Theo bài viết trên tạp chí National Interest, trong tập mới nhất của chương trình “Giải mã nước Nga” (Russia Decoded), người dẫn chương trình Andy Kuchins và Chris Monday thảo luận về cuộc khủng hoảng nhiên liệu trong nước của Nga, bắt nguồn từ các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine.
Cuộc chiến ở Ukraine đã chuyển từ xung đột giành lãnh thổ sang xung đột làm suy yếu lực lượng và cả hai bên đều đang cho thấy sự căng thẳng.
Ukraine lâm vào khủng hoảng phòng không
Tình trạng thiếu tên lửa đánh chặn phòng không của Ukraine đã đạt đến điểm khủng hoảng: Trong cuộc tấn công lớn của Nga vào Kiev ngày 6/7, Ukraine đã không đánh chặn được 23 tên lửa đạn đạo và 6 tên lửa siêu thanh Zircon bắn vào thủ đô.
Mặc dù lực lượng Ukraine vẫn bắn hạ được hầu hết các mục tiêu là máy bay không người lái (UAV), nhưng hầu hết các tên lửa đạn đạo của Nga hiện nay đều xuyên thủng được hệ thống phòng không của họ, một kẽ hở mà Nga đang khai thác bằng các cuộc oanh tạc tập trung.
Trên mặt đất, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố đã chiếm được thành phố Kostiantynivka nằm ở phía Nam Kramatorsk và Sloviansk, một trung tâm giao thông và công nghiệp mà ông chủ Điện Kremlin mô tả là “có ý nghĩa chiến lược quan trọng đối với bước tiến của Nga ở khu vực Donetsk”.
Câu trả lời của Ukraine cho điểm yếu của chính mình đến từ hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara vào ngày 7-8/7 này, nơi sự gắn kết của liên minh phải đối mặt với thử thách sức chịu đựng của chính nó.
Các nhà lãnh đạo đã nhất trí hơn 50 tỷ USD trong các cam kết mua sắm mới bao gồm hệ thống phòng thủ tên lửa, vũ khí tấn công chính xác và máy bay không người lái, mặc dù chỉ có 5 trong số 32 thành viên NATO đang đi đúng hướng để đạt mục tiêu chi tiêu quốc phòng cốt lõi 3,5% trong năm nay.
Tin tức nổi bật đối với Ukraine là Tổng thống Mỹ Donald Trump có nói với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky rằng Mỹ sẽ cấp phép cho Ukraine sản xuất tên lửa Patriot trong nước, nhưng giấy phép này thực tế đã không được cấp ở Ankara và các nhà sản xuất Lockheed Martin và RTX Corporation (Raytheon Technologies) cũng chưa nhận được thông báo nào.
Do đó, từ lúc được cấp phép chính thức đến thời điểm khởi công xây dựng nhà máy chế tạo tên lửa ở Ukraine và quả tên lửa đầu tiên ra đời vẫn còn một khoảng thời gian rất dài. Liệu Ukraine có thể trụ vững cho đến thời điểm đó?
Nga cũng phải đối mặt với làn sóng UAV từ Ukraine
Tuy nhiên, Nga cũng đang chịu tổn thất nặng nề, khi máy bay không người lái của Ukraine đã phá hủy có hệ thống các nhà máy lọc dầu của nước này.
Báo cáo mới nhất của Financial Times cho biết, có tới 40% nhà máy bị ngừng hoạt động, dẫn đến một cuộc khủng hoảng nhiên liệu tồi tệ nhất trong “kỷ nguyên Putin” đã nổ ra.
Tính đến tháng 7, tình trạng thiếu hụt hoặc phân phối nhiên liệu hạn chế đã lan rộng đến hầu hết 83 khu vực của Nga, ảnh hưởng đến khoảng 50 triệu người, trong khi Crimea tuyên bố tình trạng khẩn cấp và hạn chế nghiêm ngặt việc bán nhiên liệu.
Tổng thống Nga Putin thừa nhận có "tình trạng thiếu hụt nhiên liệu nhất định" nhưng khẳng định nó không nghiêm trọng và ông cam kết sẽ khắc phục tình trạng này bằng các biện pháp: Đẩy nhanh tiến độ sửa chữa các nhà máy, nhập khẩu thêm xăng dầu và mở rộng quy mô dây chuyền sản xuất các hệ thống phòng không.
Tuy nhiên, năng lực sản xuất máy bay không người lái của Ukraine đang được nâng cao rất nhiều nhờ sự hậu thuẫn của châu Âu và sự huy động nguồn lực của toàn bộ nền kinh tế. Dự báo là số lượng UAV Ukraine tấn công lãnh thổ Nga hàng ngày sẽ nhanh chóng đạt tới con số 1.000 chiếc.
Nếu không thể xây dựng được mạng lưới phòng không hiệu quả để giảm thiểu tác động xấu từ các vụ tấn công của Ukraine, Nga có thể phải đối mặt với nhiều hậu quả lớn hơn về kinh tế.
Liệu các cuộc tấn công của UAV Ukraine có thể vượt qua tốc độ sửa chữa của Nga hay không? Đây hiện là câu hỏi trọng tâm của cuộc chiến. Nếu Ukraine thành công thì Nga sẽ tiếp tục lún sâu vào khủng hoảng kinh tế-xã hội, có thể dẫn tới hiệu ứng Domino về chính trị nội bộ.