Các nhà khoa học vừa đưa ra cảnh báo về một hiện tượng tự nhiên mạnh mẽ có thể làm thay đổi tốc độ quay của Trái Đất, xuất phát từ tình trạng băng tan nhanh tại Nam Cực.
Nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Nature Communications cho thấy sự tan chảy của các dải băng và sông băng ở lục địa này không chỉ khiến mực nước biển dâng cao mà còn tác động trực tiếp đến chuyển động quay của hành tinh.
Băng tan Nam Cực và hệ quả bất thường
Theo nhóm nghiên cứu, nhiệt độ toàn cầu tăng do khí thải gây hiệu ứng nhà kính đã thúc đẩy quá trình tan băng diễn ra nhanh hơn. Khi một vật thể được nhúng vào nước, mực nước thường dâng đều. Tuy nhiên, với băng tan, mực nước biển không tăng đồng đều ở mọi nơi.
Một số khu vực ghi nhận mực nước cao hơn, trong khi vùng gần khối băng lại giảm xuống. Sự phân bố bất thường này làm thay đổi cân bằng khối lượng nước trên Trái Đất, từ đó ảnh hưởng đến trục quay.
Các mô hình máy tính được sử dụng để mô phỏng cho thấy hiện tượng này có thể gây ra sự dịch chuyển trong cách nước phân bổ quanh hành tinh. Hệ quả là tốc độ quay của Trái Đất có thể biến đổi, kéo theo những tác động lâu dài đến khí hậu và môi trường sống.
Nguy cơ nước biển dâng đe dọa cộng đồng ven biển
Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các cộng đồng ven biển và đảo nhỏ nằm gần Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương và Đại Tây Dương phía Tây sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Đặc biệt, các quốc gia vùng Caribe và đảo quốc Thái Bình Dương vốn ít đóng góp vào biến đổi khí hậu lại trở thành những nơi dễ tổn thương nhất trước nguy cơ nước biển dâng.
Mực nước biển tăng không chỉ đe dọa trực tiếp đến nhà cửa và hạ tầng mà còn làm gia tăng nguy cơ thiên tai. Các hiện tượng thời tiết cực đoan vốn đã trầm trọng hơn do nhiệt độ toàn cầu tăng nay càng thêm nguy hiểm.
Người dân sống ở khu vực thu nhập thấp sẽ là đối tượng chịu thiệt hại nhiều nhất, bởi họ khó có khả năng di dời hoặc tái định cư.
Các nhà khoa học nhấn mạnh rằng việc giảm khí thải từ nhiên liệu hóa thạch như than đá, dầu khí và khí tự nhiên là biện pháp cấp thiết để làm chậm tốc độ tan băng. Nếu không, tình trạng này sẽ tiếp tục diễn biến xấu, gây ra những hậu quả khó lường cho hàng triệu người.
Ngoài ra, nghiên cứu khuyến nghị tăng cường giáo dục cộng đồng về biến đổi khí hậu và các giải pháp năng lượng sạch. Việc lắp đặt hệ thống điện mặt trời kết hợp lưu trữ pin không chỉ giúp giảm phát thải mà còn tăng khả năng chống chịu trước thời tiết cực đoan, đồng thời tiết kiệm chi phí sinh hoạt.
Đây được xem là hướng đi thiết thực để giảm thiểu tác động của hiện tượng nguy hiểm đang đe dọa sự ổn định của Trái Đất.
