Đổi mới phương thức đào tạo qua ứng dụng công nghệ số
Ngày nay, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, sự phổ biến của hồ sơ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, các hệ thống quản lý bệnh viện, nhà thuốc cùng ứng dụng công nghệ hiện đại đang làm thay đổi nhanh chóng môi trường làm việc của ngành Y tế.
Trong bối cảnh đó, người học ngành sức khỏe ngày nay không chỉ dừng lại ở yêu cầu “biết nghề” mà còn phải “làm được nghề trong môi trường số”.
Nhận thức rõ tính cấp thiết này, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đào tạo khối ngành sức khỏe, điển hình là Trường Cao đẳng Y tế Tiền Giang (nay là trường Cao đẳng Y tế Đồng Tháp) tích cực đẩy mạnh mô hình đào tạo kết hợp chuyển đổi số với sự đồng hành thực chất của cộng đồng doanh nghiệp và cơ sở y tế.
Đây được xác định là giải pháp then chốt nhằm nâng cao kỹ năng thực hành, năng lực thích ứng và mở rộng cơ hội việc làm bền vững cho sinh viên sau khi tốt nghiệp.
Chia sẻ về định hướng chuyển đổi số của nhà trường, cô Trương Thị Thu Trang, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Y tế Đồng Tháp chia sẻ, nhà trường xác định chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp không đơn thuần là đưa tài liệu lên môi trường trực tuyến, mà quan trọng hơn là đổi mới phương thức dạy, cách học, cách quản lý và đánh giá năng lực nghề nghiệp của sinh viên.
Mục tiêu cao nhất là làm sao để người học ra trường có đủ năng lực chuyên môn, kỹ năng số và đáp ứng ngay yêu cầu làm việc thực tế tại các cơ sở y tế, doanh nghiệp.
Đặc thù của đào tạo trong lĩnh vực sức khỏe là yêu cầu rất cao về thực hành nghề nghiệp. Sinh viên không chỉ cần nắm vững lý thuyết mà phải được hình thành đồng thời kiến thức chuyên môn, kỹ năng thực hành, kỹ năng giao tiếp, đạo đức nghề nghiệp, ý thức kỷ luật và khả năng xử lý các tình huống lâm sàng thực tế.
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, yêu cầu đối với người học càng có sự thay đổi rõ rệt. Sinh viên ngành y tế cần được trang bị thêm năng lực số, khả năng sử dụng thành thạo các phần mềm chuyên môn, khai thác thông tin, quản lý dữ liệu và thích ứng tốt với quy trình làm việc trên các nền tảng số tại bệnh viện, nhà thuốc hay các trung tâm y tế.
Nhận thức rõ tầm quan trọng đó, Trường Cao đẳng Y tế Tiền Giang đã từng bước đưa công nghệ số vào toàn bộ tiến trình giảng dạy và quản lý.
Nhà trường chủ động xây dựng và khai thác hệ thống học liệu điện tử, các video hướng dẫn kỹ năng thao tác, hình ảnh trực quan, bài học tình huống nghề nghiệp, mã QR và các hình thức cung cấp thông tin trên môi trường số.
Điều này giúp sinh viên trở nên chủ động hơn trong học tập, có thể nghiên cứu và tiếp cận nội dung bài học mọi lúc, mọi nơi.
Đặc biệt, trong đào tạo kỹ năng nghề y dược, nhà trường chú trọng khai thác sâu các video kỹ năng, tình huống lâm sàng và nội dung mô phỏng. Nhờ đó, sinh viên được tiếp cận trước với các tình huống thực tế qua chu trình bài bản: “Xem trước - phân tích - thực hành - nhận phản hồi - điều chỉnh - thực hành lại” trước khi bước vào môi trường làm việc thực tế tại cơ sở y tế.
Bên cạnh đó, việc ứng dụng biểu mẫu điện tử và các công cụ quản lý trực tuyến cũng giúp tăng cường tương tác, kết nối thông tin giữa nhà trường, giảng viên hướng dẫn và đơn vị thực tập.
Dù đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, cô Trương Thị Thu Trang cùng Ban giám hiệu nhà trường luôn quán triệt nguyên tắc cốt lõi: “Công nghệ không thay thế thực hành. Công nghệ phải phục vụ thực hành”.
Đối với ngành sức khỏe, kỹ năng giao tiếp với người bệnh, thao tác kỹ thuật trực tiếp, xử lý tình huống y khoa và y đức vẫn bắt buộc phải được hình thành qua thực hành thực tế.
Do đó, mô hình đào tạo mà nhà trường kiên trì hướng tới là chuỗi liên kết chuẩn hóa: Học liệu số → Mô phỏng → Thực hành tại trường → Thực tập tại cơ sở y tế/doanh nghiệp → Đánh giá năng lực thực tế.
