Tên lửa đạn đạo và sự khác biệt

GD&TĐ - Hãng thông tấn Kommersant đã có bài viết nêu ra những điểm khác biệt chính giữa hai loại tên lửa đạn đạo và hành trình hiện nay.

Tên lửa đạn đạo chiến thuật Iskander-M.
Tên lửa đạn đạo chiến thuật Iskander-M.

Tên lửa đạn đạo

Được cung cấp năng lượng bởi một động cơ đơn lẻ hoặc một loạt động cơ hoạt động theo từng giai đoạn để đẩy chúng đến quỹ đạo cần thiết.

Tên lửa đạn đạo bay lên hàng chục km vào bầu khí quyển, loại bỏ động cơ và bộ đẩy trên đường đi, trong khi những tên lửa lớn hơn như ICBM sẽ rời khỏi bầu khí quyển hoàn toàn, sau đó phần chiến đấu của chúng tách ra và bắt đầu lao xuống mục tiêu dưới mặt đất theo hình vòng cung.

Tên lửa đạn đạo thường có ba giai đoạn bay, bắt đầu bằng giai đoạn tăng tốc, tiếp theo là giai đoạn giữa hành trình và cuối cùng là giai đoạn ba, trong đó phần chiến đấu bắt đầu hành trình lướt tới mục tiêu của nó.

Một số tên lửa còn có giai đoạn thứ tư riêng biệt, bắt đầu sau giai đoạn tăng tốc, trong đó tên lửa mang nhiều đầu đạn độc lập (MIRV) sẽ thay đổi quỹ đạo và thả mồi bẫy để gây nhầm lẫn và vô hiệu hóa hệ thống phòng thủ tên lửa của đối phương.

Một số tên lửa đạn đạo có thể thay đổi quỹ đạo của chúng, miễn là nhiên liệu của tên lửa cho phép nhằm gây khó khăn cho nỗ lực đánh chặn của đối phương, từ đó làm tăng hiệu quả chiến đấu.

Ví dụ, tên lửa siêu thanh Avangard của Nga được phóng vào không gian bằng ICBM thông thường, nhưng trở nên cơ động sau khi tách khỏi tên lửa mẹ. Các đầu đạn MIRV cũng thường chứa các động cơ tên lửa nhỏ và dẫn hướng quán tính, cho phép thay đổi quỹ đạo trước khi các đầu đạn riêng lẻ tách ra.

Tên lửa hành trình

Tên lửa hành trình là vũ khí chạy bằng động cơ phản lực, bay trong bầu khí quyển trong suốt chuyến bay. Trên thực tế, chúng thường bay ở độ cao cực thấp, bám địa hình để tránh bị phát hiện.

Những vũ khí này được thiết kế để tấn công chính xác vào một loạt các mục tiêu trên mặt đất và trên biển và nếu được trang bị đầu đạn hạt nhân, có thể nhắm vào các khu vực xây dựng lớn hoặc toàn bộ nhóm tác chiến tàu sân bay (ví dụ như trường hợp P-800 Oniks của Nga).

Các cuộc tấn công của tên lửa hành trình thông thường có thể được hiệu chỉnh để tấn công các mục tiêu nhỏ như các tòa nhà riêng lẻ hoặc boongke.

Tên lửa hành trình vẫn có thể cơ động khi tiếp cận mục tiêu, có GPS, dẫn đường quán tính, lập bản đồ địa hình và/hoặc các công cụ khác để dẫn đường. Một số thiết kế cho phép người vận hành tự tay dẫn đường tên lửa ở giai đoạn cuối.

Thế mạnh, điểm yếu của đạn đạo và hành trình

Tên lửa hành trình thường rẻ hơn nhiều (chỉ tốn 15% so với tên lửa đạn đạo chiến thuật thông thường), với việc phóng tên lửa khó phát hiện hơn và tên lửa có độ chính xác cao hơn.

Tuy nhiên, trừ khi chúng được trang bị vũ khí hạt nhân, hỏa lực của chúng thường thấp hơn, với tên lửa hành trình phóng từ trên không AGM-86 ALCM của Mỹ có phần chiến đấu lớn nhất trong loại vũ khí này - 1.362 kg, trong khi hầu hết các tên lửa hành trình trung bình khoảng 500 kg.

Tên lửa đạn đạo thường kém chính xác hơn (với sai số tròn hồng tâm - CEP, được đo bằng hàng chục hoặc thậm chí hàng trăm mét, so với mét của tên lửa hành trình), nhưng có một số lợi thế riêng biệt - trong đó rõ ràng nhất là trọng lượng phần chiến đấu (ví dụ, RS-28 Sarmat của Nga có đầu đạn 10.000 kg).

Phương pháp tạo vòng cung của tên lửa đạn đạo cũng cho phép đầu đạn của chúng tăng tốc đến tốc độ đáng kinh ngạc (thường là siêu thanh), trong khi tên lửa hành trình thường duy trì tốc độ cận âm trong suốt hành trình, khiến chúng dễ bị đánh chặn hơn và giảm lực động học khi lao vào mục tiêu.

Tin tiêu điểm

Đừng bỏ lỡ

Ông Nguyễn Thiện Thuật vẫn giữ thói quen đọc báo mỗi ngày.

Người thầy của núi

GD&TĐ - Từ lớp học tre nứa năm 1959 đến mái trường hôm nay, ông Nguyễn Thiện Thuật vẫn giữ trọn niềm tin vào con đường học tập của con em vùng Tây Bắc.

Người con dân tộc Si La Lỳ Phú Hừ sẽ là tấm gương để học sinh vùng cao noi theo.

Lỳ Phú Hừ - niềm tự hào của bản Si La

GD&TĐ - Từ bản Nậm Sinh heo hút của xã Mường Nhé (Điện Biên), hành trình học tập của Lỳ Phú Hừ, người dân tộc Si La, trở thành câu chuyện truyền cảm hứng cho học sinh vùng cao.

Ảnh minh họa INT.

Tự chủ gắn với chất lượng

GD&TĐ - Bảo đảm và kiểm định chất lượng giáo dục là một trong những cải cách quan trọng được thể chế hóa tại Luật Giáo dục đại học 2018, gắn chặt với việc thực hiện tự chủ và trách nhiệm giải trình của cơ sở giáo dục.