Lấy chất lượng làm thước đo
Cùng với ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất, ban hành nhiều chính sách hỗ trợ giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tỉnh Quảng Trị đặc biệt quan tâm nâng cao chất lượng đào tạo học sinh dân tộc thiểu số theo hướng bền vững, lâu dài.
Trong bức tranh chung đó, Trường Phổ thông DTNT THPT Nam Quảng Trị được xem là điểm sáng. Chất lượng giáo dục của trường từng bước nâng lên qua các năm học; kết quả thi học sinh giỏi cải thiện rõ rệt, nhiều em thi đỗ vào trường đại học, cao đẳng, trở thành “hạt giống” triển vọng cho vùng miền núi.
Theo ông Đoàn Đăng Hải - Phó Hiệu trưởng, trường mang tính đặc thù, chủ yếu đào tạo con em đồng bào dân tộc Vân Kiều, Pa Kô. Học sinh ở xa, ăn ở nội trú tại trường, vì vậy ngoài nhiệm vụ dạy học, trường còn đảm nhận chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục toàn diện cho các em.
Thực tế cho thấy, chất lượng đầu vào của đa số học sinh nhà trường còn thấp, đặc biệt ở các môn khoa học tự nhiên; khả năng tự học và kỹ năng xã hội chưa đồng đều. Vì vậy, để nâng cao chất lượng đào tạo, nhà trường phải triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ công tác quản lý, tổ chức hoạt động chuyên môn đến chăm lo đời sống, tâm lý học sinh.
Nhà trường xác định rõ phương châm “lấy học sinh làm trung tâm, chất lượng thực làm thước đo”. Trên cơ sở đó, ban giám hiệu chỉ đạo các tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch dạy học, phụ đạo, bồi dưỡng học sinh giỏi ngay đầu năm học.
Việc dạy học được tổ chức 2 buổi/ngày, tăng thời lượng các môn nền tảng; bố trí giáo viên kèm cặp sát sao học sinh còn hạn chế. Công tác nội trú được quan tâm đặc biệt, bảo đảm đúng quy chế, tạo môi trường sinh hoạt nền nếp, an toàn, bảo đảm sức khỏe, giúp học sinh yên tâm học tập, rèn luyện toàn diện.
Điều đáng ghi nhận là đội ngũ giáo viên của trường luôn tâm huyết, trách nhiệm, sẵn sàng dành thêm thời gian ngoài giờ chính khóa để phụ đạo học sinh yếu, bồi dưỡng học sinh giỏi.
Không chỉ dạy theo kế hoạch, thầy cô còn chủ động “cầm tay chỉ việc”, theo sát, nhất là những học sinh được lựa chọn tham gia đội tuyển học sinh giỏi. Chính sự đồng hành bền bỉ ấy đã góp phần nâng cao ý thức, động cơ học tập của học sinh, tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng đại trà lẫn mũi nhọn.
Đầu tư cho giáo dục mũi nhọn
Từ thực tiễn đầu vào còn hạn chế, nhà trường sớm xây dựng kế hoạch định hướng, phát hiện, lựa chọn học sinh có năng lực, sàng lọc dần trong quá trình học tập. Việc bồi dưỡng học sinh giỏi không dàn trải mà tập trung vào những môn phù hợp năng lực, thế mạnh của học sinh dân tộc thiểu số, nhất là các môn khoa học xã hội.
Mặt khác, nhà trường lựa chọn các môn có thế mạnh để đầu tư trọng điểm, như môn: Địa lí, Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dục Kinh tế và Pháp luật. Thực tế cho thấy, khi định hướng đúng và học tập trong môi trường phù hợp, nhiều học sinh dân tộc thiểu số đã bộc lộ rõ khả năng tư duy, sự chăm chỉ và quyết tâm vươn lên.
Kết quả thi học sinh giỏi văn hóa cấp tỉnh những năm gần đây không chỉ phản ánh năng lực học sinh, mà còn cho thấy hiệu quả của việc xây dựng kế hoạch đào tạo mũi nhọn bài bản, khoa học, gắn với quyết tâm của các em và tinh thần trách nhiệm cao từ giáo viên.
Cô Đào Ngọc Hiền – giáo viên môn Địa lí, người gắn bó nhiều năm với công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, cho rằng để đạt kết quả bền vững cần hội tụ ba yếu tố: Nhà trường, giáo viên và học sinh. Nhà trường tạo điều kiện tối đa về thời gian, cơ sở vật chất, chế độ động viên, khen thưởng kịp thời; giáo viên tâm huyết, chủ động xây dựng kế hoạch từ sớm, không ngừng đổi mới phương pháp dạy học, ứng dụng các nền tảng số; học sinh có ý thức, niềm đam mê và sự nỗ lực không ngừng.
