Những kết quả bước đầu
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cùng các Kế hoạch của Thành ủy, UBND Thành phố, Sở GD&ĐT Hà Nội đã ban hành và triển khai Kế hoạch số 3018/KH-SGDĐT ngày 25/6/2026 về thí điểm mô hình "Lớp học mở - Lớp học hỗn hợp" năm 2026 trên địa bàn Thủ đô.
Tại hội nghị tổng kết việc triển khai thí điểm mô hình này được tổ chức ở Trường Tiểu học Kim Liên A (phường Kim Liên, Hà Nội) chiều 30/9, ông Nguyễn Văn Hiền - Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội nhấn mạnh, hình thức lớp học mở không mới, song việc triển khai bài bản, có chỉ đạo cụ thể là bước thực hiện chủ trương mang tính chiến lược của Thành ủy Hà Nội, hướng tới bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục.
Trong đó, ứng dụng công nghệ giúp tăng khả năng tương tác giữa các điểm trường, từng bước thu hẹp khoảng cách giữa những nơi còn khó khăn. Mô hình cũng tạo điều kiện sử dụng linh hoạt đội ngũ, hỗ trợ giáo viên phát triển chuyên môn thông qua sinh hoạt chuyên môn, học thuật và phát huy trí tuệ tập thể trong xây dựng bài học, chủ đề.
Từ định hướng ban đầu, việc triển khai được cụ thể hóa qua từng bước gồm: Lựa chọn cơ sở giáo dục, xây dựng phương án kết nối, chuẩn bị giáo viên, học liệu, cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật và thống nhất lịch trình tổ chức tiết dạy.
Từ quy mô ban đầu, mô hình đã được mở rộng với 25 trường tham gia thí điểm, hình thành các nhóm lớp học trung tâm và lớp học vệ tinh, tổ chức các tiết học ở nhiều môn như: Công nghệ, Âm nhạc, Tin học, Tiếng Anh và Giáo dục thể chất.
Mỗi điểm trường có điều kiện khác nhau nhưng đều tận dụng công nghệ để kết nối người dạy, người học và chia sẻ nguồn lực giữa các nhà trường.
Ở giai đoạn thí điểm đã hình thành sự phối hợp, khả năng tương tác giữa giáo viên, học sinh ở các điểm trường và hiệu quả tổ chức lớp học. Từ đó, có thể nghiên cứu kết nối giờ dạy từ trường trung tâm tới các trường ở khu vực ngoại thành, huy động giáo viên có chuyên môn tốt tham gia giảng dạy tại trường trung tâm, trong khi giáo viên tại trường vệ tinh phối hợp, hỗ trợ.
"Học sinh ở những khu vực còn khó khăn có thêm cơ hội tiếp cận các bài học chất lượng. Cùng với dạy học trực tiếp qua kết nối, khi các điều kiện về hệ thống học tập trực tuyến được bảo đảm, Hà Nội có thể xây dựng kho học liệu dùng chung, đưa những giờ dạy hiệu quả lên hệ thống để học sinh ở các khu vực khó khăn có thêm cơ hội tiếp cận", ông Nguyễn Văn Hiền trao đổi.
Chú trọng yếu tố con người và cơ sở vật chất
Theo cô Lộc Thị Liên, giáo viên môn Âm nhạc, Trường THCS Thái Thịnh (phường Đống Đa, Hà Nội), lớp học mở không đơn thuần là đưa camera, màn hình vào một tiết học mà đòi hỏi giáo viên thay đổi cách thiết kế và tổ chức bài dạy, bảo đảm học sinh ở các điểm cầu đều được tham gia thực chất.
Sự phối hợp giữa giáo viên trung tâm, giáo viên vệ tinh cùng việc chuẩn bị kỹ về học liệu, thiết bị và phương án xử lý tình huống kỹ thuật là những yếu tố quan trọng để các điểm cầu thực sự trở thành một lớp học thống nhất, mang lại hiệu quả cho bài dạy một cách thực chất.
Ông Chu Văn Kiểm - Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Ngô Chi Lan (xã Sóc Sơn, Hà Nội) đánh giá, hiệu quả thực tế mà mô hình mang lại đã vượt xa sự kỳ vọng ban đầu của nhà trường. Học sinh có thêm cơ hội tiếp cận nguồn học tập và tương tác với giáo viên, học sinh ở các điểm cầu khác. Các em hào hứng tham gia trò chơi, thực hành, trao đổi và nhận xét sản phẩm cùng các bạn như đang học trong một lớp học.
"Mô hình này đã tạo cơ hội để giáo viên tại điểm vệ tinh trực tiếp quan sát, học hỏi cách tổ chức hoạt động học tập, phương pháp tương tác và kỹ năng ứng dụng công nghệ của giáo viên tại điểm cầu trung tâm. Đây cũng là một hình thức sinh hoạt chuyên môn thực tế, giúp giáo viên có thêm kinh nghiệm vận dụng vào dạy học" - ông Chu Văn Kiểm bày tỏ.
Để mô hình được triển khai hiệu quả hơn trong thời gian tới, ông Kiểm đề xuất thành phố tiếp tục quan tâm, có cơ chế đầu tư đồng bộ cho các nhà trường mô hình Phòng học thông minh chuẩn hóa; đồng thời tổ chức các đợt tập huấn chuyên sâu về kỹ năng sư phạm trên môi trường số cho đội ngũ giáo viên tại các điểm cầu, đặc biệt là kỹ năng phối hợp giữa giáo viên trung tâm và giáo viên hỗ trợ tại điểm cầu vệ tinh.
Về phương hướng lâu dài, lãnh đạo Sở GD&ĐT Hà Nội sẽ tham mưu UBND Thành phố có chính sách phù hợp để động viên giáo viên, đồng thời ghi nhận sự đóng góp của giáo viên tại các trường vệ tinh. Sở cũng sẽ tiếp tục lắng nghe ý kiến phản hồi từ giáo viên, đánh giá thuận lợi, khó khăn để từng bước chuẩn hóa quy trình tổ chức lớp học mở.
