Với thông điệp “Giữ ký ức – Gieo tri thức – Lan tỏa giá trị”, sự kiện không chỉ là hoạt động văn hóa đọc mà còn thể hiện trách nhiệm của chính quyền TPHCM trong gìn giữ, phát huy giá trị di sản lịch sử, chăm lo đời sống tinh thần, nâng cao khả năng tiếp cận tri thức cho người dân Côn Đảo, nhất là thế hệ trẻ.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM, Phó Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam, Trưởng Ban tổ chức Hội sách, nhấn mạnh: Côn Đảo đang từng ngày đổi mới và phát triển, nhưng những địa danh như Trại Phú Hải, Cầu tàu 914 cùng hệ thống di tích lịch sử vẫn luôn là chứng tích thiêng liêng về một thời kỳ đấu tranh không thể nào quên, ghi dấu sự hy sinh của biết bao thế hệ vì tổ quốc.
Theo ông Nguyễn Ngọc Hồi, gìn giữ Côn Đảo hôm nay không chỉ là bảo tồn công trình, di tích hay hiện vật lịch sử, mà còn là bảo tồn những giá trị tinh thần, câu chuyện và ký ức của vùng đất này. Di sản chỉ thực sự sống khi được hiểu, được trân trọng và được trao truyền qua các thế hệ.
Từ tinh thần đó, Hội sách năm nay lấy cảm hứng từ tác phẩm “Những lá thư thời chiến Việt Nam” do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật ấn hành, lựa chọn những lá thư thời chiến làm mạch dẫn cho thiết kế không gian và nội dung chương trình. Những trang thư lưu giữ tình cảm, niềm tin, lý tưởng sống, lòng yêu nước và khát vọng hòa bình của một thế hệ đã sống, chiến đấu, hy sinh vì tổ quốc. Qua không gian trưng bày sách, tư liệu, hình ảnh, các chương trình... những câu chuyện lịch sử được tái hiện bằng ngôn ngữ gần gũi, giàu cảm xúc, góp phần bồi đắp nhận thức và trách nhiệm của công chúng đối với quá khứ.
Một trong những điểm nhấn của Hội sách là việc giới thiệu tư liệu, hình ảnh về Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Đây không chỉ là hoạt động thông tin, tuyên truyền mà còn góp phần lan tỏa ý nghĩa nhân văn sâu sắc của công tác đền ơn đáp nghĩa, nhắc nhớ trách nhiệm của xã hội trong hành trình tìm lại tên tuổi, quê hương và gia đình cho những người đã hy sinh vì đất nước.
Trước thềm khai mạc, chương trình giao lưu “Thư viện Người – Những cuốn sách sống về lòng yêu nước” với sự tham gia của các cựu tù chính trị Côn Đảo đã mang đến những câu chuyện chân thực, xúc động từ chính những người từng trải qua năm tháng tù đày. Tiếp nối dấu ấn của Hội sách năm 2025, năm nay Ban tổ chức còn giới thiệu chương trình chuyển thể tác phẩm văn học “Côn Đảo – Lời gửi mai sau” tại Di tích Trại Phú Hải, góp phần đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng thông qua hình thức biểu diễn nghệ thuật.
Đáng chú ý, Hội sách không dừng lại ở hoạt động trưng bày, giới thiệu và quảng bá xuất bản phẩm mà chú trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành những nguồn lực thiết thực phục vụ cộng đồng. Tại lễ khai mạc, Ban tổ chức và các đơn vị đồng hành đã trao tặng nhiều tủ sách, không gian đọc, tư liệu và học bổng cho người dân, học sinh Côn Đảo.
Trong đó, Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM trao tặng tủ sách lý luận chính trị cho Đặc khu Côn Đảo, góp phần cung cấp nguồn tài liệu phục vụ công tác nghiên cứu, học tập lý luận chính trị, giáo dục truyền thống, nâng cao năng lực và hiệu quả quản lý nhà nước của đội ngũ cán bộ địa phương.
Trong khuôn khổ Hội sách, Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM và UBND Đặc khu Côn Đảo phối hợp với Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam TPHCM tổ chức lễ thắp nến tưởng niệm, tri ân các anh hùng liệt sĩ, đồng bào yêu nước đã hy sinh tại Côn Đảo, tại Di tích lịch sử Cầu tàu 914. Hoạt động tiếp tục khẳng định sự gắn kết giữa bảo tồn di sản, giáo dục truyền thống và phát huy các giá trị nhân văn trong đời sống đương đại.
Theo ông Nguyễn Ngọc Hồi, quán triệt tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 17/3/2026 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới, TPHCM đang tập trung triển khai nhiều chủ trương, giải pháp xây dựng, phát triển văn hóa đọc, nâng cao chất lượng hoạt động xuất bản, đưa sách đến gần hơn với người dân.
Với thông điệp “Giữ ký ức – Gieo tri thức – Lan tỏa giá trị”, Hội sách “Huyền thoại Côn Đảo” năm 2026 gửi gắm thông điệp về trách nhiệm gìn giữ lịch sử, phát huy di sản và trao truyền tri thức cho các thế hệ. Đây cũng là sự tiếp nối tình cảm, trách nhiệm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TPHCM đối với Côn Đảo, vùng đất thiêng liêng của Tổ quốc, nơi quá khứ hào hùng cần được trân trọng, hiện tại cần được chăm lo và tương lai cần được vun đắp bằng tri thức, văn hóa và khát vọng phát triển.