Các địa phương, đơn vị có giải nhất gồm: Hà Nội (3 giải); Trường Đại học Khoa học tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội (3 giải); Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hải Phòng, Hưng Yên, Ninh Bình, Đồng Nai, TP Hồ Chí Minh, Viện Khoa học giáo dục Việt Nam - mỗi địa phương, đơn vị có 1 giải nhất.
Chiều 22/3, tại Đại học Phenikaa diễn ra lễ tổng kết, trao thưởng Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông năm học 2025-2026.
Sự kiện do Bộ GD&ĐT phối hợp với UBND thành phố Hà Nội chủ trì; Sở GD&ĐT Hà Nội và Đại học Phenikaa tổ chức.
Công tác chuẩn bị, tổ chức minh bạch, công khai, khoa học
Báo cáo một số kết quả chính của Cuộc thi, ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GD&ĐT), Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo cuộc thi cho biết: Sau những ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, trách nhiệm, Cuộc thi Nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông năm học 2025-2026 thành công tốt đẹp.
Ngay từ giai đoạn đầu, Bộ GD&ĐT đã thể hiện sự chỉ đạo sát sao, quyết liệt thông qua việc hoàn thiện khung pháp lý bám sát các chỉ đạo để thực hiện kế hoạch tổ chức triển khai trong năm học. Bộ đã ban hành Thông tư số 24/2025/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung Quy chế thi, cùng Kế hoạch số 2350/KH-BGDĐT để định hướng toàn diện cho kỳ thi năm nay; thành lập Ban chỉ đạo cuộc thi và sát sao trong công tác chỉ đạo Cuộc thi.
Công tác chuẩn bị được thực hiện minh bạch, công khai, khoa học với việc thành lập các tổ tư vấn đánh giá phần mềm quản lý, hội đồng thẩm định hồ sơ dự thi. Phần mềm quản lý năm nay được tăng cường ứng dụng công nghệ để khắc phục một số hạn chế, tăng tính khách quan, công khai cho toàn bộ quy trình Cuộc thi.
Triển khai tại các địa phương năm nay, theo ông Thái Văn Tài là điểm nhấn, một điểm sáng lớn, quán triệt sâu sắc và bảo đảm tinh thần hành động của Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW tại các cơ sở giáo dục.
Dù là năm đầu tiên tổ chức sau khi sáp nhập các đơn vị hành chính, nhưng 34/34 tỉnh, thành phố thành lập đoàn tham gia cấp quốc gia. Tình trạng một số địa phương không tham gia như các năm trước được khắc phục. Phong trào nghiên cứu khoa học đã được phát triển thực chất trong các nhà trường. Các địa phương đều tổ chức bài bản từ tổ chuyên môn, cấp trường, cấp cụm, cấp Sở và tạo ra một đợt sinh hoạt trí tuệ sâu rộng, thực chất.
Về công tác tổ chức Cuộc thi cấp quốc gia, theo ông Thái Văn Tài, sự phối hợp nhịp nhàng giữa Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT, Trường Đại học Phenikaa đã mang lại một kỳ thi tuyệt đối an toàn, nghiêm túc, chuyên nghiệp. Quy mô cuộc thi năm nay mở rộng đáng kể với 51 đơn vị dự thi; tăng mạnh sự góp mặt của các trường đại học, viện nghiên cứu từ 10 lên 17 đơn vị dự thi. Ngoài các nội dung chính của cuộc thi, Ban tổ chức còn bố trí các hoạt động như hội thảo, chương trình văn hóa, du lịch Hà Nội và chương trình trải nghiệm khoa học của Trường Đại học Phenikaa tổ chức.
Học sinh thể hiện tư duy nhạy bén với vấn đề mang tính thời đại
Thông tin về kết quả đạt được và bức tranh toàn cảnh về xu hướng nghiên cứu, ông Thái Văn Tài cho biết, năm nay, Cuộc thi đón nhận 242 dự án thuộc 21 lĩnh vực (tăng 30 dự án so với năm học trước). Các dự án thể hiện rõ tư duy nhạy bén của học sinh với những vấn đề mang tính thời đại, bám sát chủ trương của Đảng và Nhà nước về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Cụ thể, dấu ấn đậm nét của chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) thể hiện ở việc các lĩnh vực công nghệ chiếm áp đảo với 34 dự án phần mềm hệ thống, 32 dự án hệ thống nhúng và 16 dự án robot và máy tính thông minh.
Học sinh không chỉ lập trình đơn thuần mà đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo, IoT vào giải quyết các vấn đề bài toán thực tiễn như: giám sát an toàn giao thông, trợ lý học tập ảo, chẩn đoán y tế và nông nghiệp thông minh. Điều này chứng minh cho thành công trong đẩy mạnh giáo dục STEM, năng lực số ở giáo dục phổ thông và thực hiện giáo dục hình thành phẩm chất, năng lực cho học sinh theo định hướng Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
19 dự án khoa học vật liệu và 8 dự án kỹ thuật môi trường được nghiên cứu; nhiều dự án tập trung vào vật liệu phân hủy sinh học từ bã mía, từ vỏ sầu riêng, vỏ hến; xử lý vi nhựa, rác thải, năng lượng xanh… cho thấy các em đã ý thức sâu sắc về phát triển bền vững, trách nhiệm bảo vệ môi trường.
