Trong 3 năm gần đây, ông N.V.K (48 tuổi, nhân viên văn phòng) không uống bia rượu, ăn uống điều độ nhưng vòng bụng vẫn to nhanh, đạt 98 cm. Kết quả xét nghiệm cho thấy nồng độ testosterone toàn phần của ông K. ở mức thấp (9,9 nmol/L) nhưng chỉ số mỡ máu tăng cao.
Theo TS.BS.CKII Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health, trường hợp của bệnh nhân K. không hiếm gặp. Nguyên nhân chính là sự suy giảm testosterone tự nhiên theo tuổi tác, khiến cơ thể mất cơ bắp và ưu tiên tích trữ mỡ nội tạng ở vùng bụng.
Testosterone là hormone sinh dục nam quan trọng, có vai trò duy trì khối cơ và ảnh hưởng trực tiếp đến sự phân bố mỡ. Từ sau tuổi 30, nồng độ hormone này bắt đầu giảm trung bình 0,8–1,6% mỗi năm.
“Sự sụt giảm này làm chậm quá trình trao đổi chất, giảm khả năng tiêu hao năng lượng khi nghỉ ngơi. Đồng thời, tăng hoạt động của men lipoprotein lipase tại mô mỡ bụng, khiến mỡ dễ dàng tích tụ tại đây”, BS Duy cho hay.
Bên cạnh yếu tố nội tiết, thói quen sống đặc trưng ở tuổi trung niên cũng là một nguyên nhân quan trọng. Tình trạng ít vận động, công việc văn phòng ngồi nhiều, ăn tối muộn, thiếu ngủ và căng thẳng kéo dài (stress) đều góp phần làm tăng mỡ bụng.
Cụ thể, stress mạn tính làm tăng hormone cortisol, một loại hormone có tác dụng thúc đẩy quá trình tích tụ mỡ ở vùng eo và bụng.
Một nghiên cứu trên tạp chí European Journal of Clinical Nutrition cho thấy, ngay cả ở nhóm nam giới không uống bia, vòng bụng vẫn tăng trung bình 1,8cm trong 8,5 năm do tuổi tác và giảm hoạt động thể chất.
Để cải thiện tình trạng này, BS Duy khuyến nghị nam giới cần điều chỉnh toàn diện về lối sống. Cụ thể, xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, ưu tiên protein chất lượng cao, tăng cường rau xanh và chất xơ, đồng thời giảm tinh bột tinh chế và đường.
Bên cạnh đó, việc kết hợp tập luyện sức mạnh (tập tạ) và các bài tập cardio (150 phút/tuần) sẽ giúp đốt mỡ hiệu quả và duy trì khối cơ. Ngoài ra, ngủ đủ 7-8 giờ mỗi đêm và quản lý căng thẳng cũng đóng vai trò then chốt.
“Trong trường hợp có các dấu hiệu như giảm ham muốn, mệt mỏi kèm theo mỡ bụng tăng nhanh, nam giới nên đến các cơ sở y tế để kiểm tra nồng độ testosterone và có hướng can thiệp kịp thời”, BS Duy khuyến cáo.
