5 năm trước, Sadeka Begum phải làm việc 12 tiếng/ngày trong một xưởng may, bởi cô là nguồn lao động chính trong gia đình. Hiện tại, cô gái 23 tuổi này là một trong những sinh viên đầu tiên tốt nghiệp từ chương trình đại học đặc biệt "Pathways for Promise" của Trường Đại học Phụ nữ châu Á (AUW). Khóa học nhằm truyền cảm hứng cho lao động nữ trở thành nhà lãnh đạo và thúc đẩy quyền của phụ nữ trong các ngành công nghiệp.
Begum đang thực tập tại Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) và hy vọng sẽ sử dụng kiến thức của mình để khởi động một dự án cải thiện cuộc sống của công nhân dệt may Bangladesh.
"Tôi là một ví dụ minh họa về cách giáo dục có thể thay đổi con người", Begum chia sẻ.
Khoảng 470 phụ nữ Bangladesh, bao gồm người hái chè và tị nạn đã đăng ký chương trình cấp bằng miễn phí này kể từ năm 2016. Những người tham gia nhận được một khoản trợ cấp hằng tháng trong quá trình học tập.
Hiện tại, hàng chục người từng là công nhân dệt may, là thành viên hội đồng của AUW. Phó Hiệu trưởng nhà trường - bà Nirmala Rao, cho biết tổ chức giáo dục này hiện tham gia đào tạo thực tập sinh, nhằm giải quyết "sự thiếu hụt ở vị trí quản lý nữ" trong ngành may mặc của Bangladesh.
Dữ liệu của Liên Hợp Quốc cho thấy, trong khi có tới 80% công nhân là phụ nữ ở các vị trí như thợ may, thì phần lớn quản lý cấp cao đều là nam.
Rubana Huq - người đứng đầu hiệp hội thương mại lớn nhất quốc gia cho các nhà sản xuất hàng may mặc và cùng tham gia thiết lập khóa học, cho biết việc các sinh viên tốt nghiệp đảm nhận vị trí quản lý trong lĩnh vực này sẽ truyền cảm hứng cho phụ nữ.
"Họ sẽ đóng góp vào cách chúng ta nhìn nhận khả năng của phụ nữ", Huq nhấn mạnh.
Bangladesh là nhà cung cấp lớn thứ hai thế giới sau Trung Quốc trong việc xuất khẩu quần áo sang phương Tây. Ngành may mặc Bangladesh đã tạo công ăn việc làm cho khoảng 4 triệu người dân nước này. Tuy nhiên, lĩnh vực này đã gặp nhiều "biến động" trong vài năm qua, đặc biệt là sau khi Covid-19 bùng phát. Đại dịch đã khiến hàng nghìn công nhân may mặc tại Bangladesh bị sa thải, do các thương hiệu thời trang phương Tây hủy đơn hàng.
Trước bối cảnh này, AUW muốn giúp ổn định ngành may và tạo ra sự thay đổi, bằng cách đào tạo sinh viên để trở thành những nhà quản lý. Trường đại học được hỗ trợ bởi nhiều tổ chức, bao gồm IKEA Foundation và Bill & Melinda Gates Foundation. Tổ chức GD này hiện có sinh viên nữ từ khắp châu Á và Trung Đông theo đuổi các khóa học như y tế công cộng, triết học và chính trị.
Trong quá trình học, sinh viên là công nhân may mặc sẽ được chủ lao động trả mức lương khoảng 100 USD/tháng. Theo AUW, quyết định này là vô cùng quan trọng khi nhiều sinh viên là người lao động chính của gia đình. Do đó, nhà trường đã thành công thuyết phục một số chủ nhà máy ủng hộ sáng kiến và cho phép một số nữ công nhân đi học trong 5 năm.
Để được đi học, các nữ công nhân phải trải qua một kỳ thi tuyển sinh nghiêm ngặt. Không ít người cho biết, việc thích nghi với đời sống sinh viên là một thách thức, đặc biệt là quá trình cải thiện khả năng tiếng Anh.
Một trong những sinh viên mới tốt nghiệp tại AUW cho biết đã gặp nhiều khó khăn vì tiếng Anh không đủ tốt. Trong khi đó, một người khác chia sẻ từng tự luyện tập và cải thiện khả năng ngôn ngữ nhờ thực hành trước gương.
Nhiều sinh viên muốn trở lại ngành may sau khi tốt nghiệp và Yesmin Akther là một trong số đó. Nữ sinh 23 tuổi chia sẻ: "Nhà máy nơi tôi làm việc đã trả lương cho tôi suốt 4 năm qua và hỗ trợ để tôi có thể học tập. Nếu có cơ hội, tôi muốn làm điều gì đó tốt đẹp để đền đáp lại".
