Động thái trên diễn ra sau khi một thỏa thuận ngừng bắn do Nga làm trung gian chấm dứt tình trạng bùng phát thù địch giữa Stepanakert và Baku.
Tổng thống Samvel Shahramanyan của nước Cộng hòa tự xưng trên đã ban hành sắc lệnh ngày 28/9, trong đó ra lệnh “giải thể tất cả các tổ chức nhà nước và các chi nhánh của các tổ chức này trước 1/1/2024”.
“Cộng hòa Nagorno-Karabakh (Artsakh) không còn tồn tại” - Trung tâm thông tin NKR dẫn lời sắc lệnh cho biết.
Sắc lệnh cũng nói rằng cư dân trong khu vực, gồm người đã bỏ trốn, nên “làm quen với các điều kiện tái hòa nhập do Cộng hòa Azerbaijan đưa ra” và quyết định về việc có nên quay lại Nagorno-Karabakh hay không.
Theo sắc lệnh, việc giải thể “có liên quan đến tình hình quân sự-chính trị khó khăn hiện nay” và nhằm mục đích đảm bảo an toàn cho người dân Nagorno-Karabakh, đồng thời tính đến thỏa thuận do Nga làm trung gian với Baku.
Tuyên bố cho biết, điều này cho phép cư dân của khu vực ly khai, gồm quân nhân đã hạ vũ khí, được đi lại tự do.
Sắc lệnh mang tính bước ngoặt trên của ông Samvel Shahramanyan đặt dấu chấm hết cho lịch sử của nước cộng hòa không được công nhận, vốn được tách ra khỏi Azerbaijan trong những ngày Liên Xô sắp tan rã.
Khu vực Nagorno-Karabakh chủ yếu có người Armenia sinh sống và nơi đây diễn ra các cuộc giao tranh lẻ tẻ trong nhiều thập kỷ.
Khu vực này đã trải qua một cuộc chiến tranh lớn vào đầu những năm 1990 khiến hàng nghìn người thiệt mạng và kết thúc bằng lệnh ngừng bắn vào năm 1994.
Một cuộc xung đột lớn khác diễn ra vào năm 2020 khi Baku nắm quyền kiểm soát phần lớn khu vực, xung đột kết thúc bằng lệnh ngừng bắn do Nga làm trung gian.
Tuyên bố hiện tại được đưa ra sau khi Azerbaijan đưa ra “các biện pháp chống khủng bố mang tính chất địa phương” trong khu vực, đồng thời cáo buộc Armenia tập trung quân ở đó. Tuy nhiên Yerevan phủ nhận điều này.
Sau một ngày giao tranh, Nagorno-Karabakh và Baku tuyên bố ngừng bắn. Theo các điều khoản của thỏa thuận, tất cả các lực lượng chiến đấu chống lại Azerbaijan trong khu vực phải rời khỏi vị trí chiến đấu và bàn giao toàn bộ vũ khí cho Baku. Thỏa thuận cũng quy định đối thoại về nhiều vấn đề giữa đại diện của cộng đồng Nagorno-Karabakh và Azerbaijan.
Lệnh ngừng bắn đã gây ra một cuộc di cư lớn của cư dân Nagorno-Karabakh khỏi khu vực, trong đó chính quyền Armenia tuyên bố hơn 65.000 người đã đến nước này.
Đầu tuần này, Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev bày tỏ tin tưởng rằng quá trình tái hòa nhập Nagorno-Karabakh sẽ thành công, đồng thời thề sẽ tôn trọng quyền lợi của người dân địa phương.
