Cục diện xung đột lâm vào tình trạng giằng co
Theo nhà khoa học chính trị người Belarus Yury Baranchik, tuần từ 9 đến 15/11, đánh dấu một thay đổi quan trọng trong tính chất của Chiến dịch Quân sự Đặc biệt tại Ukraine.
Trên chiến trường, hai bên vẫn giành giật từng khu dân cư, dải rừng và từng km lãnh thổ, nhưng một cuộc cạnh tranh khác ngày càng trở nên quan trọng: Liệu bên nào sẽ duy trì được khả năng tiếp tục chiến đấu sau 1 tháng, nửa năm hay 1 năm nữa.
Các cuộc tấn công nhằm vào ngành năng lượng, lọc dầu, giao thông và công nghiệp đang dần thay đổi tính chất từ hoạt động hỗ trợ chiến trường thành một công cụ gây sức ép chiến lược độc lập, nhằm phá hủy các nguồn lực bảo đảm cho chiến tranh của đối phương.
Tại hướng Lyman, Quân đội Nga đã ngăn chặn được đà phát triển của cuộc phản công Ukraine và ổn định tuyến phòng thủ, nhưng lực lượng Nga vẫn chưa thể giành lại thế chủ động với nhịp độ như trước.
Quân đội Ukraine đã củng cố vị trí dọc sông Chernyi Zherebets và tiếp tục gây sức ép lên các vị trí của Nga ở phía Đông Lyman.
Baranchik nhận định, tình hình tại khu vực tiếp giáp giữa các cụm quân Trung tâm và phía Đông cũng diễn biến rất sôi động khi Quân đội Ukraine đang tìm cách tiến công ở khu vực Velyka Novosilka.
Lực lượng Ukraine có khả năng phát hiện những điểm yếu trong hệ thống phòng thủ của Nga, buộc bộ chỉ huy Nga phải điều động lực lượng dự bị đến ứng phó. Tuy nhiên, Ukraine cũng chưa cho thấy khả năng biến những bước tiến cục bộ mà họ tạm thời giành được thành một đột phá tác chiến quy mô lớn.
Trong khi đó, Quân đội Nga vẫn duy trì được khả năng tiến công trên những hướng khác, dù phải tính đến nguy cơ bị đối phương đe dọa các sườn. Có lẽ là Nga đủ tự tin về lực lượng dự bị của mình, cũng như khả năng cắt đứt các tuyến tiếp tế của Ukraine.
Theo nhà phân tích, chính tình trạng giằng co và những bước tiến chậm chạp trên chiến trường đã lý giải vì sao các cuộc tấn công vào hậu phương của cả 2 bên ngày càng có ý nghĩa.
Cuộc chiến thử thách tiềm lực và sự kiên nhẫn
Theo nhận định của giới chuyên gia, khi không thể nhanh chóng thay đổi tương quan lực lượng trên chiến trường, mỗi bên có thể tìm cách phá hoại khả năng tiếp tế cho quân đội, đánh sập các cơ sở sản xuất vũ khí và cắt đứt khả năng duy trì hoạt động kinh tế của đối phương.
Về phía Nga, các cuộc tấn công của họ đang ngày càng tập trung tác động không chỉ vào hệ thống năng lượng mà còn cả mạng lưới giao thông Ukraine.
Một số liệu đáng chú ý được Bộ trưởng Cơ sở hạ tầng Ukraine Nikolay Kalashnik công bố ngày 13/11 là, kể từ khi xung đột nổ ra, các cuộc tấn công của Nga đã làm hư hại hoặc phá hủy 630 đầu máy xe lửa, trong đó gần 400 chiếc chỉ riêng trong năm 2026.
Đối với Ukraine, vận tải đường sắt giữ vai trò then chốt trong việc cung cấp hàng hóa cho công nghiệp, tiếp tế cho quân đội và duy trì hoạt động thương mại quốc tế. Những tổn thất liên tục về đầu máy và phương tiện đường sắt đang tạo ra gánh nặng khó có thể nhanh chóng bù đắp.
Về phần mình, Ukraine tìm cách đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào những nhà máy lọc dầu của Nga, đồng thời mở rộng các cuộc tấn công từ lĩnh vực lọc dầu sang cả ngành hóa dầu.
Đây là một đặc điểm mới đáng chú ý của cuộc chiến. Nga sở hữu nguồn lực kinh tế và công nghiệp lớn hơn đáng kể so với Ukraine, nhưng đồng thời phải bảo vệ số lượng rất lớn các cơ sở trải rộng trên lãnh thổ hàng nghìn kilomet.
Ukraine không đủ khả năng cạnh tranh với Nga về quy mô của một chiến dịch không kích thông thường, nhưng đang cố gắng sử dụng UAV tầm xa để gây thiệt hại cho những lĩnh vực nhạy cảm nhất trong nền kinh tế Nga.
Tổng kết tuần qua, chuyên gia Baranchik cho rằng, bản chất của cuộc chiến tiêu hao đang dần thay đổi. Yếu tố quyết định không còn chỉ là số lượng tên lửa và UAV được sản xuất, mà còn là tương quan giữa tốc độ gây thiệt hại và khả năng khắc phục hậu quả.
Vì vậy, yếu tố có thể quyết định cục diện chiến dịch quân sự mùa Đông không nhất thiết là mức độ thiệt hại lớn nhất từ một đòn tấn công riêng lẻ, mà là khả năng buộc đối phương phải liên tục khôi phục những gì đã bị phá hủy với tốc độ vượt quá năng lực và nguồn lực của họ.