Từng bước đổi mới phương pháp dạy học
Là địa bàn miền núi với học sinh đến từ nhiều dân tộc khác nhau, xã Ngân Sơn, tỉnh Thái Nguyên đứng trước yêu cầu vừa nâng cao chất lượng giáo dục, vừa thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận công nghệ giữa vùng thuận lợi và vùng khó khăn. Trong bối cảnh đó, ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) và thúc đẩy chuyển đổi số đang trở thành một trong những nhiệm vụ được các nhà trường quan tâm triển khai.
Theo ông Đồng Phúc Phú, Trưởng phòng Văn hóa xã hội xã Ngân Sơn: Sau sáp nhập trên địa bàn xã còn 4 trường học. Việc tăng cường ứng dụng CNTT trong quản lý và dạy học được xác định là hướng đi cần thiết nhằm từng bước đổi mới hoạt động giáo dục, đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình và phương pháp giảng dạy.
Tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Ngân Sơn, công nghệ đang dần trở thành công cụ hỗ trợ thiết thực trong các hoạt động dạy và học. Ông Đàm Văn Tuyến, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Trường hiện có 279 học sinh với 8 lớp. Phần lớn học sinh là con em các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Mông, Ngái.
Đặc thù học sinh dân tộc thiểu số đặt ra yêu cầu đối với giáo viên trong việc lựa chọn phương pháp truyền đạt phù hợp, giúp các em dễ tiếp cận kiến thức và tăng hứng thú học tập. Việc sử dụng bài giảng điện tử, hình ảnh trực quan, video minh họa và các phần mềm hỗ trợ vì thế có ý nghĩa quan trọng trong tổ chức hoạt động dạy học.
Theo ông Tuyến, nhà trường đã triển khai các phần mềm phục vụ giảng dạy, khuyến khích giáo viên ứng dụng CNTT trong thiết kế bài giảng và từng bước tiếp cận trí tuệ nhân tạo. Cơ sở vật chất như phòng tin học, tivi và đường truyền internet được sử dụng để hỗ trợ hoạt động chuyên môn. Giáo viên cũng khai thác các nền tảng học tập trực tuyến, trong đó có OLM, nhằm phục vụ xây dựng bài giảng và hỗ trợ học sinh học tập.
Đáng chú ý, phần lớn các công cụ được giáo viên sử dụng hiện nay là phần mềm miễn phí. Cách làm này giúp nhà trường tận dụng những nguồn lực sẵn có, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận các tiện ích số mà không tạo thêm nhiều áp lực về kinh phí.
Giáo viên chủ động tiếp cận công nghệ mới
Nếu cơ sở vật chất là điều kiện cần thì năng lực ứng dụng công nghệ của đội ngũ giáo viên chính là yếu tố quyết định hiệu quả chuyển đổi số trong nhà trường.
Tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Ngân Sơn, giáo viên được khuyến khích chủ động tìm hiểu, khai thác các công cụ số để phục vụ công việc chuyên môn. Bên cạnh việc tham gia các lớp tập huấn do ngành Giáo dục tổ chức, mỗi giáo viên còn tự nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm để vận dụng phù hợp với môn học và đối tượng học sinh.
Cô Hoàng Thị Hồng, giáo viên môn Khoa học tự nhiên, cho biết cô thường sử dụng các phần mềm như Word, PowerPoint và Canva để xây dựng, thiết kế bài giảng. Cùng với đó, cô từng bước tìm hiểu, ứng dụng AI nhằm hỗ trợ quá trình chuẩn bị nội dung, xây dựng học liệu và trình bày kiến thức trực quan hơn.
Theo cô Hồng, việc tiếp cận các công cụ mới chủ yếu bắt đầu từ quá trình tự học, tự tìm hiểu, kết hợp tham gia các lớp tập huấn trực tuyến OLM và chương trình bồi dưỡng của ngành Giáo dục. Qua đó, giáo viên có thêm kiến thức, kỹ năng để lựa chọn công cụ phù hợp, phục vụ hoạt động dạy học.
Thực tế cho thấy, khi được sử dụng đúng cách, các phần mềm thiết kế bài giảng và công cụ AI có thể hỗ trợ giáo viên tiết kiệm thời gian chuẩn bị học liệu, gợi ý ý tưởng tổ chức bài học và tạo thêm hình thức tương tác với học sinh. Tuy nhiên, công nghệ không thay thế vai trò của người thầy. Giáo viên vẫn cần chủ động kiểm tra tính chính xác của thông tin, lựa chọn nội dung phù hợp với chương trình và điều chỉnh phương pháp theo năng lực tiếp nhận của học sinh.
Vì vậy, cùng với khuyến khích ứng dụng công nghệ, việc nâng cao kỹ năng số, ý thức sử dụng AI có trách nhiệm và khả năng đánh giá học liệu cũng là những yêu cầu cần được chú trọng.
Từ những tiết học có ứng dụng bài giảng điện tử đến việc khai thác nền tảng trực tuyến và AI, chuyển đổi số tại Ngân Sơn đang được cụ thể hóa bằng những hoạt động thiết thực trong nhà trường. Khi công nghệ được sử dụng đúng mục đích, phù hợp điều kiện địa phương và gắn với năng lực của đội ngũ giáo viên, mỗi giờ học sẽ có thêm cơ hội đổi mới, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và mở rộng cánh cửa tri thức cho học sinh vùng cao Thái Nguyên.
