Lễ hội chùa Thầy là lễ hội dân gian tiêu biểu của xứ Đoài, gắn liền với chùa Thầy – di tích quốc gia đặc biệt. Lễ hội tưởng nhớ thiền sư Từ Đạo Hạnh – một vị thiền sư dưới thời nhà Lý, là người mở đầu cho tín ngưỡng thờ Thánh Tổ, cũng là ông tổ của nghề múa rối nước truyền thống.
Lễ hội chùa Thầy được ghi danh di sản vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia” năm 2024.
Lễ hội chùa Thầy gồm hai phần: Nghi lễ và các diễn xướng dân gian. Các nghi lễ chính hiện còn lưu giữ: Lễ tế khai hội, Lễ mộc dục, Lễ phục nghinh bài vị – Lễ cúng yên vị; Lễ tế và Lễ rước và các chương trình biểu diễn nghệ thuật đặc sắc.
Lễ hội chùa Thầy là hình thức sinh hoạt cộng đồng độc đáo, thể hiện bản sắc đặc trưng văn hóa cộng đồng cư dân nông nghiệp tại xã Sài Sơn (Quốc Oai, Hà Nội). Lễ hội là biểu tượng của tinh thần đoàn kết, là sự liên kết cộng đồng sâu sắc giữa các thôn làng tham gia lễ hội và cộng đồng nhân dân trong vùng.
Cùng đó, tại Lễ hội chùa Thầy 2025 có hoạt động trình diễn múa rối nước tại Thủy đình, hồ Long Trì; các chương trình nghệ thuật biểu diễn di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc của huyện Quốc Oai như hát Chèo, Tuồng, hát Dô, hát ví, hát dân ca, biểu diễn cồng chiêng đồng bào dân tộc Mường trên địa bàn huyện...
Trong khuôn khổ lễ hội năm 2025, UBND huyện Quốc Oai tổ chức Tuần lễ văn hóa du lịch, xúc tiến thương mại, với 150 gian hàng giới thiệu, quảng bá các sản phẩm văn hóa, du lịch, ẩm thực và sản phẩm làng nghề tại địa phương.
