Mạnh dạn triển khai
Trao đổi với Báo Giáo dục và Thời đại, NGƯT, TS Hoàng Đình Xuân, Hiệu trưởng Trường THPT Khương Đình, phường Khương Đình (Hà Nội) cho hay, trong kỷ nguyên hội nhập quốc tế, ngôn ngữ không chỉ là công cụ giao tiếp hàng ngày mà đã trở thành chìa khóa khai phá kho tàng tri thức nhân loại.
Chủ trương từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học đang được triển khai mạnh mẽ, trong đó có việc tích hợp dạy các môn học bằng tiếng Anh.
Vừa qua, Trường THPT Khương Đình đã triển khai thành công tiết dạy môn Toán bằng tiếng Anh của cô Nguyễn Xuân Dung ở lớp 10A6 và cô Đỗ Mai Chi lớp 10A11.
Toán học vốn được coi là ngôn ngữ chung của thế giới – môn học mang tính logic, chuẩn xác và vượt qua rào cản văn hóa. Khi kết hợp dạy Toán bằng tiếng Anh, học sinh không chỉ học các công thức hay phương pháp giải bài tập mà còn được tiếp xúc với hệ thống thuật ngữ chuyên ngành chuẩn quốc tế.
Ý nghĩa của việc dạy Toán bằng tiếng Anh nằm ở sự giao thoa tư duy. Học sinh tiếp cận bài toán qua ngôn ngữ thứ hai sẽ phát triển đồng thời cả tư duy logic toán học lẫn tư duy ngôn ngữ. Những khái niệm như polynomial (đa thức), derivative (đạo hàm) hay matrix (ma trận) khi được thẩm thấu qua các ngữ cảnh trực quan giúp học sinh thoát khỏi cách học vẹt hay ghi nhớ thụ động.
Không chỉ vậy, học môn Toán bằng tiếng Anh còn là cầu nối trực tiếp giúp các em học sinh có thể tiếp cận với các kỳ thi đánh giá năng lực quốc tế, tạo lợi thế cạnh tranh vượt trội khi săn học bổng hoặc theo học tại các trường đại học hàng đầu trong nước và nước ngoài.
Theo NGƯT, TS Hoàng Đình Xuân, để tiếng Anh thực sự trở thành ngôn ngữ thứ hai chứ không chỉ dừng lại ở một ngoại ngữ, môi trường sử dụng đóng vai trò quyết định. Nếu chỉ học tiếng Anh qua các giờ ngữ pháp hay giao tiếp cơ bản, học sinh khó đạt đến độ phản xạ tự nhiên.
Dùng tiếng Anh để giảng dạy các môn học chính là giải pháp tạo ra môi trường ngôn ngữ (language immersion) tự nhiên và bền vững. Trong môi trường đó, tiếng Anh trở thành công cụ trực tiếp để tư duy, tranh luận, giải quyết vấn đề và tiếp thu tri thức mới. Học sinh dùng tiếng Anh để tính toán, diễn giải hiện tượng vật lí, phân tích quá trình sinh học hay thảo luận về các sự kiện lịch sử thế giới.
"Nhờ tần suất xuất hiện và sử dụng cao trong các giờ học hàng ngày, kể cả thông qua hệ thống bảng biển song ngữ Việt - Anh tại trường, tiếng Anh sẽ tự nhiên đi vào phản xạ của học sinh, giúp các em đạt đến sự thành thạo và tự tin như tiếng mẹ đẻ", NGƯT, TS Hoàng Đình Xuân chia sẻ thêm.
Cần chú ý tới yếu tố con người
ThS Nguyễn Thị Huyền - Hiệu trưởng Trường THPT Hoài Đức C (xã Sơn Đồng, Hà Nội) nhìn nhận, việc dạy một số môn học bằng tiếng Anh giúp học sinh không chỉ học tiếng Anh như một môn học tĩnh mà được sử dụng tiếng Anh như một công cụ để tiếp thu kiến thức chuyên ngành; phát triển tư duy ngôn ngữ trực tiếp, mở rộng vốn từ vựng phong phú và nâng cao các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết trong môi trường học thuật.
Dù vậy, việc tìm kiếm giáo viên vừa vững chuyên môn lại có khả năng giảng dạy, tương tác và giải đáp thắc mắc chuyên sâu bằng tiếng Anh cho học sinh cũng là một trong những thách thức mà các nhà trường sẽ phải đối mặt. Bối cảnh hiện nay, công tác bồi dưỡng, nâng cao năng lực tiếng Anh cho giáo viên cần được quan tâm một cách đúng mức.
"Đội ngũ của nhà trường có nhiều giáo viên trẻ nên có những thuận lợi nhất định khi triển khai việc sử dụng tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai trong giảng dạy một số môn học. Tuy nhiên, chất lượng tuyển sinh đầu vào chưa cao, việc sử dụng tiếng Anh của một bộ phận học sinh chưa thực sự thành thạo. Để thực hiện tốt chủ trương này cần một lộ trình chứ không thể trong ngày một ngày hai", ThS Nguyễn Thị Huyền trao đổi.
Theo các chuyên gia, giảng dạy các môn học bằng tiếng Anh chính là việc chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước trong thời đại chuyển đổi số và hội nhập. Một thế hệ học sinh vừa giỏi chuyên môn, vừa thành thạo ngoại ngữ chuyên ngành sẽ là lực lượng nòng cốt thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghệ cao, nghiên cứu khoa học và kinh tế tri thức.
Đồng thời, dạy các môn học bằng tiếng Anh cũng là bước đi thiết thực để các trường học từng bước hội nhập với các chuẩn mực giáo dục quốc tế, thu hút chuyên gia, giáo viên nước ngoài và tạo điều kiện trao đổi học sinh toàn cầu, góp phần nâng cao vị thế và uy tín của hệ thống giáo dục Việt Nam trên trường quốc tế.
