Nhật Bản đang cân nhắc việc tạo ra phiên bản riêng của chương trình Bán vũ khí quân sự cho nước ngoài (FMS) tương tự Mỹ, trong bối cảnh nỗ lực tăng cường quảng bá các sản phẩm quốc phòng của mình để xuất khẩu.
Thông tin này được đăng tải trên ấn phẩm Australian Defence, trích dẫn tuyên bố của Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản - ông Shinjiro Koizumi.
Theo báo cáo, bản kế hoạch này bao gồm việc thành lập một cơ quan hành chính độc lập để điều phối nỗ lực hợp tác giữa khu vực công và tư, cũng như giữa các cơ quan khác nhau nhằm hỗ trợ nhà xuất khẩu.
Chức năng bổ sung quan trọng của cấu trúc này bao gồm tạo ra một đầu mối liên lạc tập trung cho người mua nước ngoài thay mặt cho các nhà xuất khẩu trong nước, hỗ trợ dịch vụ sau xuất khẩu và đào tạo nhân sự, phân bổ kinh phí cho doanh nghiệp mới gia nhập ngành công nghiệp quốc phòng trong nước và quốc hữu hóa dây chuyền sản xuất để nâng cao năng lực sản xuất trong trường hợp nhu cầu tăng đột biến.
Như bài báo đã lưu ý, nhiều điểm trong số này khá gần với khuyến nghị do Nhóm Công tác Công nghiệp Quốc phòng của chính phủ đưa ra hồi tháng 4/2026.
Trong khi đó, tại một cuộc họp báo vào ngày 12/6, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản - người đồng chủ trì Nhóm làm việc, cho biết "chưa có quyết định nào được đưa ra".
Tuy nhiên, ông Koizumi lưu ý chính phủ hiện đang làm việc với các cơ quan khác để nghiên cứu hệ thống và biện pháp cụ thể nhằm thúc đẩy việc chuyển giao trang thiết bị quốc phòng.
Cần nhớ vào tháng 4/2026, Nhật Bản đã dỡ bỏ 5 loại hạn chế đối với xuất khẩu vũ khí, mở đường cho việc bán vũ khí sát thương lần đầu tiên kể từ Thế chiến II.
Trước đây xuất khẩu chỉ giới hạn trong 5 loại thiết bị phi chiến đấu: Thiết bị cứu hộ, vận tải, cảnh báo, giám sát và rà phá thủy lôi.
Theo những thay đổi đã được phê duyệt, tất cả thiết bị quốc phòng sẽ được chia thành hai loại: "vũ khí" và "phi vũ khí" tùy thuộc vào việc chúng có gây chết người hay không. Việc xuất khẩu thiết bị phi sát thương, chẳng hạn như hệ thống cảnh báo và điều khiển radar sẽ không bị hạn chế.
Việc xuất khẩu vũ khí sát thương hiện được cho phép, nhưng chỉ giới hạn ở các quốc gia đã ký kết thỏa thuận với Nhật Bản về bảo vệ thông tin mật liên quan đến thiết bị và công nghệ quốc phòng.
Hiện Nhật Bản có thỏa thuận như vậy với 17 quốc gia: Mỹ, Ấn Độ, Đức, Indonesia, Thụy Điển, Mông Cổ, Vương quốc Anh, Philippines, Malaysia, Việt Nam, Singapore, Bangladesh, Úc, Pháp, Ý, Thái Lan và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
Việc xuất khẩu sang những quốc gia đang có xung đột bị cấm, nhưng có thể ngoại lệ trong “hoàn cảnh đặc biệt”. Về mặt lý thuyết, điều này mở ra khả năng cung cấp vũ khí của Nhật Bản cho Ukraine, vì quyết định được đưa ra dựa trên các cân nhắc chính trị.
