Ngày 4/5, một đoàn xe tải đã vận chuyển gần 302.000 chữ ký đến Văn phòng Bầu cử Alberta ở Edmonton, trong khi hơn 300 người ủng hộ tập trung bên ngoài, vẫy cờ tỉnh và hô vang "Alberta vững mạnh".
Con số này cao hơn nhiều so với 177.732 chữ ký cần thiết theo quy định về sáng kiến công dân của Alberta, tương đương với 10% tổng số phiếu bầu trong cuộc bầu cử cấp tỉnh trước đó.
Các cơ quan bầu cử vẫn chưa xác minh chữ ký cho bản kiến nghị, được đặt tên là “Cuộc trưng cầu dân ý liên quan đến độc lập Alberta”, để tiến hành.
Sáng kiến này được thiết lập dưới khẩu hiệu “Hãy giữ cho Alberta tự do” và được hỗ trợ bởi Dự án Thịnh vượng Alberta - một tổ chức phi lợi nhuận ủng hộ chủ quyền.
Câu hỏi được đề xuất là: “Bạn có đồng ý tỉnh Alberta nên ngừng là một phần của Canada và trở thành một quốc gia độc lập?”.
Các nhà hoạt động nhóm Stay Free Alberta hy vọng câu hỏi này sẽ được đưa vào cuộc trưng cầu dân ý cấp tỉnh, dự kiến diễn ra vào tháng 10/2026.
Thủ hiến Alberta Danielle Smith trước đó cho biết, nếu đơn kiến nghị được xác minh, chính quyền tỉnh sẽ đưa vấn đề này ra trưng cầu dân ý.
Tuy nhiên, bà Smith nhấn mạnh, cá nhân bà không ủng hộ động thái này.
Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy độc lập vẫn là quan điểm thiểu số ở Alberta, với cuộc khảo sát của Viện Angus Reid vào tháng 2/2026 cho thấy 65% số người được hỏi sẽ bỏ phiếu ở lại Canada, trong khi 29% sẽ bỏ phiếu rời đi.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng kéo dài giữa Alberta và Ottawa về chính sách năng lượng, thuế, quy định môi trường và quyền tiếp cận thị trường xuất khẩu dầu khí của tỉnh.
Alberta là khu vực sản xuất năng lượng chủ chốt của Canada, nơi sản xuất hơn 80% lượng dầu thô và 60% sản lượng khí đốt tự nhiên của cả nước, đồng thời có GDP bình quân đầu người cao nhất trong số các tỉnh của Canada.
Tuy nhiên, một cuộc trưng cầu dân ý thành công ở cấp tỉnh không tự động biến Alberta thành một quốc gia độc lập.
Theo Đạo luật Minh bạch của Canada, Hạ viện phải xác định liệu câu hỏi và kết quả trưng cầu dân ý có thể hiện rõ ràng sự ủng hộ ly khai hay không trước khi các cuộc đàm phán có thể bắt đầu.
Nỗ lực giành độc lập cũng đang đối mặt với thách thức pháp lý từ bộ tộc Sturgeon Lake Cree Nation, vốn cho rằng việc Alberta ly khai tiềm năng sẽ vi phạm các quyền theo hiệp ước với người bản địa.
Bộ tộc này đã yêu cầu tòa án tạm dừng quá trình này và nói rằng tỉnh không có quyền rời khỏi Canada hoặc mang theo lãnh thổ theo hiệp ước.
