Tăng cường ứng dụng công nghệ số
Thực hiện Kết luận số 91-KL/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, Đề án quốc gia về “Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học” đang từng bước được ngành Giáo dục Thái Nguyên triển khai.
Với các trường ở khu vực vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, việc hiện thực hóa mục tiêu này đặt ra yêu cầu vừa đổi mới phương pháp dạy học, vừa khắc phục những hạn chế về môi trường thực hành ngoại ngữ.
Năm học 2026 - 2027, Trường PT DTNT Ngân Sơn, xã Ngân Sơn, tỉnh Thái Nguyên có 279 học sinh với 8 lớp. Học sinh chủ yếu là con em đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Mông, Ngái, được tuyển sinh từ 8 xã trên địa bàn.
Theo ông Đàm Văn Tuyến, Hiệu trưởng Trường PT DTNT Ngân Sơn, do đặc thù học sinh dân tộc thiểu số nên quá trình dạy và học còn gặp không ít khó khăn. Đặc biệt, với môn tiếng Anh, một số học sinh còn hạn chế về tiếng Việt, trong khi phải tiếp cận thêm một ngôn ngữ mới.
“Tiếng Việt đối với một số học sinh còn chưa thực sự vững, vì vậy việc học thêm tiếng Anh cần có phương pháp phù hợp, tăng tính trực quan và tạo nhiều cơ hội để các em được thực hành”, ông Tuyến cho biết.
Từ thực tế đó, nhà trường chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin, đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động giáo dục. Giáo viên được khuyến khích sử dụng các phần mềm hỗ trợ dạy học, khai thác trí tuệ nhân tạo (AI) trong xây dựng bài giảng, tìm kiếm và thiết kế học liệu phù hợp với từng nội dung.
Cùng với đó, nhà trường đã có phòng tin học, hệ thống tivi và mạng internet phục vụ dạy học. Giáo viên được tham gia các lớp tập huấn do Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức, đồng thời chủ động tự học, tự tập huấn để nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ.
Nhà trường đồng thời thành lập tổ chuyển đổi số, công nghệ thông tin để hỗ trợ giáo viên trong quá trình triển khai các nhiệm vụ liên quan. Việc xây dựng kế hoạch ứng dụng công nghệ được thực hiện từng bước, gắn với điều kiện cơ sở vật chất và khả năng tiếp cận của học sinh.
Không chỉ hỗ trợ giáo viên, môi trường học tập số còn giúp học sinh vùng cao tiếp cận nguồn tài liệu phong phú hơn. Đặc biệt với môn tiếng Anh, những video, hình ảnh, bài nghe và nội dung trực tuyến có thể giúp các em làm quen với ngôn ngữ thường xuyên hơn, thay vì chỉ tiếp xúc trong các tiết học chính khóa.
Tạo môi trường để học sinh rèn luyện
Theo cô Lê Thị Lan Anh, giáo viên tiếng Anh Trường PT DTNT Ngân Sơn, học sinh của trường có nhiều thuận lợi trong quá trình học tập. Các em ngoan, có ý thức, khi được giao bài tập về nhà có thể hỗ trợ nhau. Với những nội dung phù hợp, học sinh tiếp thu khá nhanh và có khả năng phối hợp trong các hoạt động học tập.
Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất vẫn là việc các em ít có điều kiện tiếp xúc với tiếng Anh.
“Các em ít được tiếp xúc với tiếng Anh nên việc làm quen ban đầu khá khó khăn. Nhiều em còn tâm lý rụt rè, thiếu tự tin khi nghe và giao tiếp bằng tiếng Anh”, cô Lan Anh chia sẻ.
Theo giáo viên, thực tế này đòi hỏi việc dạy tiếng Anh ở trường vùng cao không chỉ tập trung vào kiến thức ngữ pháp mà cần chú trọng hơn đến kỹ năng nghe, nói và khả năng giao tiếp.
Ứng dụng công nghệ số đang mở ra thêm một hướng tiếp cận. Thông qua các video và học liệu trực tuyến, học sinh có thể nghe tiếng Anh nhiều hơn, làm quen với cách phát âm, ngữ điệu và tình huống giao tiếp. Giáo viên cũng có thể lựa chọn những nội dung trực quan, sinh động để tạo hứng thú học tập cho học sinh.
Tuy nhiên, theo cô Lan Anh, nếu có thêm những khóa học hoặc chương trình trải nghiệm tiếng Anh dành cho học sinh vùng cao, hiệu quả sẽ rõ nét hơn. Khi được đặt trong những tình huống giao tiếp thực tế, được nghe và nói thường xuyên, học sinh sẽ từng bước vượt qua tâm lý e ngại, mạnh dạn sử dụng ngoại ngữ.
Từ thực tế tại Trường PT DTNT Ngân Sơn có thể thấy, để đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, việc tạo môi trường sử dụng ngoại ngữ có ý nghĩa quan trọng. Với học sinh vùng cao, nơi cơ hội tiếp xúc với tiếng Anh còn hạn chế, công nghệ số có thể trở thành cầu nối giúp các em mở rộng không gian học tập.
Cùng với đầu tư cơ sở vật chất, nâng cao năng lực số của giáo viên và khai thác hiệu quả các nền tảng trực tuyến, việc tăng cường hoạt động trải nghiệm, giao tiếp bằng tiếng Anh sẽ là hướng đi cần được quan tâm. Đây cũng là cách để mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học từng bước đi vào thực tiễn, phù hợp với điều kiện của từng địa phương, từng nhà trường và từng nhóm học sinh.
