việc nhà trường phối hợp với Công ty CNC Tech thành lập Trung tâm thực hành tại CNC Tech Thăng Long. Tại đây, sinh viên được học tập, thực hành trực tiếp trên dây chuyền sản xuất hiện đại của doanh nghiệp. Mô hình vừa giúp người học tiếp cận công nghệ và công việc thực tế, vừa tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia chuẩn bị nguồn nhân lực ngay trong quá trình đào tạo.
Theo thầy Phạm Duy Quyết, Trưởng khoa Điện tử - Điện lạnh, giá trị của việc đưa sinh viên đến doanh nghiệp không chỉ nằm ở cơ hội tiếp xúc với máy móc, công nghệ hiện đại mà còn ở việc hình thành tác phong của một lao động kỹ thuật.
“Khi vào môi trường sản xuất, các em phải làm quen với yêu cầu về thời gian, quy trình, chất lượng sản phẩm và khả năng phối hợp trong công việc. Những trải nghiệm thực tế giúp sinh viên hiểu doanh nghiệp cần gì ở một lao động kỹ thuật, từ đó chủ động hoàn thiện kỹ năng ngay khi còn đi học”, thầy Quyết chia sẻ.
Đào tạo gắn với đầu ra việc làm
Điểm đáng chú ý trong mô hình đào tạo của CAM là mối liên kết với doanh nghiệp được thiết lập xuyên suốt quá trình đào tạo, thay vì chỉ dừng ở khâu tiếp nhận thực tập hoặc tuyển dụng sau tốt nghiệp. Từ nhu cầu thực tế về nhân lực, doanh nghiệp tham gia cùng nhà trường xây dựng chương trình, hỗ trợ thiết bị, tổ chức đào tạo, thực hành và đánh giá kỹ năng của người học.
Theo nhà trường, Toyota, Honda, VinFast, Minda, VPIC cùng hàng trăm doanh nghiệp trong và ngoài nước đã trở thành đối tác chiến lược trong đào tạo. Các doanh nghiệp tham gia hỗ trợ trang thiết bị, xây dựng chương trình, giảng dạy, tiếp nhận sinh viên thực tập và tuyển dụng sau tốt nghiệp.
Trao đổi với Báo Giáo dục và Thời đại, Thạc sỹ Đào Tuấn Anh - Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cơ khí Nông nghiệp cho biết, với 66 năm xây dựng và phát triển (1960–2026), CAM xác định đào tạo, phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao phải gắn chặt với thực tiễn sản xuất và nhu cầu của doanh nghiệp.
“Nhà trường xác định đào tạo phải gắn với thực tiễn sản xuất và nhu cầu sử dụng nhân lực. Khi doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo, người học có thêm điều kiện tiếp cận công nghệ, môi trường làm việc và những yêu cầu thực tế của thị trường lao động”, Thạc sỹ Đào Tuấn Anh chia sẻ.
Hiện CAM đào tạo 22 ngành, nghề trình độ cao đẳng, trong đó có 7 ngành, nghề trọng điểm được công nhận ở cấp độ quốc tế, gồm: Công nghệ ô tô, Hàn, Công nghệ kỹ thuật cơ khí, Điện công nghiệp, Điện tử công nghiệp, Kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí, Quản trị mạng máy tính.
CAM cũng là một trong 10 trường cao đẳng chất lượng cao tiêu biểu đầu tiên của hệ thống giáo dục nghề nghiệp Việt Nam. Quy mô đào tạo hiện đạt trên 10.000 người học, gồm hơn 4.000 học sinh, sinh viên chính quy và trên 6.000 học viên đào tạo ngắn hạn.
Bên cạnh yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo, CAM cũng chú trọng tạo điều kiện để những học sinh có hoàn cảnh khó khăn tiếp cận giáo dục nghề nghiệp. Năm học 2025-2026, trường có 116 em HSSV thuộc hộ nghèo, cận nghèo, mới thoát nghèo hoặc hoàn cảnh kinh tế khó khăn; trong đó 1.521 em đang được hưởng các chính sách miễn, giảm học phí và hỗ trợ trong quá trình học tập.
Với những người học như học viên Cổ Minh Vũ, cơ hội được học nghề và tiếp cận doanh nghiệp từ sớm không chỉ giúp nâng cao kỹ năng mà còn mở ra khả năng có việc làm, tạo thu nhập ổn định sau khi ra trường. Lợi thế của CAM là nằm gần các khu vực tập trung nhiều doanh nghiệp sản xuất công nghiệp trên địa bàn Vĩnh Phúc cũ. Đây vừa là thị trường sử dụng lao động, vừa tạo điều kiện để nhà trường kết nối doanh nghiệp vào quá trình đào tạo các nghề cơ khí, điện, điện tử, công nghệ ô tô, tự động hóa...
Theo số liệu của CAM năm 2026, 100% HSSV của trường có việc làm sau tốt nghiệp, trong đó nhiều em được doanh nghiệp tuyển dụng ngay khi còn đang học. Kết quả này cũng là một trong những thước đo cho mô hình đưa nhu cầu của thị trường lao động vào quá trình đào tạo.
Thạc sỹ Đào Tuấn Anh cho rằng, đích đến của giáo dục nghề nghiệp không chỉ là tấm bằng mà quan trọng hơn là năng lực làm nghề và khả năng thích ứng với môi trường sản xuất. “Đối với những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, một nghề phù hợp và công việc ổn định sau tốt nghiệp còn mở ra cơ hội tạo sinh kế bền vững cho bản thân và gia đình”, ông Tuấn Anh chia sẻ.
Với Cổ Minh Vũ, hành trình ấy vẫn đang ở những bước đầu tiên. Nam sinh người Tày đặt mục tiêu hoàn thành tốt chương trình, tích lũy kỹ năng qua từng giờ thực hành và những lần tiếp cận doanh nghiệp để sau khi ra trường có thể sớm tìm được công việc phù hợp, tự lập và hỗ trợ gia đình.
