Hàng trăm cá thể voi chết bị phát hiện ở cùng một thời điểm ở đồng bằng Okavango, Botswana (Ảnh: Guardian).
Một loạt xác voi chết được ghi nhận lần đầu ở đồng bằng Okavango, Botswana vào đầu tháng 5, nâng tổng số cá thể voi đã qua đời tại nước này lên 169 vào cuối tháng này.
Nhưng đến giữa tháng 6, con số này đã tăng gấp đôi, với 70% số ca tử vong tập trung quanh các hồ nước, theo các nguồn tin địa phương.
“Đây là một vụ tử vong hàng loạt với cấp độ chưa từng thấy trong một thời gian rất, rất dài. Tôi chưa từng được chứng kiến những cái chết nào khủng khiếp như thế ở những thời điểm ngoài hạn hán", Tiến sĩ Niall McCann -giám đốc bộ phận bảo tồn tại tổ chức từ thiện National Park Rescue có trụ sở tại Vương quốc Anh, cho biết.
Chính phủ Botswana vẫn chưa thể khám nghiệm thi thể của những con voi này để tìm ra nguyên nhân tử vong và ảnh hưởng của nó đối với con người. Cho đến nay, 2 yếu tố được cho nguyên nhân tử vong chính là ngộ độc hoặc một mầm bệnh chưa được biết đến. Bệnh than - ban đầu được cho là nguyên nhân có khả năng cao nhất - đã bị loại trừ.
Chất độc Cyanide – thứ thường được sử dụng bởi những kẻ săn trộm ở Zimbabwe, cũng được xem là một nguyên nhân tử vong. Nhưng các nhà quan sát đánh giá thấp yếu tố này do những động vật đến rỉa những xác voi này đều không gặp vấn đề gì.
“Dù chỉ có một số ít kền kền đến rỉa xác những con voi này, nhưng chúng đều không có biểu hiện hoặc hành vi nào bất thường,” giáo sư McCann cho biết, “Dù chưa có tiền lệ nào xác định đây là một hiện tượng tự nhiên, nhưng nếu không được xét nghiệm kịp thời, bí ẩn về những cái chết này sẽ không bao giờ được biết đến.”.
Một số người dân địa phương còn phản ảnh họ từng chứng kiến nhiều cá thể voi thuộc đủ giới tính, độ tuổi khác nhau đi lờ đờ theo vòng tròn, dấu hiệu của các vấn đề thần kinh. Thậm chí một số con voi sống còn có vẻ ngoài yếu ớt và hốc hác, điều mà các nhà bảo tồn lo ngại số lượng voi chết sẽ còn tăng thêm trong những tuần tới.
Botswana hiện đang là nơi ở của 1/3 số voi tại châu Phi (Ảnh: Wolfgang Kaehler).
Trả lời The Guardian, Tiến sĩ Cyril Taolo, quyền giám đốc phụ trách Cơ quan về Động vật hoang dã và Công viên quốc gia của Botswana cho biết: "Chúng tôi biết về những con voi đang chết. Trong tổng 350 xác động vật động vật, chúng tôi đã xác nhận 280 trong số đó là voi. Phần còn lại vẫn đang được xác định".
Botswana hiện đang là nơi ở của 1/3 số voi tại châu Phi và số lượng voi tại nước này cũng đang tăng từ 80.000 đến 130.000 cá thể nhờ sự quản lý tốt của các khu bảo tồn. Có khoảng 15.000 cá thể voi ở đồng bằng Okavango và nguồn lợi thu được từ các hoạt động du lịch tại đây được cho là đang đóng góp khoảng 12% GDP cho quốc gia châu Phi này.
Tuy nhiên, một số lượng không nhỏ voi tại Botswana vẫn đang bị đe dọa do những nông dân của nước này xem chúng như những mối phiền toái, gây phá hoại mùa màng, và do nạn săn trộm ngà voi vẫn còn phổ biến.
Tiến sĩ McCann cho rằng cái chết gần đây của những cá thể voi ở Botswana là một "thảm họa bảo tồn thiên nhiên", khi nước này không thể bảo vệ được một trong những tài sản quý giá nhất của mình.
