Siêu nhân (Superman) lần đầu xuất hiện trên truyện tranh vào cuối những năm 1930, không chỉ là hình tượng về sức mạnh và tốc độ, mà còn là kiểu anh hùng mới trong thế giới đang lao nhanh đến Thế chiến thứ Hai.
Ra đời trong thời loạn
Số đầu tiên của Action Comics giới thiệu Superman đến độc giả Mỹ vào mùa Hè năm 1938, khi thế giới đang bên bờ vực của cuộc chiến đẫm máu nhất trong lịch sử. Đức Quốc xã vừa chiếm Áo và dự định tiến quân vào Ba Lan. Tháng 9/1939, cả Anh và Pháp đều tuyên chiến với Đức, đánh dấu sự khởi đầu chính thức của Thế chiến II.
Tuy nhiên, lúc này Hoa Kỳ vẫn giữ được hòa bình. Cho đến khi Nhật Bản tấn công Trân Châu Cảng vào ngày 7/12/1941, người Mỹ vẫn chia rẽ về việc có nên tham chiến hay không. Một bộ phận đáng kể dân chúng cho rằng Hoa Kỳ nên giữ thái độ trung lập.
Với tình hình này, những người sáng tạo ra Superman, nhà văn Jerry Siegel và họa sĩ Joe Shuster, cảm thấy cần phải thận trọng trong cách truyền tải thông điệp của mình. Bắt đầu từ Action Comics số 17, ra mắt tháng 10/1939 - hơn hai năm trước sự kiện Trân Châu Cảng - Superman xuất hiện trên trang bìa với hình ảnh những người lính bình thường, chiến đấu với mũ sắt phổ biến.
Vào tháng 2/1940, gần hai năm trước sự kiện Trân Châu Cảng, “Người đàn ông Thép” đã xuất hiện trong loạt truyện tranh in trên báo, một nhân vật giống hệt Adolf Hitler. Loạt truyện tranh này thận trọng, tránh nhắc đến tên nhà độc tài Đức, thay vào đó gọi ông là Amork và đất nước của ông là Blitzen.
Tuy nhiên, cùng tháng đó, tạp chí Look đã đăng một truyện tranh đặc biệt do Siegel và Shuster sáng tác. Với tựa đề “Siêu nhân sẽ chấm dứt chiến tranh như thế nào?”, truyện không hề né tránh những chi tiết cụ thể - công khai nêu tên Hitler là một nhân vật phản diện. Trong truyện, Siêu nhân túm cổ Quốc trưởng và đe dọa ông ta bằng “một cú đấm không mang tính Aryan vào hàm”.
Cuối cùng, Action Comics số 43 - phát hành tháng 10/1940 đã xóa tan mọi nghi ngờ còn sót lại về vị thế của Siêu nhân và những người sáng tạo ra. Bìa truyện có hình một lính dù lao từ trên trời xuống bắn Superman. Băng tay hình chữ “vạn” nổi bật cho thấy rõ đó là một tên phát xít. Bìa truyện của tháng tiếp theo đã miêu tả Siêu nhân vô hiệu hóa một đội pháo binh Đức Quốc xã bằng cách bẻ cong nòng pháo của chúng làm đôi.
Sức mạnh đặc biệt
Chính phủ Hoa Kỳ thấy được giá trị tiềm năng của Siêu nhân đối với nỗ lực chiến tranh. Họ nhanh chóng giao cho nhân vật này nhiệm vụ quảng bá trái phiếu và tem chiến tranh, thúc đẩy các chiến dịch thu gom phế liệu, đồng thời khuyến khích người Mỹ trồng “vườn chiến thắng”, cùng nhiều nhiệm vụ khác.
Nhưng Siêu nhân còn có sức mạnh hơn trên mặt trận tuyên truyền. Hội đồng Chiến tranh của các Nhà văn (WWB), tổ chức được chính phủ liên bang tài trợ, đặc biệt quan tâm đến truyện tranh. Bắt đầu từ tháng 4/1943, WWB sử dụng truyện tranh để định hình nhận thức của công chúng về chủng tộc và sắc tộc, cũng như xây dựng sự ủng hộ cho nỗ lực chiến tranh của Mỹ.
Họ nhận thấy truyện tranh có phạm vi tiếp cận rộng rãi đặc biệt trong xã hội Mỹ - hấp dẫn cả trẻ em lẫn người lớn, dân thường lẫn quân nhân. Gần một nửa số binh lính và thủy thủ thường xuyên đọc truyện tranh, và hải quân đã xếp truyện tranh cùng với nước, lương thực và đạn dược là “vật dụng thiết yếu” cho lính thủy đánh bộ đồn trú trên đảo Midway. Lúc này, không có truyện tranh nào phổ biến hơn Siêu nhân, số liệu thống kê cho thấy riêng truyện tranh này đã bán được khoảng 10 triệu bản vào năm 1941.
Siêu nhân không phải là siêu anh hùng duy nhất thể hiện sức mạnh chống lại Đệ tam Đế chế và các thế lực Trục khác. Batman và Robin đã góp phần, cũng như Wonder Woman, Sub-Mariner, Human Torch, Captain Marvel và Green Hornet… Nhưng dường như Siêu nhân mới là nhân vật khiến Đức Quốc xã tức giận nhất.
Khi Hoa Kỳ tham chiến, Siêu nhân mở rộng cuộc chiến của mình sang Nhật Bản và đôi khi cả Ý của nhà độc tài Benito Mussolini. Tuy nhiên, Siêu nhân và các siêu anh hùng khác dường như dành một sự căm ghét đặc biệt cho Đức Quốc xã, kẻ thù kiên định và mạnh mẽ nhất về mặt biểu tượng.
Khả năng bất khả xâm phạm của Superman trước mọi thứ, ngoại trừ kryptonite (một loại khoáng chất ngoài hành tinh được cho là có đặc tính tước bỏ sức mạnh của Superman) đã đặt ra thách thức bất thường cho những người sáng tạo ra. Mọi đứa trẻ ở Mỹ đều biết rằng, Superman có thể chiến thắng bất kỳ cuộc chiến nào chỉ trong năm phút.
Vậy nên, ngoài việc thỉnh thoảng minh họa bìa, truyện tranh đã giữ Siêu nhân tránh xa tiền tuyến và giới hạn ở hậu phương, nơi nhân vật này có thể ngăn chặn gián điệp và phá hoại của phe Trục.
Trong một mẩu báo đáng nhớ năm 1942, Superman được giao nhiệm vụ giải cứu Ông già Noel, sau khi Bộ trưởng tuyên truyền Joseph Goebbels ngoài đời thực tuyên bố sẽ không có Giáng sinh năm đó. Superman không chỉ cứu Ông già Noel, mà còn thay thế đàn tuần lộc của ông, đảm bảo quà tặng của mọi người được đặt dưới gốc cây thông Noel đúng giờ.
Sau chiến tranh, Superman tiếp tục những cuộc phiêu lưu mới, đối mặt với những kẻ phản diện mới và duy trì được sự yêu mến lâu dài mà nhiều siêu anh hùng cùng thời không có được.
Trong truyện tranh, Siêu nhân sống và làm việc tại thành phố hư cấu Metropolis, tình cờ lại là tên của một thị trấn nhỏ ở miền Nam Illinois. Năm 1972, địa phương này tự nhận là quê hương của Siêu nhân. Họ dựng bức tượng người hùng cao 4,5 mét đặt bên ngoài tòa án; bảo tàng trưng bày các kỷ vật của Siêu nhân và một lễ hội Siêu nhân diễn ra vào tháng 6 hằng năm.
