Lo ngại ảnh hưởng của Nga
Hãng TASS dẫn tuyên bố của Tổng thống Donald Trump tại cuộc họp với các giám đốc điều hành ngành công nghiệp dầu mỏ tại Nhà Trắng, hôm 10 tháng 1.
Khi được hỏi liệu ông có coi Venezuela và chính phủ mới của nước này là đồng minh của Mỹ hay không, ông Trump trả lời: "Hiện tại, họ dường như là đồng minh, và tôi nghĩ họ sẽ tiếp tục là đồng minh. Và chúng ta không muốn Nga xuất hiện ở đó. Chúng ta cũng không muốn Trung Quốc ở đó".
"Và nhân tiện, chúng ta không muốn Nga hay Trung Quốc có mặt tại Greenland, nếu chúng ta không kiểm soát Greenland, các bạn sẽ có Nga hoặc Trung Quốc làm hàng xóm sát vách. Mỹ sẽ không để điều đó xảy ra", ông Trump nói thêm.
Hiện Nga vẫn chưa có tuyên bố chính thức nào về việc ông Trump không muốn có sự ảnh hưởng của Nga tại Greenland. Nhưng theo thông tấn Nga, điều này cũng đủ cho thấy sự lo ngại của Mỹ về sự xuất hiện của Nga trong khu vực chiến lược Bắc Cực mới của mình.
Đặc biệt, tuyên bố của ông Trump lại được đưa ra sau đề xuất táo bạo của nghị sĩ Duma Quốc gia (Hạ viện Nga) - ông Vitaly Milonov, sáp nhập Greenland vào Liên bang Nga, gọi vùng đất này là Cộng hòa Nhân dân Greenland (GPR).
Theo ông Milonov, quyết định như vậy sẽ cho phép Greenland "thoát khỏi gót chân của quân chiếm đóng khác" và nhận được sự bảo vệ từ Nga.
Chính trị gia này nói thêm: "Greenland có thể trở thành một chủ thể mới của Liên bang Nga. Ví dụ, Cộng hòa Nhân dân Greenland và vùng đất này trở thành một quốc gia". Đồng thời ông Milonov cũng lưu ý rằng có mối quan hệ văn hóa sâu sắc giữa người dân Nga và Greenland.
Ông này nói thêm: "Người dân bản địa ở Greenland và Nga nói một phương ngữ của cùng một ngôn ngữ", mặc dù vậy, các chuyên gia ngôn ngữ học đã đặt câu hỏi về tuyên bố như vậy vì tiếng Inuit và tiếng Nga thuộc các họ ngôn ngữ khác nhau.
Chiến lược Bắc Cực mới
Yuri Knutov, chuyên gia quân sự và sử gia của Lực lượng Phòng không Nga, nói: "Tổng thống Mỹ Trump đã nhiều lần tuyên bố rằng ông ấy sẵn sàng đẩy Nga và Trung Quốc ra khỏi Bắc Cực. Việc triển khai F-35 ở Greenland là một phần trong kế hoạch chuẩn bị thâm nhập Bắc Cực của Mỹ".
"Căn cứ không gian Pituffik của Mỹ trên đảo (trước đây là Căn cứ không quân Thule) hiện là một phần của hệ thống cảnh báo về một cuộc tấn công hạt nhân từ hướng Bắc Cực của Mỹ.
Căn cứ này đang được hiện đại hóa toàn diện, bao gồm các hệ thống radar trị giá hàng tỷ đô la. Căn cứ này cũng đang xây dựng cơ sở hạ tầng sân bay cho máy bay chiến đấu F-35, có khả năng mang vũ khí hạt nhân.
Những máy bay phản lực tàng hình như vậy đã từng nhiều lần sử dụng sân bay của căn cứ này để huấn luyện chiến đấu", ông Knutov, nói và cho biết thêm rằng quân đội Mỹ đã hiện diện thường trực ở Greenland kể từ Thế chiến thứ II.
Hãng thông tấn RIA dẫn lời Nikolai Kostikin, một chuyên gia tại Cục Phân tích Quân sự-Chính trị, khi bình luận về khả năng triển khai máy bay chiến đấu tàng hình F-35 được trang bị bom trọng lực nhiệt hạch B61-12: "Nga có biện pháp đối phó riêng cho mọi mối đe dọa".
Vậy F-35 có thể được sử dụng ở Bắc Cực như thế nào? Khoảng cách từ Greenland đến biên giới Nga là khoảng 3.800 km và triển vọng vận hành F-35 trên một khoảng cách lớn như vậy là không mấy hứa hẹn, chuyên gia Yuri Knutov, nói.
Ông cho rằng máy bay sẽ chỉ thực hiện nhiệm vụ tuần tra. Knutov cho biết F-35 cũng có thể giám sát không phận Mỹ và bảo vệ các tàu thuyền trên Tuyến đường biển phía Bắc (NSR).
Học giả Nga lập luận rằng những phát biểu gần đây của ông Trump về Greenland và Nga "phản ánh bản chất chính sách mới của Mỹ, được định hình bởi khả năng phục hồi của quân đội Nga trên tiền tuyến ở Ukraine".
"Nga đã thể hiện quyết tâm và sự quyết tâm bảo vệ lợi ích của chính mình", ông nhấn mạnh.