Sự kết hợp này giúp công nghệ phát huy tối đa vai trò hỗ trợ, tạo ra môi trường học tập hiện đại và nâng cao năng lực nghề nghiệp cho người học.
Xây dựng mạng lưới kết nối “Đào tạo - Thực tập - Tuyển dụng” bền vững
Tuy nhiên, để chuyển đổi số thực sự phát huy hiệu quả và giúp sinh viên có việc làm ngay sau khi ra trường, việc đổi mới nội tại nhà trường là chưa đủ mà cần có sự đồng hành sâu rộng từ phía các cơ sở y tế và doanh nghiệp.
Mối quan hệ giữa nhà trường và doanh nghiệp cần được chuyển từ trạng thái “phối hợp” sang “đồng hành” thực chất. Doanh nghiệp không nên chỉ dừng lại ở vai trò tiếp nhận sinh viên thực tập hay tuyển dụng đơn thuần, mà cần tham gia trực tiếp vào toàn bộ quá trình đào tạo của nhà trường.
Sự tham gia này cần được triển khai ngay từ khâu xác định nhu cầu và đặt hàng đào tạo. Các cơ sở y tế và doanh nghiệp cung cấp thông tin thực tế về vị trí việc làm cần tuyển, số lượng, yêu cầu trình độ, các kỹ năng mới cũng như công nghệ hiện đại đang áp dụng tại nơi làm việc.
Từ đó, hai bên phối hợp hình thành cơ chế: Doanh nghiệp đặt hàng → Nhà trường tổ chức đào tạo → Doanh nghiệp tham gia hướng dẫn, đánh giá → Doanh nghiệp ưu tiên tuyển dụng.
Song song đó, việc tiếp nhận phản hồi định kỳ từ phía sử dụng lao động giúp nhà trường kịp thời cập nhật, điều chỉnh chương trình đào tạo, chú trọng đúng các nội dung còn thiếu như kỹ năng nghề, kỹ năng số, giao tiếp, tác phong công nghiệp và an toàn lao động.
Để các định hướng hợp tác không dừng lại ở các buổi trao đổi hay biên bản ghi nhớ, Trường Cao đẳng Y tế Tiền Giang đề xuất xây dựng “Mạng lưới kết nối Đào tạo - Thực tập - Tuyển dụng”.
Mô hình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của các thành tố: Cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức hỗ trợ, Hiệp hội Doanh nghiệp, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp và người học.
Trong mạng lưới này, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo cơ chế, chính sách; các tổ chức xã hội và Hiệp hội Doanh nghiệp làm cầu nối chia sẻ thông tin thị trường lao động; nhà trường tập trung đào tạo phát triển năng lực chuyên môn và kỹ năng số; doanh nghiệp tham gia góp ý, hướng dẫn thực hành và tuyển dụng; còn sinh viên là trung tâm thụ hưởng trực tiếp kết quả hợp tác.
Toàn bộ mạng lưới vận hành theo chuỗi liên kết khép kín: Nhu cầu doanh nghiệp → Đặt hàng đào tạo → Đào tạo → Thực hành → Thực tập → Đánh giá → Tuyển dụng → Phản hồi và cải tiến chương trình.
Nói về kỳ vọng đối với mô hình kết nối này, cô Trương Thị Thu Trang cho biết, nhà trường mong muốn chuyển từ “kết nối theo sự kiện” sang “kết nối theo nhu cầu”, từ “hợp tác trên văn bản” sang “hợp tác bằng kết quả thực chất”.
Phản hồi của doanh nghiệp sau quá trình tuyển dụng và sử dụng lao động chính là thước đo quan trọng nhất để nhà trường biết mình cần điều chỉnh điều gì trong chương trình giảng dạy.
Khi nhà trường đào tạo đúng điều doanh nghiệp cần, doanh nghiệp đồng hành đúng điều người học cần, khoảng cách từ giảng đường đến việc làm sẽ ngày càng được rút ngắn.
Sự kết hợp hài hòa giữa giải pháp chuyển đổi số trong giảng dạy và việc xây dựng mạng lưới hợp tác doanh nghiệp bền vững chính là hướng đi chiến lược của Trường Cao đẳng Y tế Tiền Giang.
Điều này không chỉ nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp trong lĩnh vực sức khỏe mà còn đảm bảo mục tiêu cốt lõi: Đào tạo ra những người lao động có năng lực, thạo kỹ năng, làm đúng nghề và thích ứng tốt với sự phát triển không ngừng của thị trường lao động hiện đại.
