Một trong những điểm mới chưa từng triển khai từ trước tới nay là Bộ GD&ĐT đề xuất, điểm xét, trúng tuyển các phương thức, tổ hợp môn sử dụng để xét tuyển phải được quy đổi tương đương về một thang điểm chung, thống nhất đối với từng chương trình, ngành, nhóm ngành đào tạo.
Đề xuất trên nhận được sự quan tâm của dư luận và thể hiện trong Dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế tuyển sinh trình độ đại học, tuyển sinh trình độ cao đẳng ngành Giáo dục Mầm non.
Đề xuất này có thể hiểu: Tất cả thí sinh dự tuyển vào một ngành đào tạo được xét tuyển công bằng dựa trên một thang điểm và điểm chuẩn trúng tuyển chung. Phương án này sẽ tăng cơ hội trúng tuyển cho những thí sinh có năng lực thực sự và đồng nghĩa với chất lượng đầu vào của cơ sở đào tạo tăng theo.
Nhìn lại công tác tuyển sinh những năm qua cho thấy, đa số cơ sở giáo dục đại học phân bổ chỉ tiêu cho từng phương thức xét tuyển, thậm chí áp dụng đến từng tổ hợp môn xét tuyển. Trên cơ sở đó, các trường xây dựng tiêu chí xét tuyển để tính điểm xét của thí sinh và xác định điểm trúng tuyển từ cao xuống thấp cho tới hết chỉ tiêu của phương thức, tổ hợp môn xét tuyển. Vì lẽ đó, mỗi trường xuất hiện nhiều điểm trúng tuyển khác nhau, tương ứng với ngành đào tạo, tổ hợp xét tuyển và phương thức xét tuyển.
Khách quan mà nói, bằng cách tuyển sinh trên, các cơ sở giáo dục đại học có thể sử dụng phương án xét tuyển sớm để chủ động hoàn thành kế hoạch tuyển sinh. Song ưu điểm này trở thành nhược điểm khi các trường khó có cơ sở khoa học, thực tiễn cho việc phân bổ chỉ tiêu giữa các phương thức hay tổ hợp xét tuyển của một ngành đào tạo. Điều này dẫn tới sự chênh lệch điểm trúng tuyển một cách bất hợp lý giữa các phương thức, tổ hợp môn xét tuyển.
Bằng chứng là, những năm gần đây, điểm chuẩn của phương thức xét tuyển theo điểm thi tốt nghiệp THPT bị đẩy lên cao do chỉ tiêu dành cho phương thức này không còn nhiều. Tình trạng này càng diễn ra “gay gắt” với những ngành, trường “hot”.
Có những ngành điểm chuẩn “đạt đỉnh” 30 điểm/tổ hợp 3 môn xét tuyển, thế nên mới xuất hiện tình huống “dở khóc dở cười” khi có thí sinh đạt 30 điểm/3 môn chưa chắc trúng tuyển. Thực trạng này, vô hình trung gây bất công bằng trong công tác tuyển sinh, nhất là với thí sinh không có điều kiện tiếp cận nhiều phương thức xét tuyển của cơ sở đào tạo.
Vì vậy, việc thống nhất quy đổi tương đương điểm xét của các phương thức, tổ hợp môn xét tuyển về một thang điểm chung là lời giải cần thiết cho bài toán thực tiễn nêu trên. Từ đó, các trường xác định điểm trúng tuyển từ cao xuống thấp cho hết chỉ tiêu của chương trình, ngành, nhóm ngành đào tạo, trừ trường hợp xét tuyển thẳng, xét tuyển sớm các thí sinh có năng lực, thành tích vượt trội.
Muốn vậy, cơ sở đào tạo cần nghiên cứu để quy định lại việc cộng điểm các chứng chỉ ngoại ngữ và điểm ưu tiên khác. Qua đó, hạn chế gây bất công bằng giữa các thí sinh có điều kiện đầu tư cho học tập khác nhau. Khi đó, tất cả thí sinh dự tuyển vào một ngành đào tạo sẽ được xét tuyển công bằng dựa trên thang điểm và điểm chuẩn trúng tuyển chung, cơ hội trúng tuyển của thí sinh có năng lực thực sự sẽ tăng lên.
