Tại phiên thảo luận Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Nàng Xô Vi (Đoàn ĐBQH Quảng Ngãi) nhấn mạnh, Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị yêu cầu đổi mới thể chế, phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực, đồng thời bảo đảm đủ số lượng, chất lượng và cơ cấu giáo viên và biên chế theo quy định.
Đại biểu dẫn số liệu về thiếu giáo viên, thiếu phòng học, thiết bị dạy học và đề xuất cần giải quyết đồng bộ tình trạng thiếu giáo viên, không chỉ dừng ở tuyển dụng mà phải rà soát, điều tiết, điều động, luân chuyển giáo viên giữa các địa bàn, cơ sở giáo dục.
Theo đại biểu, Bộ GD&ĐT có trách nhiệm xây dựng chương trình, quy định tiêu chuẩn, chế độ làm việc, định mức giáo viên và chính sách đối với nhà giáo. Trong khi đó, việc bố trí, quản lý biên chế và phân bổ kinh phí cho các cơ sở giáo dục địa phương còn liên quan đến thẩm quyền của các cơ quan quản lý về tổ chức bộ máy, tài chính và chính quyền địa phương.
Vì vậy, đại biểu đề nghị tăng cường phối hợp giữa Bộ GD&ĐT với các bộ, ngành, địa phương, bảo đảm việc xác định nhu cầu chuyên môn gắn với bố trí nhân lực và nguồn lực tài chính, tạo điều kiện để các chính sách giáo dục được triển khai hiệu quả.
Đối với vùng khó khăn, đại biểu Nàng Xô Vi cho rằng, vấn đề không chỉ là tuyển được giáo viên mà là còn giữ được giáo viên có năng lực. Vì vậy, cần quan tâm đồng bộ tới chính sách tiền lương, phụ cấp, nhà công vụ, điều kiện đi lại, sinh hoạt và cơ hội phát triển nghề nghiệp.
Đại biểu Nàng Xô Vi cũng đề nghị sớm triển khai đầy đủ, hiệu quả các chính sách đối với nhà giáo theo Luật Nhà giáo. Việc Quốc hội khóa XV thông qua Luật Nhà giáo đã tạo sự phấn khởi trong đội ngũ nhà giáo. Tuy nhiên, chính sách tiền lương đối với nhà giáo hiện chưa được ban hành, cử tri ở cơ sở mong muốn chính sách này sớm được thực hiện.
Về đánh giá chất lượng đội ngũ nhà giáo, đại biểu đề nghị chuyển trọng tâm từ việc hoàn thành hồ sơ, chứng chỉ sang năng lực thực hành nghề nghiệp và sự tiến bộ của người học.
Cũng quan tâm đến lĩnh vực giáo dục và đào tạo, đại biểu Trần Thị Thu Phước (Đoàn ĐBQH Quảng Ngãi) cho biết, cả nước đang đưa vào sử dụng 108 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới và tiếp tục triển khai đợt hai với 121 trường, tổng vốn đầu tư khoảng 30.000 tỉ đồng.
Đại biểu đánh giá đây là sự đầu tư có ý nghĩa lâu dài, giúp học sinh vùng khó khăn có điều kiện học tập, sinh hoạt tốt hơn, đồng thời góp phần củng cố đời sống xã hội và giữ vững địa bàn biên giới. Tuy nhiên, quy mô đầu tư lớn cũng đặt ra yêu cầu sử dụng công trình hiệu quả.
Ở nhiều xã biên giới, trường học mới đã được đầu tư đồng bộ với điện, nước, nhà ăn, phòng y tế và cơ sở vật chất tương đối hoàn chỉnh, trong khi người dân xung quanh vẫn thiếu không gian sinh hoạt văn hóa, điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế và cơ hội học tập thường xuyên. Nếu chỉ phục vụ học sinh trong giờ học, các công trình này chưa được khai thác hết giá trị.
Vì vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ nghiên cứu cơ chế để các trường, tùy điều kiện thực tế và bảo đảm an toàn, có thể hỗ trợ thêm một số hoạt động phục vụ cộng đồng.
"Chẳng hạn, thư viện, sân thể thao có thể được sử dụng cho sinh hoạt văn hóa; nhà trường phối hợp tổ chức các lớp tin học, kỹ năng thiết yếu cho người dân; công an xã và đồn biên phòng phối hợp tuyên truyền pháp luật, phòng chống ma túy, mua bán người và nâng cao nhận thức về phòng, chống thiên tai" – đại biểu Trần Thị Thu Phước kiến nghị.