Với môn Địa lí, cô Hiền chú trọng xây dựng kiến thức nền theo hướng “mưa dầm thấm lâu”, dạy học theo chuyên đề, gắn kiến thức sách vở với các vấn đề thời sự, thực tiễn đời sống. Nhờ đó, môn Địa lí của trường nhiều năm liền có học sinh đạt giải cấp tỉnh, chất lượng giải năm sau cao hơn năm trước.
Cùng chung quan điểm, cô Nguyễn Thị Cẩm Hằng - giáo viên bồi dưỡng môn Lịch sử, cho rằng muốn học sinh tiến bộ phải cầm tay chỉ việc, kiên trì “nhào nặn” từng em. Với đặc thù môn Lịch sử, nhiều học sinh có năng lực nhưng còn tâm lý e ngại, thiếu tự tin.
Vì vậy, giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức, mà phải khơi dậy niềm đam mê, lòng tự hào, giúp học sinh nhận ra giá trị môn học và năng lực bản thân. Việc chú trọng rèn luyện kiến thức nền, các dạng đề, kết hợp động viên kịp thời đã giúp học sinh tự tin hơn khi bước vào các kỳ thi.
Những nỗ lực đó được minh chứng bằng kết quả cụ thể. Em Hồ Thị Minh Sương đạt giải Nhất môn Địa lí tại kỳ thi học sinh giỏi văn hóa cấp tỉnh, chia sẻ: Từ nền tảng giải Nhì năm trước, em vươn lên giải Nhất nhờ kế hoạch học tập rõ ràng, kỷ luật và sự sát cánh của giáo viên trong suốt quá trình ôn luyện.
Theo em, môn Địa lí gần gũi với thực tế, giúp hiểu sâu hơn những vấn đề xung quanh, từ đó tạo động lực học tập. Còn Hồ Thị Kim Chi - học sinh lớp 12A1 đạt giải Nhì, cho rằng việc được thầy cô hướng dẫn phương pháp học và định hướng nghiên cứu đề là yếu tố then chốt để đạt kết quả tốt.
Theo ông Nguyễn Thế Long – Hiệu trưởng Trường Phổ thông DTNT THPT Nam Quảng Trị, đội ngũ giáo viên nhà trường có trình độ chuyên môn cao, nhiệt tình, tâm huyết, luôn yêu thương và chăm lo cho học sinh.
Những năm gần đây, chất lượng giáo dục đại trà và mũi nhọn đạt nhiều kết quả nổi bật. Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, tỷ lệ học sinh đỗ tốt nghiệp đạt 100%, trong đó môn Ngữ văn có điểm trung bình 8,1. Trường nằm trong nhóm 3 - 5 trường THPT có kết quả cao toàn tỉnh (Chương trình GDPT 2006) và xếp thứ 13 theo Chương trình GDPT 2018.
Nhà trường đặc biệt quan tâm công tác định hướng nghề nghiệp, phân luồng sau tốt nghiệp. Hằng năm, khoảng 40% học sinh tiếp tục học đại học, cao đẳng, nhiều em theo học các ngành sư phạm, quân đội, y khoa; số còn lại theo học nghề hoặc tham gia các chương trình học bổng, lựa chọn hướng đi phù hợp với năng lực và điều kiện cá nhân.
Bên cạnh đó, nhà trường huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội để hỗ trợ học sinh. Hiện có doanh nghiệp nhận đỡ đầu 20 học sinh; một số em được tiếp cận các chương trình học bổng, trong đó có học bổng đào tạo công nghệ thông tin, mở thêm cơ hội học tập và lập nghiệp trong tương lai.
Theo ông Nguyễn Thế Long - Hiệu trưởng Trường Phổ thông DTNT THPT Nam Quảng Trị: Từ thực tiễn của Trường Phổ thông DTNT THPT Nam Quảng Trị có thể thấy, nâng cao chất lượng đào tạo học sinh dân tộc thiểu số không chỉ là vấn đề điểm số hay thành tích, mà đòi hỏi sự kiên trì, đồng bộ và trách nhiệm.
Khi nhà trường có định hướng đúng, giáo viên tâm huyết, học sinh được khơi dậy niềm tin và khát vọng vươn lên, những “hạt giống” nơi miền núi hoàn toàn có thể trưởng thành, đóng góp thiết thực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và đất nước.