Lĩnh vực khoa học xã hội và hành vi vươn lên dẫn đầu với 48 dự án tham gia Cuộc thi. Rất nhiều nghiên cứu trực diện giải quyết các góc khuất của kỷ nguyên số như hiện tượng quá tải trong kỹ thuật số, an toàn mạng hay nâng cao sức khỏe tâm lý cho học sinh.
Với tinh thần làm việc khách quan, Ban giám khảo đã báo cáo kết quả để Ban tổ chức, Ban chỉ đạo xét duyệt và tuyển chọn ra 145 dự án trao giải nhất, nhì, ba, tư và chọn các dự án xuất sắc để tham gia quốc tế.
GS.TS Phạm Thành Huy, Phó tổng Giám đốc ĐH Phenikaa, Trưởng Ban Giám khảo cho rằng, điểm nổi bật của cuộc thi là số lượng đề tài phong phú, trải rộng trên nhiều lĩnh vực. Chất lượng chuyên môn được nâng lên rõ rệt, nhiều đề tài thể hiện tư duy nghiên cứu bài bản, có phương pháp, có số liệu và đối sánh cụ thể. Đặc biệt, tinh thần đổi mới sáng tạo và khả năng gắn kết với thực tiễn được thể hiện rõ nét.
Các lĩnh vực như y học, khoa học tự nhiên - công nghệ, kỹ thuật, công nghệ thông tin và khoa học xã hội đều có nhiều đề tài đáng chú ý, trong đó xuất hiện ngày càng rõ nét việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ số vào giải quyết các vấn đề thực tiễn.
Ban giám khảo đánh giá cao nỗ lực, sự sáng tạo của học sinh, đồng thời cho rằng giá trị lớn nhất của cuộc thi không chỉ nằm ở kết quả mà còn ở quá trình hình thành tư duy khoa học, nuôi dưỡng đam mê nghiên cứu, góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực khoa học, công nghệ cho tương lai.
Phát động cuộc thi năm học 2026-2027
Bày tỏ vui mừng trước số lượng và chất lượng các đề tài năm nay, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng, Trưởng Ban chỉ đạo cuộc thi nhận định, nhiều ý tưởng xuất phát từ chính học sinh, được triển khai dưới sự hướng dẫn của thầy cô. Điều này phù hợp với tinh thần của Chương trình giáo dục phổ thông 2018; trong đó thầy cô giữ vai trò hướng dẫn, học sinh là chủ thể, góp phần từng bước hình thành phẩm chất và năng lực cho các em.
Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng đánh giá, qua 13 lần tổ chức, cuộc thi ngày càng khẳng định hiệu quả trong việc gắn học với hành, lý thuyết với thực tiễn, nhà trường với xã hội; đồng thời góp phần thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo theo các nghị quyết của Đảng về phát triển khoa học, công nghệ và giáo dục.
Nhấn mạnh ý nghĩa, tầm quan trọng của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong phát triển đất nước, Thứ trưởng Thường trực cho rằng, học sinh hôm nay chính là lực lượng sẽ tham gia sáng tạo, làm chủ công nghệ trong tương lai. Ông ghi nhận, đánh giá cao nỗ lực của các em, đồng thời khẳng định tất cả thí sinh tham gia đều là người chiến thắng khi dám bước ra khỏi vùng an toàn, theo đuổi đam mê nghiên cứu.
Thứ trưởng chia sẻ: Có những em năm trước đã tham gia, năm nay tiếp tục dự thi. Dù kết quả thế nào, việc tiếp tục hành trình đó là rất đáng quý. Dù hôm nay có thể chưa đạt giải, điều quan trọng là các em luôn giữ trong mình ngọn lửa đam mê, khát khao cống hiến, đặt câu hỏi và tìm lời giải. Khoa học không chỉ để thi. Những diễn đàn như hôm nay là “vườn ươm” tài năng và đam mê sáng tạo, giúp các em tiếp tục phát triển. Vì vậy, tất cả các em đều là người chiến thắng, và càng đáng tự hào hơn với những em được vinh danh hôm nay.
Với những kết quả đạt được, Thứ trưởng Thường trực đánh giá cao công tác tổ chức dạy học ở các trường phổ thông; đồng thời trân trọng cảm ơn các nhà trường, thầy cô, phụ huynh đã đồng hành, tạo điều kiện để học sinh tham gia nghiên cứu khoa học; đồng thời mong muốn các cơ sở giáo dục tiếp tục phát huy, tạo môi trường để học sinh phát triển năng lực, phẩm chất.
Tại lễ bế mạc, Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng chính thức phát động Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông năm học 2026-2027. Cuộc thi sẽ do Sở GD&ĐT tỉnh Đắk Lắk đăng cai tổ chức.
Trong khuôn khổ chương trình, Đại học Phenikaa đã trao giải thưởng “Phenikaa ESG Innovation Makers” cho 3 dự án; đồng thời trao 160 suất học bổng cho các học sinh có dự án đoạt giải nhất, nhì, ba.
