Các lực lượng được Iran hậu thuẫn đã bắt đầu sử dụng phiên bản hiện đại của drone Shahed-101, loại cảm tử chuyển từ động cơ xăng sang động cơ điện. Thay thế động cơ 2 thì bằng motor điện cùng cánh quạt gỗ, mẫu mới này đạt mức độ tàng hình âm thanh chưa từng có trong dòng Shahed.
Chuyên gia điện tử Ukraine Serhiy “Flash” Beskrestnov cho biết: “Đây là động cơ điện, rất yên tĩnh”.
Không còn tiếng ồn đặc trưng như xe máy của các mẫu cũ, Shahed-101 chỉ phát ra tiếng rì nhẹ, khiến hệ thống cảnh báo dựa vào âm thanh gần như vô hiệu. Việc loại bỏ hệ thống nhiên liệu phức tạp, bugi và bộ chế hòa khí cũng giúp giảm chi phí sản xuất và tăng độ tin cậy.
Lợi thế chiến lược và triển khai thực tế
Hezbollah đã sử dụng Shahed-101 chống lại Israel, trong khi Nga triển khai tại Ukraine. Điểm mạnh của động cơ điện là khả năng tiếp cận mục tiêu với cảnh báo tối thiểu, phù hợp cho các cuộc tấn công chính xác tầm ngắn đến trung bình.
Ngoài ra, việc không cần nhiên liệu dễ cháy giúp các nhóm vũ trang lưu trữ drone an toàn hơn trong hầm ngầm hoặc cơ sở dân sự.
Đặc điểm kỹ thuật và khả năng tác chiến
Shahed-101 có thiết kế cánh cố định, đuôi chữ V, phóng từ giá đỡ nhỏ gọn mà không cần đường băng. Drone mang đầu đạn nặng 8kg, có thể bay khoảng 800km, đạt độ cao 3.000m và tốc độ hành trình 120km/h.
Nhờ kích thước nhỏ gọn và không có tín hiệu nhiệt từ khí thải, Shahed-101 khó bị hệ thống MANPADS phát hiện. Dù thời gian bay bị giới hạn bởi pin, nó vẫn chứng minh hiệu quả trong các cuộc xung đột khu vực, tấn công chính xác vào sở chỉ huy và cơ sở hạ tầng.
Thách thức đối phó
Sự xuất hiện của Shahed-101 buộc các lực lượng phương Tây phải điều chỉnh chiến lược phòng thủ. Sau 2 năm tối ưu hóa mạng lưới phát hiện âm thanh để chống drone “ồn ào”, giờ đây họ phải dựa nhiều hơn vào radar hoặc ảnh nhiệt vốn tốn kém và vẫn gặp khó khăn khi đối phó động cơ điện chạy mát.
Shahed-101 phản ánh xu hướng Iran phát triển drone giá rẻ nhưng khó phát hiện, kết hợp linh kiện đơn giản như cánh quạt gỗ với công nghệ động cơ điện tiên tiến, tạo ra công cụ vừa hiệu quả vừa khó bị đối phó.
